เพื่อร่วมแชร์ประสบการณ์การนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในชั้นเรียนจึงขอเสนอตัวอย่างด้วยคน เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน
ก่อนจะใช้ต้องคำนึง…
วัย เป็นสิ่งแรกที่ต้องคำนึงถึง จะเอาหนังแนวอีโรติกไปสอนเพศศึกษาเด็กประถมหรือมัธยมต้น เด็กจะเข้าใจสิ่งที่เราจะสอนหรือเข้าใจกามารมณ์ที่หนังปลุกเร้ากันแน่ หรือเราจะนำหนังสารคดีสัตว์โลกไปสอนเด็กมัธยมศึกษาตอนปลาย จะแน่ใจได้ไหมว่าเด็กจะไม่หลับหรือเบื่อไปครึ่งห้องแล้ว เป็นต้น
เพศ สำคัญมาก เราแน่ใจได้อย่างไรว่าเกมแบบหนึ่งเป็นสิ่งที่เด็กผู้หญิงและเด็กผู้ชายทุกคนชอบเหมือนกัน ผมไม่ค่อยเห็นเด็กผู้หญิงคนไหนเล่นเกมแนว dotA และน้อยมากที่จะเห็นเด็กผู้ชายเล่นเกมปลูกผัก
ความรู้และประสบการณ์เดิม หากใช้สื่อเทคโนโลยีแบบมีปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนมาใช้กับเด็กๆ หากเด็กบางคนไม่เข้าใจแล้วไม่มีผู้แนะนำ ก็ยากที่จะเกิดความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ทุกวันนี้เราพยายามยัดความรู้และทักษะโดยไม่ได้คำนึงถึงความรู้เดิมของเด็กหรือเปล่า
รสนิยมและค่านิยม แต่ละวัยจะมีความต้องการที่แตกต่างกัน เช่น วัยเด็กต้องการความสนุกสนาน วัยรุ่นต้องการการยอมรับจากเพื่อน วัยทำงานต้องการความหรูหราสะดวกสบาย วัยผู้ใหญ่ต้องการความมั่นคง ดังนั้นการรับรู้ของคนในแต่ละช่วงวัยจึงเป็นสิ่งสำคัญ
การที่สินค้า โฆษณา รายการโทรทัศน์ นักร้อง และดารา ทุกวันนี้ประสบความสำเร็จในการดึงใจเยาวชนและคนมากมาย ก็เพราะการออกแบบวิธีการที่คำนึงถึงกลุ่มเป้าหมายที่ถูกต้อง ผู้เขียนยังไม่เคยเห็นสื่อหรือเทคโนโลยีสารสนเทศใดที่ดึงใจคนทั้งประเทศและทุกวัยได้เลย เพราะผู้เขียนเป็นครู บางเทคโนโลยีเราชอบแต่เด็กไม่ชอบ บางทีเด็กชอบเราไม่ชอบ บางทีเด็กและเราชอบแต่ผู้ปกครองไม่ชอบ ดังนั้นสิ่งเหล่านี้เป็นเพียงเศษเสี้ยวเล็กๆที่เราต้องคำนึง และยังมีตัวแปรอื่นอีกมากมายไม่ว่าจะเป็น การศึกษา ถิ่นที่อยู่ มุมมองทางการเมือง รายได้ ที่ยังต้องคำนึงถึงอีกมาก
เมื่อใช้ต้องเข้าใจ…
กรณีตัวอย่าง: การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการจัดการเรียนรู้ผ่านเว็บเควสท์ เรื่อง แหล่งพลังงานในการผลิตไฟฟ้า
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/science03/11/Electricity-web/html/eppogame-html/indexEppo.html
ซึ่งก่อนจะใช้ผู้เขียนได้ทำการตรวจสอบวัยของผู้เรียนก่อน คือ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ซึ่งเป็นวัยที่กำลังจะเป็นวัยรุ่น เริ่มต้องการการยอมรับในกลุ่มเพื่อน มีความสามารถในการใช้อินเตอร์เน็ตดี แต่ถนัดการตัดแปะ (Copy & Paste) มองว่าการ์ตูนน่ารักๆ จะออกแนวปัญญาอ่อน (ผู้เขียนเรียกเด็กนักเรียนบางคนมาสอบถามเป็นการส่วนตัว) จึงได้นำมาเป็นสารสนเทศในแบบเว็บเควสท์ แต่การจะนำไปใช้เพียวๆคงเป็นไปได้ยาก เราต้องสร้างความรู้ในห้องให้เขาระดับหนึ่งก่อน จึงจะสามารถช่วยให้เขาประสบความสำเร็จได้ด้วยตนเอง ผู้เขียนจึงต้องทำการจัดกิจกรรมให้เด็กๆทราบถึงวิธีการได้มาของไฟฟ้าแบบต่างๆ ผ่านการทดลอง และเสริมสร้างจินตนาการเกี่ยวกับแหล่งพลังงานต่างๆผ่านภาพเขียนฝีมือของพวกเขาเอง เพื่อให้เรียนรู้ว่าเขาถนัดในสิ่งใด และจะได้จัดการตัวเองในการทำงานกลุ่มได้ถูกต้อง จากนั้นค่อยนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้
ตัวอย่างผลงานนักเรียน (ปีการศึกษา 2552)
ตัวอย่างรูปกิจกรรม (ปีการศึกษา 2554):
http://pound1983.files.wordpress.com/2011/10/54-sci20204.jpg
ตัวอย่างผลงานนักเรียน (ปีการศึกษา 2554):
https://pound1983.wordpress.com/about/student/student-2554/fipv/
หลังใช้ต้องปรับปรุง…
จากการจัดกิจกรรมในปี 2552 นักเรียนสามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศได้เป็นอย่างดี แต่ในปี 2554 (2553 ไม่ได้สอน) มีเหตุให้การเรียนต้องโดนลดเวลาลง และปัญหาการใช้ห้องคอมพิวเตอร์ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และมีนักเรียนหลายคนที่มีฐานะยากจน ไม่มีคอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตใช้ หากเราเป็นครูจะทำอย่างไร...ผู้เขียนได้ปรับโดยการสรุปลำดับกระบวนการ และพิมพ์ทุกอย่างที่เป็นแหล่งข้อมูลประกอบออกมารวมเล่มให้เด็กๆเพื่อให้พวกเขาบรรลุจุดประสงค์ แม้ว่าเทคโนโลยีจะไม่พร้อมก็ตาม
ถึงแม้รัฐบาลจะอ้างถึงความเจริญทางเทคโนโลยีของไทยว่าทัดเทียมนานาประเทศ แต่เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่า มีกลุ่มคนหลายสิบล้านคนที่หาเช้ากินค่ำ มีหนี้สินมากมาย และพวกเขาเหล่านั้นมีบุตรหลานที่ขาดโอกาสอยู่ ผู้เขียนไม่อยากให้เราเชิดชูกับความสำเร็จของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการศึกษามากเกินไป แต่ควรให้ความสำคัญกับการกระจายโอกาสทางการศึกษาโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศมากกว่า และมีการรายงานปัญหาอย่างแท้จริง ไม่ใช่ทำวิจัยอะไรก็รายงานว่าดี...เหลือเกิน
หมายเหตุ: ผู้เขียนคิดว่าน่าจะตอบปัญหาในประเด็นการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในชั้นเรียนที่ สรอ. อยากให้ช่วยกันนำเสนอทั้ง 9 ข้อได้บ้าง
- ระดับชั้นที่สอน
- จำนวนนักเรียนในชั้น
- เทคโนโลยีสารสนเทศที่นำมาใช้
- บทบาทความรับผิดชอบของครูผู้สอนทั้งทางออนไลน์และในชั้นเรียน
- การกระตุ้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของผู้เรียนทั้งทางออนไลน์และในชั้นเรียน
- การติดตามการเรียนรู้ของผู้เรียนทั้งทางออนไลน์และในชั้นเรียน
- การประเมินผลการเรียนของผู้เรียนทั้งทางออนไลน์และในชั้นเรียน
- ประโยชน์ที่ได้รับจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในชั้นเรียน
- ปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในชั้นเรียน
