ครูเพื่อศิษย์ส่งเสริมให้ศิษย์สนุกกับการเรียน : 67. ทักษะการเรียน (3) ซ้อมทดสอบ
บันทึกชุดนี้ ได้จากการถอดความ ตีความ และสะท้อนความคิด จากการอ่านหนังสือ Student Engagement Techniques : A Handbook for College Faculty เขียนโดย ศาสตราจารย์ Elizabeth F. Barkley ในตอนที่ ๖๖นี้ ได้จาก Chapter 19 ชื่อ Learning and Study Skills และเป็นเรื่องของ SET 47 : Formative Quiz
บทที่ ๑๙ ว่าด้วยเรื่องการพัฒนาทักษะการเรียน ได้แก่ การวางแผนการเรียน การจดเล็กเชอร์ การค้นความรู้เพิ่มเติม การเตรียมตัวสอบ การร่วมอภิปรายในชั้น การร่วมทำงานในกลุ่มย่อย เป็นต้น
บทที่ ๑๙ ซึ่งเป็นบทสุดท้ายนี้ ประกอบด้วย ๖ เทคนิค คือ SET 45– 50 จะนำมาเสนอในบันทึกชุดนี้ตอนละ ๑ เทคนิค
SET 47 : Formative Quiz
จุดเน้น : รายบุคคล หรือความร่วมมือ
กิจกรรมหลัก : การอภิปราย
ระยะเวลา : คาบเดียว
โอกาสเรียน online : ต่ำ
ครูฉายโจทย์ทดสอบ (ที่คล้ายคลึงกับข้อสอบจริง) บนจอ ให้เวลา นศ. คิดคำตอบคนเดียว แล้วจึงให้ปรึกษาแลกเปลี่ยนความรู้กับเพื่อน ๒ คน เป็นกลุ่มย่อย หรือในชั้นเรียน แล้วครูเฉลยคำตอบ และให้ นศ. ถามคำถาม หรืออภิปรายในชั้น
เป็นเทคนิคฝึกให้ นศ. ใช้ความรู้ที่ได้เรียน ในการอภิปรายกับเพื่อน โดยมีคำถามของครูเป็นโจทย์กระตุ้น เนื่องจากครูฉลยคำตอบทันที และให้โอกาสถามหรืออภิปรายแลกเปลี่ยนในชั้น จึงช่วยให้ นศ. ที่เข้าใจผิดได้แก้ความเข้าใจในทันที
เทคนิคนี้จะช่วยลดความวิตกกังวลในเรื่องการสอบแก่ นศ.
ขั้นตอนดำเนินการ
1. ครูจัดทำรายการคำถามที่คล้ายคลึงกับข้อสอบจริง
2. นำคำถามมาจัดทำเป็น PowerPoint เป็นข้อๆ ตามด้วยเฉลย เป็นคู่ๆ
3. กำหนดว่าจะให้ นศ. ตอบคนเดียว หรือเป็นกลุ่ม หรือทั้งชั้น ตอบปากเปล่าหรือเขียนตอบ
4. อธิบายวิธีการแก่ นศ. และตอบคำถาม แล้วจึงฉายคำถามขึ้นจอ ทีละคำถาม ให้ นศ. คิดคำตอบด้วยตนเอง
5. ให้ นศ. และเปลี่ยนคำตอบกับเพื่อน เป็นกลุ่ม หรือทั้งชั้น
6. ฉายเฉลยคำตอบ ให้คำอธิบายคำตอบที่ถูกต้อง และคำตอบที่ผิด และตอบคำถามของ นศ. ก่อนจะฉายคำถามข้อต่อไป
ตัวอย่าง
วิชารังสีเทคนิค เตรียมสอบ สเตท บอร์ด
เป็นรายวิชาที่ช่วยเตรียมความพร้อมแก่ นศ. ที่เรียนหลักสูตรรังสีเทคนิคจบแล้ว กำลังเตรียมสอบ สเตท บอร์ด
ครูจัดข้อสอบ ๑๐ - ๑๕ ข้อแบบเดียวกับข้อสอบจริง ให้ นศ. แต่ละคนทำ แล้วให้จับกลุ่ม ๕ คน อภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ในกลุ่ม จัดทำคำตอบของกลุ่ม แล้วครูเฉลยและตอบคำถามหรืออภิปรายในชั้น ให้ต่างทีมตรวจคำตอบและให้คะแนนของทีมอื่น ทีมที่ตอบถูกหมดได้คะแนนเพิ่ม มีการจดคะแนนเก็บบนกระดานหน้าชั้น
วิชาพีชคณิตเบื้องต้น
ครูแจกกระดาษสี ๓ แผ่น (เขียว เหลือง น้ำเงิน) แก่ นศ. แต่ละคน แล้วฉายคำถามขึ้นจอ ให้เวลา นศ. คิดคำตอบ แล้วครูฉายคำตอบ ๓ คำตอบ ให้ นศ. แต่ละคนโหวดคำตอบด้วยกระดาษสี ข้อ ก (เขียว) ข้อ ข (เหลือง) ข้อ ค (น้ำเงิน) ครูบันทึกคำตอบ
แล้วให้ นศ. จับคู่ และตอบคำตอบของคู่ ครูบันทึกคำตอบ แล้วจึงฉายคำตอบที่ถูกต้อง และให้คำอธิบาย พร้อมตอบคำถาม
เทคนิคนี้ นศ. ชอบมาก เพราะช่วยเตรียมความพร้อมในการสอบ ให้ความมั่นใจในการสอบแก่ นศ. และครูก็ได้รู้ว่า นศ. เรียนรู้เรื่องแค่ไหน
การประยุกต์ใช้ online
ใช้ได้ไม่ดีนัก อาจให้ นศ. ซ้อมตอบข้อสอบ online และ นศ. รู้คะแนนของการซ้อมแต่ละครั้งของตน โดยไม่บันทึกคะแนนอย่างเป็นทางการ
การขยายหรือปรับปรุงวิธีการ
ชนิดของข้อสอบที่เหมาะสมต่อการนี้คือข้อสอบที่คำตอบสั้นๆ หรือข้อสอบที่มีคำตอบ ถูก-ผิด หรือมีตัวเลือก หรือกรอกคำตอบในช่องว่าง ลักษณะของข้อสอบแบบนี้ที่เป็นข้อสอบที่ดีได้แก่
· โจทย์ควรสั้น กระชับ และมีเนื้อหาครบถ้วน ก่อนถึงคำตอบตัวเลือก ประโยคคำตอบควรมีนัยยะเชิงบวก ไม่ใช่เชิงลบหรือปฏิเสธ
· ให้ นศ. เลือกคำตอบที่เหมาะสมที่สุด ไม่ใช่คำตอบที่ถูก และหลีกเลี่ยงคำว่า เสมอ (always), ไม่เคย (never), ทั้งหมด (all), หรือไม่ใช่ทั้งหมด (none)
· คำตอบที่เป็นตัวเลือก (และตัวลวง) ควรสั้นที่สุด และใช้คำพื้นๆ หลีกเลี่ยงการให้สัญญาณเทียมต่อคำตอบที่ถูกต้อง (เช่น เป็นคำตอบที่ยาวที่สุด หรือสั้นที่สุด)
· ใช้คำตอบลวงที่เหมาะสม ที่ นศ. มักเข้าใจผิดบ่อยๆ เป็นตัวลวงที่ต้องใช้ความพยายามแยกแยะ
เพื่อช่วยให้ นศ. เกิดความเข้าใจเรื่องสำคัญอย่างแท้จริง ควรใช้ข้อสอบหลายข้อต่อหนึ่งเรื่อง (เช่น ๓ ข้อ ต่อเนื่องกัน) แต่ใช้ถ้อยคำที่แตกต่างกันในต่างข้อ
สถาบันใดมีเครื่อง คลิกเก้อร์ ก็จะสะดวกต่อการทดสอบซ้อมนี้ และมีระบบที่วิเคราะห์การกระจายผลคำตอบและฉายขึ้นจอได้ทันที ครูสามารถนำผลมาใช้ในการ ลปรร. ว่า คนที่เลือกคำตอบแต่ละข้อมีเหตุผลอย่างไร เพื่อเรียนรู้ว่าเหตุผลหรือความคิดนั้นๆ มีจุดแข็งจุดอ่อนอย่างไร
ในกรณีไม่มีระบบ คลิกเก้อร์ ก็ใช้วิธีแจกกระดาษสีให้ยก และนับคะแนนได้
เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม
Bonwell CC. (1966). Enhancing the lecture : Revitalizing a traditional format. In TE Sutherland & CC Bonwell. (Eds.), Using active learning in college classes : A range of options for faculty. San Francisco : Jossey-Bass, pp. 35-36.
วิจารณ์ พานิช
๓๐ พ.ย. ๕๕
