คำนิยม
ผมเป็น “นักเรียน”คนหนึ่ง ของโรงเรียนเพลินพัฒนา
วิจารณ์ พานิช
……………
เมื่อได้อ่านต้นฉบับของหนังสือ การเรียนรูแหงศตวรรษที่ ๒๑ : เพลินพัฒนาโมเดล : ทั้งนักเรียนและครูพัฒนาทักษะการเรียนรูดวยตนเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บทนำ ผมก็เกิดปิติเป็นอย่างยิ่ง ที่ได้เห็นความก้าวหน้าของการเป็น “ชุมชนเรียนรู้” ของโรงเรียนเพลินพัฒนา
ทำให้ผมตระหนักว่า ผมเป็น “นักเรียน” คนหนึ่งของโรงเรียนเพลินพัฒนา โดยผมได้เรียนรู้วิธีการสร้างตัวให้เป็นชุมชนเรียนรู้ ของโรงเรียนเพลินพัฒนา
เริ่มจากการศึกษาวิธีการ “จัดการความรู้” โดยครูใหม่ และนำมาใช้ในการเรียนรู้และพัฒนาครู พัฒนานักเรียน และพัฒนาโรงรียนอย่างต่อเนื่อง
ถัดมาคือการศึกษาและนำจิตตปัญญาศึกษา มาใช้ในการเรียนรู้ของนักเรียนและของครู
และถัดมาคือ การเรียนรู้จากชั้นเรียน (Lesson Study) และ การจัดการเรียนรู้แบบเปิด (Open Approach) ที่เรียนมาจากญี่ปุ่น
ข้อน่าชื่นชมคือก่อนจะศึกษาเรื่องใดๆ อย่างเอาจริงเอาจังเข้าถึงแก่น ทีมแกนนำของโรงเรียนได้ไตร่ตรองแล้วอย่างรอบคอบทั้งสิ้น และโรงเรียนฯ ได้ใช้เครื่องมือเหล่านั้นอย่างต่อเนื่อง ความต่อเนื่องในการดำเนินการนี่เองคือสิ่งที่พิเศษ และน่าชื่นชมยิ่ง
แม้จะรู้จักใกล้ชิดกับครูใหม่และครูปาด แกนนำคนสำคัญของโรงเรียนเพลินพัฒนา และเคยไปร่วมกิจกรรม ชื่นใจ ได้เรียนรู้ (ภาคครูเพลิน) ในเดือนตุลาคม ๒๕๕๔ (หน้า ๗๐ - ๗๓)แต่ผมก็ยังรู้สึกตื่นตาตื่นใจกับวิธีออกแบบการเรียนรู้ของโรงเรียนเพลินพัฒนา วิชามานุษกับโลก วิชาจินตทัศน์ และเรื่องราวในการจัดการเรียนรู้ตามที่ปรากฎในหนังสือเล่มนี้ ทำให้ผมรู้สึกทึ่ง ที่โรงเรียนกล้าแหวกแนวในการจัดวิชาเรียนถึงเพียงนี้
ผมเป็นคนที่เชื่อในการฝึกฝนตนเองเป็น “นักเรียน” ตลอดชีวิต จึงชื่นใจไปกับเรื่องราวการเรียนรู้ของครูที่มีอยู่ตลอดทั้งเล่มของหนังสือ ผมติดใจเป็นพิเศษกับเรื่องราวการเรียนรู้ของครูแอม (หน้า ๔๓) เรื่อง กำลังใจ ... ในการเรียนรู้
ผมคิดว่า สาระส่วนที่สำคัญที่สุดในหนังสือเล่มนี้ คือตอนที่เล่าเรื่อง วิธีศึกษาชั้นเรียน (Lesson Study) และเรื่อง การจัดการเรียนรู้แบบเปิด(Open Approach)หน้า ๔๖ - ๗๐ และการทำหน้าที่ศึกษานิเทศก์แนวใหม่ (หน้า ๖๒) นี่คือการจัดการชุมชนการเรียนรู้ของครู(PLC - Professional Learning Community) อย่างเป็นรูปธรรม มีการดำเนินการทั้งโรงเรียน ฝ่ายบริหารเข้ามาร่วมจัดและร่วมสนับสนุนการเรียนรู้ของครู ที่เป็นการเรียนรู้จากการทำหน้าที่กระตุ้น และอำนวยความสนุกในการเรียนรู้ของศิษย์ ให้เกิดการเรียนรู้อย่างชำนาญ (Mastery Learning)
ผมสรุปว่า สาระสำคัญที่มีอยู่ในหนังสือ ทักษะแห่งศตวรรษที่ ๒๑ มีอยู่ครบถ้วนในภาคปฏิบัติที่โรงเรียนเพลินพัฒนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาพของการเป็น “นักเรียนรู้แห่งศตวรรษที่ ๒๑” ของครู ที่เรียนรู้ต่อเนื่องจากการทำหน้าที่ครู
ผมเชื่อว่า นักเรียนของโรงเรียนเพลินพัฒนา จะได้รับหัวใจของการเรียนรู้แห่งศตวรรษที่ ๒๑ รวม ๔ ประการ (ที่ผมคิดขึ้นเอง) ครบถ้วน คือ ๓ ร ๑ ว ได้แก่ ร แรงบันดาลใจในการเรียน และในการทำประโยชน์แก่ผู้อื่น, ร ทักษะในการเรียนรู้, ร ทักษะในความร่วมมือ, และ ว ความมีวินัยบังคับตนเองได้
นอกจากโรงเรียนเพลินพัฒนาจะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ดีสำหรับนักเรียน ครู และผู้บริหารแล้ว ผมเชื่อว่า โรงเรียนเพลินพัฒนาจะเป็นแหล่งฝึกงานและเผยแพร่วิธีการเรียนรู้แบบใหม่ เพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้ในวงการศึกษาไทย ให้บรรลุผลอย่างแท้จริง
ขอขอบคุณคณะครู และผู้บริหาร โดยเฉพาะครูใหม่ วิมลศรี ศุษิลวรณ์ ที่มีความเพียรจัดพิมพ์หนังสือ การเรียนรูแหงศตวรรษที่ ๒๑ : เพลินพัฒนาโมเดล ทั้งนักเรียนและครูพัฒนาทักษะการเรียนรูดวยตนเองเล่มนี้ออกเผยแพร่ ซึ่งจะเป็นคุณประโยชน์มหาศาลแก่วงการศึกษาไทย
วิจารณ์ พานิช
๙ ธันวาคม ๒๕๕๕
ยินดีด้วยครับ คุณครู ;)...
ขอบคุณมากค่ะ :)