ตอนเด็กๆ เคยอ่านกลอน เนื้อความว่า “เรียนเก่งเรียนอย่างไร เรียนด้วยใจหิววิชา...”

               แต่ละชาติภาษาคงจะมีสูตรเรียนเก่งแตกต่างกันไป สำหรับผม เชื่อว่าเรียนให้เก่งต้องเรียนทีละน้อย ถ้าเรียนเกินขนาด ก็จะเกิดอาการดื้อวิชา ;)

               ผมไปคว้าร้อยกรอง สันสกฤตมาจาก www.chitrapurmath.net ความว่า

 

यः पठति लिखति पश्यति परिपृच्छति पण्डितानुपाश्रयति ।

तस्य दिवाकरकिरणैर्नलिनीदलमिव विकास्यते बुद्धिः ।

 

ยะ ปฐติ ลิขติ ปศฺยติ ปริปฺฤจฺฉติ ปณฺฑิตานุปาศฺรยติ ฯ

ตสฺย ทิวากรกิรไณรฺนลินีทลมิว วิกาสฺยเต พุทฺธิะ ฯ

 

yaḥ paṭhati likhati paśyati paripṛcchati paṇḍitān upāśrayati,

tasya  divākarakiranair  nalinīdalam iva vikāsyatē buddhiḥ.

 

ผู้ใดอ่าน เขียน ดู ซักถาม และปรึกษาบัณฑิต

ความรู้ของผู้นั้นย่อมประดุจกลีบบัวที่แบ่งบานด้วยแสงทิวากร

 

Large_749px-brockhaus_and_efron_encyclopedic_dictionary_b11_310-0

(ภาพจาก http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brockhaus_and_Efron_Encyclopedic_Dictionary_b11_310-0.jpg)

 

 ไวยากรณ์

การแยกสนธิ ดูจากอักษรโรมันได้เลย

เรียงประโยคใหม่ :   ยะ ปฐติ ลิขติ ปศฺยติ ปริปฺฤจฺฉติ อุปาศฺรยติ ปณฺฑิตานฺ, ตสฺย พุทฺธิะ อิว นลินีทมฺ วิกาสฺยเต ทิวากรกิรไณะ

 

แปลศัพท์

  • ยะ               ผู้ใด. สัมพันธสรรพนาม (relative pronoun) บุรุษที่ 3 กรรตุการก เอกพจน์
  • ปฐติ            เขาอ่าน (1√ปฐฺ เรียน, อ่าน)   ปัจจุบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์
  • ลิขติ            เขาเขียน (1√ลิขฺ. เขียน) ปัจจุบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์
  • ปศฺยติ          เขาดู (4√ทฺฤศฺ. ดู) ปัจจุบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์
  • ปริปฺฤจฺฉติ    เขาซักถาม (6√ปฺรฉฺ + ปริ. ถาม) ปัจจุบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์
  • อุปาศฺรยติ    เขาปรึกษา (1√ศฺริ + อุป + อา. พึ่งพา, ติดต่อ) ปัจจุบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์
  • ปณฺฑิตานฺ    ซึ่งบัณฑิตทั้งหลาย. นาม เพศชาย กรรมการก พหูพจน์
  • ตสฺย             ของผู้นั้น. สรรพนาม (pronoun) บุรุษที่ 3 สัมพันธการก เอกพจน์
  • ทิวากรกิรไณะ โดยแสงอาทิตย์ (สมาส, ทิวากร+กิรณ) เพศชาย กรณการก พหูพจน์
  • นลินีทลมฺ       กลีบบัว (สมาส, นลินี+ทล) เพศกลาง กรรตุการก เอกพจน์
  • อิว                เหมือน/ประหนึ่ง (อวฺยย หรือศัพท์ไม่แจกรูป)
  • วิกาสฺยเต       ถูกทำให้แบ่งบาน (1√กสฺ + วิ. บาน)  ปัจจุบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์ กรรมวาจก
  • พุทฺธิะ           ความรู้. นามเพศหญิง บุรุษที่ 1 เอกพจน์ กรรตุการก

ข้อมูล

  • www.chitrapurmath.net
  • http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brockhaus_and_Efron_Encyclopedic_Dictionary_b11_310-0.jpg