จากการสำรวจตลาดทั่วประเทศ และการติดต่อกับนักสะสมพระสมเด็จในหลายระดับ

ทำให้ผมพอจะได้ข้อมูลคร่าวๆ มาดังนี้

พระสมเด็จแท้ๆ แบ่งออกได้เป็นสามกลุ่มใหญ่ๆ คือ

  • พระแท้ สวยงาม ดูง่าย มีความงามครบถ้วน ได้รับการโปรโมท เป็นเนื้อนิยม พิมพ์นิยม
  • พระแท้ ไม่สวย ดูง่าย มักจะเป็นพระใช้ของคนเล่นพระทั่วๆไป ขายยาก เลยเก็บไว้ใช้
  • พระแท้ ดูยาก มักจะหลุดปะปนไปกับพระเก๊ดูยาก ในตลาดทุกระดับ

สำหรับพระสมเด็จเก๊ ก็มีสามกลุ่มใหญ่ๆ เช่นกัน คือ

  • พระเก๊ ฝีมือจัด ไว้ให้คนที่ชอบพระสวย ราคาถูก ดูเกือบแท้ หรือไม่ก็ “เชื่อว่า” แท้ไปเลย
  • พระเก๊ ดูยาก จะทำไม่ค่อยเรียบร้อยนัก มักวางปะปนอยู่กับพระสมเด็จแท้ดูยากในทุกระดับตลาด และนักสะสมที่ไม่ค่อยได้ศึกษาการดูพระแท้-เก๊
  • พระเก๊ ดูง่าย จะมีเฉพาะในตลาดล่าง เป็นพระของเล่นประดับร้านของแผงพระ

ในขั้นตอนการพัฒนาการทางความรู้ มือใหม่หัดส่อง จะยังสับสนแม้กระทั่งระหว่างพระเก๊ดูง่าย กับพระเก๊ดูยาก

นักส่องจำนวนมากใช้เวลาสิบยี่สิบปีวนเวียนอยู่กับพระสองกลุ่มนี้ที่มีมากในตลาดล่าง โดยความฝันว่าจะได้ “พระหลง”

โดยไม่ทราบเลยว่า เมื่อบังเอิญบุญมาวาสนาถึง มีพระหลงมาจริงๆ จะนิมนต์ท่านถูกองค์หรือไม่

ดังนั้นจึงจะพบนักส่องระดับนี้แขวนพระเก๊เต็มคอ ไม่จำกัดอายุจริง หรืออายุในวงการ จึงทำให้พระเก๊ดูยาก เป็นพระที่ขายดีที่สุด

เพราะราคาถูก หาง่าย และเป็นที่นิยมของนักส่องทั่วไป

แต่พระเก๊ดูง่าย ก็จะวนเวียนอยู่ตามแผงพระ คนที่หลงหยิบไปในตอนแรกๆ ก็จะนำมาหมุนคืนอยู่เรื่อยๆ ทำให้เสมือนว่ามีมาก

เท่าที่สืบค้นดู ก็พบว่า พระเก๊ดูง่ายกลุ่มนี้มาจากสามเส้นทางใหญ่ๆ คือ

  • พระสงฆ์นำไปแจกแลกเงินทำบุญ กลายเป็นพระเก็บของพ่อ ของปู่ แบบเก๊ยกกรุ
  • นักเล่นพระมือใหม่ หลงหยิบ แล้วนำไปแลกพระอื่นๆ หรือไปให้คนอื่นต่อ แล้วหมุนกลับมาในตลาด ในระยะต่อมา
  • แผงพระไปเลือกพระที่พอจะหลอกมือใหม่ได้มาวางประดับร้าน หรือไว้เป็นมูลค่าแลกพระของเล่นไปเรื่อยๆ ตามระบบธุรกิจของร้านขายพระและแผงพระ

สำหรับพระเก๊ดูยาก จะมีเส้นทางเดินที่น่าศึกษามากกว่า เพราะ

  • เป็นพระฝีมือขั้นกลาง จากโรงงานที่ทำทีละองค์แบบรวดเร็ว ปริมาณมาก
  • มีไว้ทดสอบสายตานักส่องดาวรุ่ง ที่พอรู้บ้างไม่รู้บ้าง
  • บางครั้งแผงที่มีหัวการค้าหน่อยจะเอาไปเลี่ยมทองตบตานักส่องมือใหม่ ให้หลงไปกับทองคำที่เลี่ยมมา
  • จึงเป็นพระที่หมุนเวียนตามคอ ตามรังนักเล่นพระเก๊ นักสะสมพระเก๊ หรือระดับเซียนพระเก๊ ที่พยายามจะใช้พระระดับนี้เป็นธุรกิจการค้า หลอกมือใหม่กว่าให้เป็นเหยื่อของตัวเอง

ส่วนพระแท้ดูยาก มักจะปะปนมากับพระเหมาจากบ้าน ที่เป็นนักสะสมรุ่นเก่าไม่มีผู้สืบทอดมรดก

  • ความดูยาก ทำให้คนเหมามาก็ดูไม่ออก ทำให้ตีเป็นพระเก๊ดูยากไป มาวางขายในราคาพระเก๊
  • คนที่ดูเป็น วาสนาดีก็จะได้พระระดับนี้มาในราคาพระเก๊
  • หรืออย่างมากก็ในราคาพระเก๊เกรดสูงหน่อย ปนๆกับพระเก๊ดูยาก

สำหรับพระแท้ดูง่าย

  • จะมีน้อย
  • คนส่วนใหญ่จะดูออก ถ้าปนมากับพระเหมา ก็มักเก็บอย่างรวดเร็ว
  • ไม่ปล่อยง่ายๆ
  • จึงเป็นพระที่หายากมาก ในทุกระดับตลาด เพราะโอกาสลอดสายตายากมาก

จะมีก็

  • ตามรังเก่าๆ ที่เจ้าของพอดูเป็นและหวงไว้
  • แต่ถ้าดูขาดจริงๆก็จะหวงมาก หยิบยาก ใช้ทรัพยากรมาก
  • จะให้ง่ายก็ต้องระดับมีของแลก ที่เขาชอบ หรือขอแบ่งแบบเพื่อฝูง

ดังนั้น

  • พระตามตลาด อย่างมากจะเหลือพระแท้ดูยากเท่านั้น
  • ที่มักไม่พบในตำราใดๆ ตำราส่วนใหญ่มีแต่พระแท้ดูง่าย

จะลงรูปพระแท้ดูยาก ก็ต้องอธิบายยาว ดูไม่สวย และไม่น่านับถือ

  • จึงเป็นวิบากกรรมของคนเรียนดูพระจากรูป จากตำราครับ
  • แต่ ในความเป็นจริง พระแท้ดูยากก็หายากแล้ว

เราจึงต้องมาพัฒนาสายตาและความสามารถ ในการแยกแยะ แท้-เก๊ ให้ได้เสียก่อน

รอนิมนต์ท่านมาให้ทันท่วงที

อย่าให้พลาดสายตาได้ครับ จังหวะและโอกาสมีไม่มากครับ