-แจกรูปนาม อิการานฺต เพศชาย
-แจกรูปนาม อิการานฺต เพศกลาง
1. แจกรูปนาม อิการานต์ เพศชายและเพศกลาง เทียบคู่กัน
|
|
อคฺนิ अग्नि agniเพศชาย (ไฟ)
|
วาริ वारिvāri เพศกลาง (น้ำ)
|
||||
8 |
อคฺเน
agn-e
|
อคฺนี
agn-ī
|
อคฺนฺยสฺ
agny-as
|
วาเร, วาริ
vār-e, vāri
|
วาริณี
vāri-ṇī
|
วารีณิ
vārī-ṇi
|
1 |
อคฺนิสฺ
agni-s
|
อคฺนี
agn-ī
|
อคฺนฺยสฺ
agny-as
|
วาริ
vāri
|
วาริณี
vāri-ṇī
|
วารีณิ
vārī-ṇi
|
2 |
อคฺนิมฺ
agni-m
|
อคฺนี
agn-ī
|
อคฺนีนฺ
agn-īn
|
วาริ
vāri
|
วาริณี
vāri-ṇī
|
วารีณิ
vārī-ṇi
|
3 |
อคฺนินา
agni-nā
|
อคฺนิภฺยามฺ
agni-bhyām
|
อคฺนิภิสฺ
agni-bhis
|
วาริณา
vāri-ṇā
|
วาริภฺยามฺ
vāri-bhyām
|
วาริภิสฺ
vāri-bhis
|
4 |
อคฺนเย
agn-aye
|
อคฺนิภฺยามฺ
agni-bhyām
|
อคฺนิภยสฺ
agni-bhyas
|
วาริเณ
vāri-ṇe
|
วาริภฺยามฺ
vāri-bhyām
|
วาริภฺยสฺ
vāri-bhyas
|
5 |
อคฺเนสฺ
agn-es
|
อคฺนิภฺยามฺ
agni-bhyām
|
อคฺนิภฺยสฺ
agni-bhyas
|
วาริณสฺ
vāriṇ-as
|
วาริภฺยามฺ
vāri-bhyām
|
วาริภฺยสฺ
vāri-bhyas
|
6 |
อคฺเนสฺ
agn-es
|
อคฺนฺโยสฺ
agn-yos
|
อคฺนีนามฺ
agnī-nām
|
วาริณสฺ
vāriṇ-as
|
วาริโณสฺ
vāriṇ-os
|
วารีณามฺ
vārī-ṇām
|
7 |
อคฺเนา
agn-āu
|
อคฺนฺโยสฺ
agn-yos
|
อคฺนิษุ
agni-ṣu
|
วาริณิ
vāriṇi,
|
วาริโณสฺ
vāriṇ -os
|
วาริษุ
vāri-ṣu
|
*ใช้อักษรโรมัน เพื่อให้เห็นตำแหน่งเสียงสระและพยัญชนะที่ชัดเจน ว่าอะไรมาก่อนหลัง รวมทั้งลักษณะการสนธิเสียง
** ให้สังเกต การแจกรูป ความเหมือน ความคล้าย และหาวิธีจดจำรูปต่างๆ
2. ผังต้นแบบ แจกนาม
ผังต้นแบบ ซึ่งจะชัดมากในกรณีพยัญชนะการานต์ แต่ในที่นี้นำมาให้ใช้เทียบเคียงกรณีสระการานต์จะมีส่วนที่ผิดเพี้ยนไปจากผังอยู่้บ้าง
|
8 |
-s / -m |
-au / -ī |
-as / -i |
|
1 |
-s / -m |
-au / -ī |
-as / -i |
|
2 |
-am / -m |
-au / -ī |
-as / -i |
|
3 |
-a |
-bhyam |
-bhis |
|
4 |
-e |
-bhyam |
-bhyas |
|
5 |
-as |
-bhyam |
-bhyas |
|
6 |
-as |
-os |
-am* |
|
7 |
-i |
-os |
-su |
*สระที่อยู่หน้า อาม จะถูกยืดเสียงก่อน เช่น ราม > รามาณาม, อคฺนิ > อคฺนีนามฺ
** หลังเครื่องหมายทับ (/) คือวิภักติของนามเพศกลาง ซึ่งต่างกันเฉพาะกรรตุการก (การกที่ 1) กรรมการก (การกที่ 2) และสัมโพธนะ
*** ตัวหนังสือเล็กไปหน่อย จัดลำบาก ให้ก๊อปไปลงไฟล์จะดีกว่า
ข้อสังเกต
1.การแจกรูปนามนั้น มีหลัก(ทางทฤษฎี) ว่า ให้เอาเค้าฐาน มาเติมวิภักติ (ปัจจัยบอก การก พจน์) เช่น อคฺนิ เป็นฐาน เอามาเติม สฺ, เอา, อสฺ เป็นต้น
2.โดยทั่วไปแล้ว นามที่การานฺตเป็นสระ มักจะมีรูปสำเร็จผิดเพี้ยนไป อันเนื่องจากการเน้นเสียง สนธิ หรือการเทียบกับรูปศัพท์อื่นๆ จึงไม่ค่อยจะตรง ที่ตรงเป๊ะจะเป็นช่องที่วิภักติขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ เช่น อคฺนิภฺยามฺ
3. นามที่ลงท้ายด้วยสระ แล้ววิภักติเป็นสระ ย่อมเกิดการสนธิแน่นอน เช่น ลงท้ายเสียง อิ ตามด้วย อะ ก็ต้องเป็น ย, ลงท้ายเสียง อ ตามด้วย อิ ก็เป็นเสียง เอ (ราม + อิ = ราเม)
4. นามข้างบน เมื่อจะลงวิภักติที่เป็นสระ จะนำ นฺ มาเป็นตัวช่วยบ้าง (พบมากในนามเพศกลาง) และมีการเปลี่ยน น เป็น ณ ตามหลักสนธิ
5. การเปลี่ยนเสียงเหล่านี้ ในเบื้องต้นอยากให้ท่องจำไปก่อน เพื่อจะได้เรียนสะดวก การเรียนรู้โดยใช้ผังวิภักติต้นแบบ ค่อนข้างมีความซับซ้อน เพราะมีหลักสนธิ และข้อยกเว้น แต่ควรจะรู้เอาไว้บ้าง
6. ครั้งนี้นำสัมโพธนะ หรืออาลปนะ (การกที่ 8) มาไว้ข้างบนกรรตุการก เพื่อให้สังเกตความคล้ายได้ง่าย
แบบฝึก
1. ท่องจำให้ได้ (เขียนในกระดาษ เขียนๆๆๆ)
2. แต่งประโยคด้วยศัพท์เหล่านี้ อคฺนิ 5 ประโยค และ วาริ 5 ประโยค โดยใช้ศัพท์และกริยาจากธาตุที่เคยเรียนมา
ขอบคุณครับอาจารย์ที่ตามไปให้กำลังใจเรื่องภาพครูบาเจ้าศรีวิชัย..
ขอบุญบารมีเจ้าปกห่มรักษาท่านด้วยเน้อครับ...
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน......พรหมมา
อ่านแล้วบ่นกับตัวเองว่า...
ภาษาสันสกฤตง่ายนิดเดียว....
นอกนั้น...ยากหมด...เลย :)
อาจารย์คะ ''วาริ'' การกที่ 4-5-6 ทำไมของอาจารย์เป็น -น อะคะ มาดูอักษรโรมันแล้วมันไม่ตรงกันคะ เช่น การกที่สี่เอกพจน์ วานิเณ - vāri-ṇe
คำนี้โปรแกรมหนูมันเขียนเป็นอักษรเทวนาครีไม่ได้คะ ขออาจารย์ได้โปรดเขียนให้หนูดูด้วยคะ อิอิ
อคฺนฺยสฺ ติดตรงตัว นฺ
สวัสดีครับ อาจารย์ลุงหนาน
NIKHOM
นานๆ ก็แวะไปอ่านบทความของคุณลุงทีหนึ่ง
ระลึกถึงอยู่เสมอครับ
คุณ
หยั่งราก ฝากใบ
อันที่จริง ตั้งใจจะอธิบายแบบช้าๆ ไปเรื่อยๆ
แต่ดูแล้วจะใช้เวลานานเป็นปี เลยกระชับเข้ามา
อีกอย่าง ใช้นักเรียนเป็นศูนย์กลาง
นักเรียนไปเร็ว บทเรียนก็เลยเร็วตามครับ อิๆๆ
คุณ
คุณ ศรี บรมอีศวรี
ขอบคุณครับ แก้แล้ว ที่ "วาริ-"
अग्न्यस् อคฺนฺยสฺ agnyas
ลองเข้าไปใช้ที่นี่ได้ครับ http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/monier/
พิมพ์ agnyas ลงไปเลย
มาส่งแล้วค๊าาา ..
ไม่ค่อยแน่ใจว่าจะถูกและรู้เรื่องหรือเปล่า แต่ก็พยายามสุดความสามารถแล้วคะ
ประกอบกับคลังคำศัพท์มันค่อนข้างจะน้อย หนูเลยแต่งประโยคไม่ค่อยได้หลากหลายเท่าไหร่
ออกแนววนไปวนมา.. ฮ่าๆ แต่ก็เอาให้พอได้ใจความ
ปัญหาอีกอย่างหนึ่งของหนูก็คือยังไม่มีความสามารถพอที่จะเรียงรูปประโยคให้มันสวยงามอะคะ
ไม่รู้ว่าจะต้องเอาคำไหนขึ้นก่อน คำไหนตามหลัง
รบกวนอาจารย์แนะนำด้วยนะค่ะ หรือถ้าฝึกไปเรื่อยๆก็จะเป็นเอง
ตอนนี้กับบางคำที่ใช้บ่อยๆก็พบว่าจำได้บ้างแล้วคะ ไม่ต้องไปดูในตารางบ่อยๆ
เหมือนกับที่อาจารย์เคยกล่าวไว้ว่า ใช้อยู่ไม่กี่ตัวจริงๆ
วันนี้ขอส่งแค่ห้าข้อก่อน กับประโยคห้าประโยคภาคบังคับที่ต้องมีคำว่าไฟ(อคฺนิ) ประกอบอยู่ด้วยทุกประโยค
1.) राजः यजति देवान् अग्निना पुनः = พระราชาพระองค์หนึ่งทำการบวงสรวงบูชาเทวดาทั้งหลายเหล่านั้นด้วยไฟอีกครั้ง
2.) अग्निः दहति गृहौ बालयोः = ไฟไหม้บ้านทั้งสองหลังของเด็กทั้งสองคน
3.) अग्न्यः आदित्यात् = ไฟทั้งหลายเหล่านี้ล้วนมาจากดวงอาทิตย์
4.) अग्न्यः च जलानि देशे नरानाम् = ไฟและน้ำทั้งหลายในประเทศนี้เป็นของคนทั้งหลาย
5.) आचार्यः यच्छति शिष्याय = อาจารย์ได้มอบไฟดวงหนึ่งแด่ศิษย์
วันนี้อาจารย์ไปงานนี้ที่จุฬาฯไหมคะ หนูว่าจะแวะไปคะ..
ไม่ได้ไปครับ วันนี้ติดธุีระทั้งวัน...
การบ้าน ถูกต้องครับ เก่งมาก
การเรียงคำ ไม่ค่อยมีหลักอะไร เรียงยังไงก็ได้ แต่มีหลักทั่วไปอย่างนี้
1. จ, ตุ มักจะไม่ขึ้นต้นประโยค
2. จ วางหลังคำนั้นๆ ก็ได้ เช่น มาตา จ ปิตา จ, มาตา จ ปิตา ก็ได้, มาตา ปิตา จ ก็ได้
(มาตฺฤ, ปิตฺฤ แจกรูปพิเศษ การก 1 เอก เป็น -ตา)
3. ประโยคร้อยแก้ว ประธานมักจะขึ้นต้น ตามด้วยกรรม และกริยาอยู่ท้าย
4. การกที่ 6 มักจะอยู่หน้า การกที่ถูกขยาย
5. คำขยาย (คุณศัพท์) มักจะอยู่หน้าคำที่ถูกขยาย
คร่าวๆ ก็ประมาณนี้
1.) มีนาะ วาริษุ = ฝูงปลาทั้งหลายอยู่ในน้ำ
2.) เทวะ สิญฺจติ วาริ ศิเรษุ พาลานามฺ = เทวดาพระองค์หนึ่งพรมน้ำลงบนที่ศีรษะของเด็กทั้งหลาย
3.) นเรา สฺปฺฤศตะ มารฺคานฺ วาริภิะ = คนทั้งสองล้างถนนทั้งหลายนั้นด้วยน้ำ
4.) กฺษิปาวะ กุนฺตํ วาริษุ = เราทั้งสองขว้างหอกหนึ่งเล่มลงในน้ำ (ไม่รู้ใช้ลักษณะนามของหอกถูกหรือเปล่า)
5.) ราชะ อิจฺฉติ วาริณี เทเศ = พระราชาพระองค์หนึ่งต้องการน้ำทั้งสองในประเทศนั้น
ถูกต้องครับ เที่ยวนี้ผ่านหมด (หอก เป็นเล่ม ถูกแล้ว แต่ทำไมคนสองคนขว้างหอกเล่มเดียว อิๆๆ)
สนธิ ถูกต้อง (เท่าที่เรียนมา)
การลำดับประโยค อาจเป็นอย่างนี้ก็ได้ เทวะ พาลานามฺ ศิเรษุ วาริ สิญฺจติ .
พาลานามฺ ศิเรษุ = คำขยาย อยู่หน้า คำที่ถูกขยาย... (ในประโยคร้อยแก้วมักจะเป็นอย่างนี้)
ดึกๆ คงจะมีบทใหม่... จะเป็นสนธิเกือบเต็มรูปแบบ