เรียนรู้แบบบูรณาการ จากประสบการณ์ที่เห็นและเป็นอยู่ ไม่ต้องการคำตอบเดียว นักเรียนคิดได้อย่างอิสระ

กบกับไก่..อะไรมาก่อน

     หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๒๕๕๑ เน้นเรื่อง การอ่าน คิดและวิเคราะห์ ทำให้มีการอบรมสัมมนาครูในเรื่องนี้บ่อยครั้ง และการประเมินโรงเรียน ก็ระบุไว้เป็นมาตรฐาน ว่าครูต้องมีวิธีการสอนที่ทำให้นักเรียน อ่าน คิด และวิเคราะห์เป็น โดยดูได้จากชิ้นงาน    จึงเป็นเรื่องที่หนักใจของครูไทยโดยเฉพาะครูบรรจุใหม่

     ถ้าครูยึดตำราเรียนเป็นหลัก ทุกอย่างก็จบ และถ้าครูยังเสียเวลาสร้างแผนการสอนยาวเหยียด  ผมเชื่อว่า การอ่าน คิด และวิเคราะห์ ของนักเรียน เกิดยาก ควรต้องใช้บริบทของโรงเรียนที่มีอยู่ ใช้แหล่งเรียนรู้เป็นฐานคิด โดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ

      ผมมีโอกาสได้ทดลองทำดู เมื่อครู ๒ คน พานักเรียนชั้นป.๖ไปร่วมการแข่งขันกีฬา ผมสอนแทนชั้น ป.๕ เป็นเวลา ๓ วัน เริ่มต้นกิจกรรมด้วยการบูรณาการสอน  ที่ใช้ภาษาไทยเป็นแกนหลัก ให้นักเรียนเขียนสระ ทั้ง ๒๑ รูป ๓๒ เสียง แล้วทำความเข้าใจ โดยเฉพาะสระเสียงสั้น ยาว และสระผสม เน้นให้นักเรียนท่องให้จำด้วย   เพราะมันจะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนภาษาไทย ในอนาคต

     จากนั้น ผมตั้งคำถาม

     กบ กับ ไก่ อะไรมาก่อน (ให้นักเรียนเขียนตอบอย่างอิสระ แสดงความคิดเห็นได้เต็มที่ ไม่น้อยกว่า ๕ บรรทัด)

     ด.ญ.นรินทร์ รักราษฎร์ (บุ๋ม) เด็กเก่งสุดของห้อง เขียนตอบ ประมาณว่า กบ มาก่อน เพราะ โรงเรียนเลี้ยงกบนานแล้ว ส่วนไก่ยังไม่ได้เลี้ยง ครูใหญ่เพิ่งจะให้ช่างมาทำเล้าไก่ ดังนั้น กบ มาก่อน ไก่ แน่นอน

      ด.ญ.อารดา สุวรรณพรม (มิ้ว) ให้คำตอบเป็น ๒ ประเด็น คือ กบ ผสมด้วย สระโอะ  ไก่ ใช้สระ ไอ  สระโอะ มาก่อน สระไอ  กบจึงมาก่อนไก่ ...และบอกว่า ครูนิรุตกำลังหาพันธุ์ไก่ไข่มาเลี้ยง ส่วนกบที่เลี้ยงหลังห้องเรียน โตมากแล้ว และกำลังจะเลี้ยงอีก ๑๐๐ ตัว ดังนั้น (เลี้ยง) กบ มาก่อน (เลี้ยง)ไก่

      นักเรียนอีก ๓ คน ตอบในประเด็นหลังทั้งหมด

      ผมเรียกนักเรียนมาเพื่ออธิบาย-สรุป..และบอกว่าครูตั้งคำถามง่ายๆ อยากดูว่านักเรียนจะตอบอย่างไร ใช้ประสบการณ์ที่เห็นและมีอยู่ ไม่มีผิด และอยากให้คิดหลากหลาย...และเธอก็ทำได้

      จริงๆแล้ว มันก็คือ หลักการสังเกตสระ...ก่อนหลัง นักเรียนต้องเริ่มจากวิเคราะห์คำพื้นฐานง่ายๆ ใกล้ตัว..เมื่อเข้าใจแล้ว ต่อไปเจอคำยากและยาว หรือคำหลายพยางค์ นักเรียนจะตอบโจทย์ได้

      ข้อสังเกต..ของผม จะสอนจากง่ายไปยาก สอนจากสิ่งใกล้ตัว จากแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่..บูรณาการภาษาไทย ..ไม่ต้องการคำตอบเดียว..และควรอธิบายให้เหตุผลเป็นอัตนัย

      คำถามที่ ๒     ผมถามว่า..............

      ปลาดุก กับ ปลาทับทิม  อะไรมาก่อน

       เริ่มมีคำหลายพยางค์ พยัญชนะ และ สระ ก็เปลี่ยนไป นักเรียนเห็นแล้วยิ้ม ผมเชื่อว่าเขาเข้าใจแล้ว...เรื่องนี้ ท่านล่ะ..คิดอย่างไร