ข่าวผลงานวิจัยนี้ กระตุ้นให้ผมเขียนบันทึกเพื่อบอกความเชื่อของผม โดยไม่รับรองว่าถูกต้อง แต่ผมเชื่ออย่างนี้จริงๆ ตามชื่อบันทึกนี้ ผมเชื่อว่า พระนิพพานไม่ใช่สิ่งที่บรรลุได้เฉพาะคนที่เป็นอัจฉริยะเท่านั้น มนุษย์ธรรมดาสามัญสามารถบรรลุได้ หากเพียรฝึกฝนตนเอง เพื่อการลดละกิเลสตัณหา ปัญหาสำคัญที่คนธรรมดาบรรลุนิพพานได้ยาก คือไม่หมั่นฝึกฝนเคี่ยวกรำตนเอง หรือเดินทางผิด ผมมีความเห็นว่าแนวทางปฏิบัติทางพุทธศาสนาในสังคมไทยเดินทางผิดกันมาก วัดส่วนใหญ่เดินทางผิด คือกลายเป็นส่งเสริมแนวทางงมงาย เพื่อประโยชน์ของวัดหรือของผู้เข้าไปหากินกับวัด แนวทางของสงฆ์ที่มุ่งเป็นใหญ่ มุ่งได้สมณศักดิ์เป็นหลัก ถือว่าเดินทางผิดในสายตาของผม ผมเชื่อว่า มนุษย์ธรรมดา หากเดินทางชีวิตถูกทาง และหมั่นเพียรฝึกฝนตนเองต่อเนื่องไม่ท้อถอย สามารถบรรลุนิพพานได้ นิพพานแปลว่าหลุดพ้นจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งหลาย นิพพานชั่วคราวเกิดขึ้นในชีวิตของทุกคน ที่เราอยากบรรลุคือนิพพานถาวร ความเชื่อของผมอาจจะผิดก็ได้ เพราะผมยังไม่ได้สัมผัสนิพพานถาวร วิจารณ์ พานิช ๒๗ ส.ค. ๕๕
เชื่อในมรรคแปดค่ะ หากดำเนินตามด้วยความอดทน หมั่นเพียรมีวิริยะอุตสาหะนิพพานก็อยู่ที่ปลายจมูกเรานี่เองค่ะ