ครูเพื่อศิษย์ส่งเสริมให้ศิษย์สนุกกับการเรียน : 42. เรียนสังเคราะห์และคิดสร้างสรรค์ (7) ตอบโจทย์จากเว็บ

WebQuests เป็นกิจกรรมที่เอื้อให้ นศ. เรียนรู้วิธีค้นข้อมูลจาก เว็บ นำมาวิเคราะห์ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ และเลือกใช้ ไม่ใช่เมื่อหาได้ก็ด่วนเชื่อ และนำมาสังเคราะห์ใช้งานทันที เป็นกิจกรรมที่จำลองมาจากชีวิตจริงของผู้ใหญ่ จึงช่วยให้ นศ. เชื่อมโยงบทเรียนเข้ากับชีวิตจริง ในโลกแห่งความเป็นจริง

ครูเพื่อศิษย์ส่งเสริมให้ศิษย์สนุกกับการเรียน  : 42. เรียนสังเคราะห์และคิดสร้างสรรค์  (7) ตอบโจทย์จากเว็บ

บันทึกชุดนี้ ได้จากการถอดความ ตีความ และสะท้อนความคิด  จากการอ่านหนังสือ Student Engagement Techniques : A Handbook for College Faculty เขียนโดย ศาสตราจารย์ Elizabeth F. Barkley  ในตอนที่ ๔๒นี้ ได้จาก Chapter 14  ชื่อ Synthesis and Creative Thinking  และเป็นเรื่องของ SET 22 : WebQuests  

บทที่ ๑๔ ว่าด้วยเรื่องการสังเคราะห์และคิดสร้างสรรค์  ประกอบด้วย ๗ เทคนิค  คือ SET 16 – 22  จะนำมาบันทึก ลปรร. ตอนละ ๑ เทคนิค  เทคนิคเหล่านี้ ช่วยให้ นศ. ฝึกความสร้างสรรค์ ซึ่งหมายถึงทักษะในการเชื่อมโยงสิ่งที่ตนรู้อยู่แล้ว กับสิ่งที่เรียนรู้ใหม่หรือที่พบโดยไม่คาดฝัน  เกิดสิ่งใหม่ที่กระตุ้นความสนใจ หรือเกิดการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน   และ นศ. ได้ฝึกทักษะสังเคราะห์ ซึ่งหมายถึงการนำเอาสิ่งที่รู้อยู่แล้ว กับสิ่งที่เรียนรู้ใหม่ มาผสมกันเป็นสิ่งใหม่ที่เป็นภาพรวมใหม่

SET 22  : ตอบโจทย์จากเว็บ

จุดเน้น  :  ความร่วมมือ

กิจกรรมหลัก :  การอ่าน การเขียน การนำเสนอ

ระยะเวลา  :  หลายคาบ

โอกาสเรียน online  :  ปานกลาง

เป็นกิจกรรมตอบโจทย์ปลายเปิด โดยใช้ข้อมูลที่ค้นจากเว็บ ที่มีระบุไว้  ให้ทีม นศ. ดำเนินการกระบวนการกลุ่ม ตามที่กำหนดไว้  เพื่อให้ นศ. สังเคราะห์ความรู้ และประยุกต์ใช้ในงานที่เลียนแบบชีวิตจริง 

WebQuests เป็นกิจกรรมที่เอื้อให้ นศ. เรียนรู้วิธีค้นข้อมูลจาก เว็บ  นำมาวิเคราะห์ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ และเลือกใช้  ไม่ใช่เมื่อหาได้ก็ด่วนเชื่อ และนำมาสังเคราะห์ใช้งานทันที  เป็นกิจกรรมที่จำลองมาจากชีวิตจริงของผู้ใหญ่  จึงช่วยให้ นศ. เชื่อมโยงบทเรียนเข้ากับชีวิตจริง ในโลกแห่งความเป็นจริง   

 ขั้นตอนดำเนินการ

1.  ครูกำหนดหัวเรื่องที่เชื่อมโยงสาระในรายวิชาเข้ากับเหตุการณ์ปัจจุบัน   หรือเข้ากับเรื่องราวที่ไม่มีเขียนไว้ในตำรา

2.  ออกแบบกิจกรรม ที่ใช้สาระสนเทศจากเว็บ เพื่อปฏิบัติภารกิจที่กำหนด  ดังตัวอย่างภารกิจที่นี่  เช่นกลุ่มกิจกรรม “วิเคราะห์หาอคติ”   นศ. วิเคราะห์ข้อมูลที่ค้นได้จากเว็บ เพื่อหาอคติ  นำเสนอเป็นความเห็นของ นศ. และยกตัวอย่างผลที่เกิดขึ้น  ตัวอย่างหัวข้อคือ “โบท็อกซ์ : ผล ความเสี่ยง และความจริง”

กลุ่มกิจกรรม “แคปซูลเวลา” (Time Capsule)  นศ. ค้นคว้า ประเมิน และเลือกวัตถุจำนวนหนึ่งในประวัติศาสตร์ นำมาสะท้อนความคิดเรื่องใดเรื่องหนึ่ง  เช่น หัวข้อ “ขบวนการสิทธิมนุษยชนในช่วงทศวรรษที่ ๕๐ : ความขัดแย้งระหว่างอุดมการณ์อเมริกันกับการแบ่งแยกเชื้อชาติ”

3.  กำหนดบทบาทต่างๆ ที่ นศ. ต้องทำ  ขั้นตอนการทำงาน จนสำเร็จ

4.  เลือกแหล่งข้อมูล online ที่เหมาะสมที่สุดจำนวนหนึ่ง (ในด้านความทันสมัย แม่นยำ น่าสนใจ และตรงกับงานที่จะทำ)  สำหรับให้ นศ. ค้นคว้าเพื่อทำงาน  เว็บตัวช่วยค้นหาแหล่งข้อมูลสำหรับอาจารย์มหาวิทยาลัยใน สรอ. คือ http://webquest.sdsu.edu/searching/fournets.htm

5.  กำหนดวิธีให้คะแนน มีตัวอย่างอยู่ที่ http://webquest.sdsu.edu/webquestrubric.html 

6.  เขียนรายละเอียดใบงาน พิมพ์แจก นศ.  หรือเอาไว้บน เว็บไซต์ 

 

ตัวอย่าง

วิชาเคมีอินทรีย์

เพื่อให้ นศ. ที่ลงทะเบียนเรียนวิชานี้ ได้มองเห็นโอกาสสร้างสรรค์จากการใช้ความรู้ด้านเคมีอินทรีย์ ในบริบทโลก  ครูหาทางกระตุ้น นศ. ด้วยการเรียนแบบ WebQuest ชื่อ “เคมีอินทรีย์ในข่าว”

ครูมอบ “จดหมาย” จากบรรณาธิการ นสพ. ท้องถิ่น ให้ นศ. อ่าน  จดหมายบอกว่า บก. ได้รับคำถามมากมายใน ๔ เรื่อง  (๑) โครงการสร้างท่อแก๊สธรรมชาติ  (๒) trihalomethanes ในน้ำประปา  (๓) สงครามเคมี  (๔) การใช้สารเคมีอินทรีย์ที่มนุษย์สร้างขึ้น  (โปรดสังเกตว่า ในบริบทไทย ครูดัดแปลงหัวข้อให้เข้ากับปัญหาท้องถิ่นได้ไม่ยาก) 

ครูบอก นศ. ว่า บก. วิทยาศาสตร์ ยุ่งอยู่กับโครงการอื่น  จึงขอให้ นศ. แบ่งกลุ่มกันทำหน้าที่ บก. วิทยาศาสตร์ ทำการค้นคว้าและเขียนบทบรรณาธิการในแต่ละประเด็น  โดยการค้นคว้าจะทำผ่าน อินเทอร์เน็ต และการทดลองในห้องปฏิบัติการด้วย หากจำเป็น

ครูแบ่ง นศ. เป็นทีม ทำหน้าที่ทีมละ ๑ เรื่อง  โดยให้ระดมความคิดลงบนกระดาษที่แบ่งเป็น ๒ ข้าง  ข้างหนึ่งเป็นรายการสิ่งที่รู้แล้ว ในเรื่องนั้น  อีกข้างหนึ่งเป็นรายการสิ่งที่ไม่รู้ หรือไม่แน่ใจ  แล้วนำรายการเหล่านั้นมาอภิปรายกันในกลุ่ม  และแบ่งหน้าที่กันในทีม เช่น นักข่าว  บรรณาธิการ  เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการ  นักเขียนภาพกราฟิก เป็นต้น

นศ. ได้รับรายชื่อ เว็บไซต์ ๖ - ๘ ไซต์ เพื่อค้นคว้า  ผลของการค้นคว้านำเสนอในรูปของเรียงความสำหรับเป็นบทบรรณาธิการ

วิชาภาษาสเปนชั้นสูง

ครูจัด นศ. เป็นกลุ่ม ๕ คน  ให้ทำกิจกรรม WebQuest เรื่อง “คิวบาท่ามกลางวิกฤติ”  ในสถานการณ์สมมติที่ ฟิเดล คาสโตร ถึงแก่อสัญกรรม และราอูล คาสโตรถูกลอบฆ่า 

ครูให้ใบงานสถานการณ์สมมติว่าในสถานการณ์ดังกล่าว นสพ. ฉบับหนึ่งต้องการออกฉบับพิเศษเกี่ยวกับคิวบา  เพื่อบอกรายละเอียดเบื้องลึกเกี่ยวกับสถานการณ์ปัจจุบัน  ซึ่งก็ต้องเกริ่นด้วยเรื่องราวในประวัติศาสตร์  โยงมาสู่ปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน  และทำนายอนาคตของคิวบา

โครงการนี้ใช้เวลา ๒ สัปดาห์  โดยใช้เวลา ๑ สัปดาห์รวบรวมข้อมูล  และอีก ๑ สัปดาห์สังเคราะห์ และนำเสนอต่อเพื่อนร่วมชั้น  โดยทำงานเป็นขั้นตอนดังนี้

1.  การอภิปรายในชั้น  นศ. ในชั้นเรียนทั้งหมดอ่านเรื่องราวเกี่ยวกับคิวบา  นำมาอภิปรายในชั้นด้วยภาษาสเปน  เพื่อทำความเข้าใจมุมมองทั้งด้านบวกและด้านลบ ของการปกครองโดยคาสโตร

2.  ผู้เชี่ยวชาญ  นศ. แต่ละคนในทีม ๕ คน แบ่งหน้าที่คนละด้าน ใน ๕ ด้าน คือ ประวัติศาสตร์, การเมือง, เศรษฐกิจ, สิทธิมนุษยชน, และความเห็นของสาธารณชน

3.  วิจัย  ทีมงานเลือกอ่านจากรายการเว็บไซต์ที่ครูมอบให้ เพื่อค้นความรู้ตามแต่ละด้านที่ตนได้รับมอบหมาย  และค้นจากแหล่งอื่นด้วย  รวมทั้งจากแหล่งรวบรวมบันทึกเสียงคำปราศรัยของ ฟิเดล คาสโตร  นศ. แต่ละคนต้องอ่านบทความอย่างน้อยคนละ ๓ บทความ  โดยเป็นบทความภาษาอังกฤษเพียง ๑ บทความ   

4.  บทความเฉพาะบุคคล  นศ. แต่ละคน เขียนบทความสรุปของตน  นำส่งครู และให้แก่ นศ. กลุ่มอื่นๆ

5.  การอภิปรายกลุ่ม  นศ. แต่ละกลุ่มประชุม และใช้ข้อมูลสรุปของตนและของกลุ่มอื่น  นำมาอภิปรายหาข้อสรุปเกี่ยวกับอนาคตของประเทศคิวบา

6.  การนำเสนอผลงานกลุ่ม  นศ. แต่ละกลุ่มนำเสนอผลงานของกลุ่มต่อเพื่อนในชั้น โดยใช้ภาษาสเปน  โดยอาจใช้วิธีการนำเสนอที่สร้างสรรค์ได้  แต่มีเงื่อนไขว่า สมาชิกในทีมทุกคนต้องได้พูดนำเสนอ  โดยแบ่งหน้าที่กัน เช่น ผู้รายงานข่าว (ด้านบวก)  ผู้รายงานข่าว (ด้านลบ)  ผู้อำนวยการด้านศิลป์  ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุ  โดยแต่ละกลุ่มต้องมีเอกสารแจกแก่เพื่อนๆ   

7.  รายงานสะท้อนความคิด (reflection paper)  นศ. แต่ละคนเขียนเรียงความสะท้อนความคิด ว่าความคิดของตนเปลี่ยนไปอย่างไร ตั้งแต่เริ่มต้นโครงการ ไปจนถึงจบโครงการ  รวมทั้งประเมินตนเองว่ามีบทบาทอย่างไรบ้างในงานของกลุ่ม ด้านการรวบรวมข้อมูล  การอภิปรายในกลุ่ม  และการนำเสนอต่อชั้น 

นศ. แต่ละคนได้รับผลคะแนนการประเมินแบบ rubric  ที่บอกรายละเอียดเกณฑ์การประเมินผลงานแต่ละขั้นตอน

การปรับใช้กับการเรียน online

หากจะใช้เทคนิคนี้ online ต้องกำหนดโครงสร้างวิธีการอย่างชัดเจน  กำหนดความรับผิดชอบของ นศ. แต่ละคนให้ชัด  แบ่งงานออกเป็นช่วงๆ  มีกำหนดเวลาของแต่ละช่วงอย่างชัดเจน  ตอนอภิปรายกลุ่ม ให้ นศ. ของแต่ละกลุ่มได้อภิปรายแลกเปลี่ยนกันเฉพาะภายในกลุ่ม  แต่เมื่อส่งรายงานให้ส่งรายงานในเว็บไซต์ที่ นศ. ทุกคนเข้าไปอ่านได้  ก่อนจบกิจกรรมควรกำหนดงานให้ นศ. ทำส่ง โดยต้องเข้าไปอ่านผลงานของเพื่อนๆ ทุกคน   

การขยายวิธีการ หรือประโยชน์

·  WebQuest เป็นกิจกรรมที่ซับซ้อนมาก  ครูจึงควรช่วยหาทางลดความซับซ้อนลง  เช่นมีตัวอย่างที่ครูไม่กำหนดให้ นศ. ในกลุ่มทำหน้าที่ต่างกัน  แต่ให้ “สวมแว่นความคิด” มองประเด็นจากต่างมุมมอง  เช่น ในหัวข้อ “ความสามารถด้านอ่านออกเขียนได้ของบุคคล”  ให้ นศ. สมาชิกกลุ่มคนหนึ่งสวมแว่นมุมมองจากวิชา เมตาฟิสิกส์  อีกคนหนึ่งสวมแว่นวิชา มานุษยวิทยา  อีกคนหนึ่งสวมแว่นวิชา จิตวิทยา, สังคมวิทยา, และวิชาปรัชญา  

คำแนะนำ

WebQuest เป็นผลงานวิจัยของ Bernie Dodge และ Tom March แห่งมหาวิทยาลัย San Diego State University  มีรายละเอียดที่เว็บไซต์ www.webquest.org  โดยเน้นการประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนระดับอนุบาลถึงเกรด ๑๒

เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม

http://webquest.sddu.edu

วิจารณ์ พานิช

๔ พ.ย. ๕๕

โรงแรม คอนติเนนตัล แกรนด์  ปักกิ่ง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

507568

เขียน

04 Nov 2012 @ 10:15
()

แก้ไข

13 Dec 2012 @ 16:09
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
ดอกไม้: 4, อ่าน: คลิก
บันทึกที่เกี่ยวข้อง