แอลกอฮอล์ : ภัยเศรษฐกิจและสุขภาพ
บรรยาย : ผศ.ดร.สุชาดา ภัยหลีกลี้
ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อให้เกิดผลกระทบในเชิงลบมากกว่าในเชิงบวก โดยพบว่าแอลกอฮอล์ส่งผลเสียต่อสุขภาพและเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหลายชนิด รวมถึงความสูญเสียทางเศรษฐกิจ สังคมในหลายด้าน และก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายหรือต้นทุนหลายชนิด ได้แก่ ต้นทุนค่ารักษาพยาบาล(Health Care Cost) ต้นทุนจากการสูญเสียผลิตภาพ(Cost of productivity loss) ต้นทุนจากทรัพย์สินที่เสียหาย(Costof property damage) และต้นทุนจากการฟ้องร้องคดีความ
จากผลการวิจัยของ TDRI พบว่า การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อให้เกิดผลเชิงลบทางเศรษฐกิจเป็นจำนวนมากในประเทศไทย ทั้งนี้จากการศึกษาพบว่าในปี พ.ศ. 2549 ต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายที่สังคมไทยต้องแบกรับจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีมูลค่าสูงถึง156,105 ล้านบาทหรือคิดเป็น 1.99%ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ(GDP)ต่อปี หรือเฉลี่ยต่อประชากร 65 ล้านคน คิดเป็น 2,391 บาทต่อคนต่อปีใกล้เคียงกับงบเหมาจ่ายรายหัวที่รัฐบาลจ่ายเป็นค่ารักษาพยาบาลรวมกันทุกโรค
การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มิได้ส่งผลกระทบต่อผู้ที่เป็นผู้ดื่มเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อความสูญเสียทางเศรษฐกิจที่ประเมินได้พบว่า ต้นทุนทางอ้อม(Indirect cost) มีมูลค่าสูงถึง 149,592 ล้านบาทหรือคิดเป็น 95.8% ของต้นทุนทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วย ต้นทุนจากการสูญเสียผลิตภาพจากการเสียชีวิตก่อนถึงวัยอันควร
65.7% และต้นทุนจากการสูญเสียผลิตภาพจากการขาดงานและการขาดประสิทธิภาพขณะทำงาน 30.1 % ในขณะที่ต้นทุนทางตรง(Direct cost) มีมูลค่า 6,513 ล้านบาทหรือ 4.2% โดยจำแนกเป็นต้นทุนค่ารักษาพยาบาล 3.5 %ต้นทุนจากทรัพย์สินเสียหายที่เกิดจากอุบัติเหตุจราจรทางบก 0.5% และต้นทุนจากการบังคับใช้กฎหมายและการฟ้องร้องคดีความ 0.2% ของต้นทุนทั้งหมด ตามลำดับ โดยพบว่าค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของเพศชายมีค่าสูงกว่าเพศหญิงประมาณ 4 เท่า และพบว่าประชากรที่มีอายุ15 ปีขึ้นไปที่เริ่มดื่มครั้งแรกมีสัดส่วนเพิ่มสูงขึ้น และยังเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของการติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ โดยพบว่าผู้ที่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จะมีอัตราการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัยมากกว่าผู้ที่ไม่ดื่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
จากข้อมูลนี้ จึงควรนำไปรณรงค์ให้ประชาชนและสังคมตระหนักถึงพิษภัยที่ซ่อนเร้น และกำหนดนโยบายการลดผลกระทบเชิงลบที่เกิดจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ นโยบายทางด้านภาษีหรือนโยบายอื่นๆ
สร้างสมดุลระหว่างรายรับและรายจ่ายของรัฐบาลที่เกิดจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้มีความเหมาะสมมากขึ้นต้นทุนการสูญเสียทางเศรษฐกิจเกิดขึ้นส่วนมากในเป็นเพศชายในวัยแรงงาน ดังนั้นมาตรการจึงควรเน้นไปที่ประชากรกลุ่มดังกล่าว สร้างความตระหนักกับภาคนายจ้างถึงการสูญเสียผลิตภาพจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทั้งจากการเสียชีวิตก่อนถึงวัยอันควร การขาดงานและการขาดประสิทธิภาพขณะทำงาน และให้ความสำคัญกับผู้ที่ดื่มบ้าง ซึ่งเป็นผู้ดื่มที่เป็นสัดส่วนสูงที่สุด เพิ่มความเข้มงวดในเรื่องของการบังคับใช้กฎหมายโดยจำกัดอายุ สถานที่จำหน่าย ตลอดจนเวลาที่ห้ามจำหน่ายให้มากขึ้น
อลิสา/ สรุป