วันพุธที่ ๑๘ ก.ค. ๕๕วันที่ ๑๕ ของอาการและวันที่ ๓ ในโรงพยาบาลผมฟัง audio book เรื่อง The Sign of the Four (ตอนหนึ่งของเรื่อง เชอร์ล็อค โฮล์มส) จบในตอนเช้าก่อน ๖ น. ความดันโลหิตตอนเช้า ๑๑๐/๗๐ อุณหภูมิกายวัดที่ติ่งหู ๓๖.๒ แสดงว่าใจผมเป็นปกติ ไม่เครียดจากการที่จะต้องผ่าตัด ผมดีใจที่การฝึกฝนให้จิตใจมั่นคง แสดงผลการควบคุมความรู้สึกได้ดีขนาดนี้
๘ น. หมอมาตรวจ ๔ คน คือ อ. หมอโสมนัส, อ. วิม และแพทย์ประจำบ้านอีก ๒ คน มาพร้อมกับเครื่องมือส่องตา ที่มีไฟติดหน้าผาก และมือถือแว่นขยาย ชุดที่ใช้เมื่อวาน หมอที่ตรวจคือ อ. โสมนัส และ อ. วิม แล้วบอกว่าเหมือนเดิม เราคุยกันเรื่องการผ่าตัดซึ่งยืนยันแน่นอนว่าผ่าพรุ่งนี้ และจะใช้ยาชาเฉพาะที่ผสมกับยาสงบประสาท
ผมถาม อ. หมอโสมนัสว่าตอนเรียนชั้นประถมเรียนที่ไหน ท่านตอบว่าสาธิตจุฬา ผมจึงบอกว่านั่งไงเพื่อน คือต้อง หรือ “เลขา” ลูกสาวคนที่สองของผม (นส. มุทิตา พานิช) เขาเรียนชั้นประถมที่นั่น และเขาจำชื่อและนามสกุลเพื่อนคนนี้ได้ อ. หมอโสมนัสเรียนที่สาธิตจุฬา จนถึง ม. ๕ ก็สอบเทียบ ม. ๖ และสอบเข้ามหาวิทยาลัย ส่วนต้องย้ายมาเรียนที่สาธิตปทุมวัน ในชั้น ม. ต้น และเตรียมอุดมศึกษาในชั้น ม. ปลาย โดยไม่สอบเทียบ แล้วสอบชิงทุน มอนบูโช ไปเรียนวิศวะที่ญี่ปุ่น และไปต่อปริญญาโทที่ฮาร์วาร์ด
วันนี้จึงเป็นวันเตรียมผ่าตัด เวลา ๙ โมงเศษ พยาบาลมาหยอดตาด้วยยาคลอแรม (คลอแรมเฟนิคอล) ซึ่งจะหยอดทุกชั่วโมง และทำ EKG (ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ) ซึ่งผมไม่ได้ตรวจมานานหลายปี และเมื่อได้ tracing ของคลื่นไฟฟ้าหัวใจ พยาบาลส่งให้ผมดู ผมดูไม่เป็นเสียแล้ว แต่รู้สึกว่าน่าจะปกติ และได้รับแจ้งภายหลังว่าหมอวิสัญญีมาดูแล้ว ปกติดี
การหมั่นออกกำลัง และดูแลสุขภาพของตนเองอย่างสม่ำเสมอ ให้คุณยามเจ็บป่วยมาก เพราะร่างกายโดยทั่วไปแข็งแรง การดำเนินการรักษาพยาบาลก็ไม่ยุ่งยากซับซ้อน
ก่อน ๙ โมงเล็กน้อย ผู้ช่วยพยาบาล ๒ คน เป็นทีมหญิงชาย มาเปลี่ยนผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน และผ้าห่ม เท่ากับเขาเปลี่ยนทุกๆ ๒ วัน เวลา ๙.๓๐ น. ทีมเจ้าหน้าที่ทำความสะอาดพื้น และห้องน้ำก็มาทำความสะอาด ทีมนี้มาวันละ ๒ ครั้งตอนเข้ากับเย็น ประมาณ ๑๗ น. ส่วนการวัดความดันโลหิต วัดอุณหภูมิ และจับชีพจร มีผู้ช่วยพยาบาลมาวัดวันละ ๓ ครั้ง ในย่อหน้านี้ไม่เกี่ยวกับการเตรียมผ่าตัด เป็นบริการทั่วไปสำหรับผู้ป่วยทุกคน
ตอนสาย ผมฟังThe Autobiography of Charles Darwin จบ ได้รู้ว่า ชาร์ลส ดาร์วิน มีอาการป่วยมากและบ่อย แม้งานฝังศพพ่อก็ป่วยจนไปร่วมงานไม่ได้ แต่ก็ได้ฟังเรื่องราวของความช่างสังเกต และช่างไตร่ตรองของท่าน จากบันทึกของท่านเอง ผมเคยอ่านหนังสือ The Creative Malady ที่บอกว่าคนเป็นโรคจิตชนิด bipolar เป็นคนที่มีความสร้างสรรค์สูง และยกตัวอย่างคนที่มีชื่อเสียงจำนวนมาก ชาร์ลส ดาร์วิน เป็นหนึ่งในจำนวนนั้น แล้วผมเริ่มฟังaudiobook เรื่อง Tale of Two Cities โดย Charles Dickens ซึ่งเป็นเรื่องสังคมในนครลอนดอน และ ปารีส ในช่วงปี ค.ศ. ๑๗๗๕ คือ ๒๓๗ ปีมาแล้ว และก่อนการปฏิวัติใหญ่ในฝรั่งเศส ๔ ปี
การเตรียมผ่าตัดมีความรอบคอบมาก มีการซ้อมคลุมโปงด้วย พยาบาลบอกว่า มีคนไข้บางคนเวลาผ่าตัด ซึ่งต้องมีผ้าคลุมผ่าตัดคลุมหน้าและศีรษะ เจาะรูเฉพาะตรงลูกตาเพื่อทำการผ่าตัด คนไข้ทนไม่ได้ ถึงกับต้องเลิกผ่าตัดกลางคันก็มี กรณีเช่นนี้หากดมยาสลบก็ไม่เกิดปัญหา แต่กรณีของผมเลือกใช้ยาชาเฉพาะที่ จึงต้องซ้อมไว้ก่อน พยาบาลบอกว่าให้ลองคลุมครึ่งชั่วโมงก็พอ
ตกบ่ายสาวน้อยกับแต้วมา สาวน้อยมาผลัดเวรและอยู่เฝ้าจนกลับบ้าน ซึ่งเราเดาว่าอย่างช้าวันจันทร์ที่ ๒๓ หลังจากนั้นหมอวิสัญญี คือ อ. หมออังคณา เหลืองนทีเทพ ก็มาซักซ้อมว่าจะให้ยาสลึมสลือ (sedate) อย่างไร เขารู้จักกับสาวน้อยดี เพราะเป็นหมอวิสัญญีด้วยกัน ทางวิสัญญีต้องให้เจาะเลือดตรวจ electrolyte และงดอาหารและน้ำหลังเที่ยงคืน ตอนเช้า ๖ โมงให้กินยาลดความดัน แต่งดยาขับปัสสาวะ
หลังจากนั้นแพทย์ประจำบ้านจักษุมาเยี่ยม เอาใบลงนามยินยอมผ่าตัดเอาวุ้นตาออก มาให้เซ็น และบอกว่าจะผ่าตัดตอนเช้า เป็นกรณีผู้ป่วยที่จะตามเข้าห้องผ่าตัด คือไม่อยู่ในรายการผ่าตัดปกติ แล้วแพทย์ประจำบ้านวิสัญญีก็มาเยี่ยม ซักประวัติที่ต้องระวัง เช่นเรื่องฟันปลอม การแพ้ยา โรคความดันโลหิตสูง
เวลาประมาณเกือบ ๑๘ น. ผมอาบน้ำ อ. หมอโสมนัสมาเยี่ยม บอกสาวน้อยว่า จะผ่าตัดเวลา ๗.๓๐ น. เป็นผู้ป่วยรายแรกของวัน จะเห็นว่าผมได้รับการดูแลเอาใจใส่อย่างดียิ่ง และได้รับกำลังใจจากหลากหลายทาง เป็นกระเช้าดอกไม้ กระเช้าผลไม้ และ อี-เมล์ให้กำลังใจ
วิจารณ์ พานิช
๑๘ ก.ค. ๕๕

ซ้อมคลุมโปงระหว่างผ่าตัด

เลขาผู้กำกับการซ้อมคลุมโปง เอางานมาทำระหว่างเฝ้าไข้
เลือกใช้ยาชา แทนยาสลบ ยินดีที่ได้รับทราบว่าท่านอาจารย์ไม่เครียดในการเข้ารับการผ่าตัด จิตใจเข้มแข็งค่ะ
ยินดีที่ได้ทราบว่า ขณะนี้ (17 สค.) คุณหมอออกจากโรงพยาบาลไปดำเนินชีวิตเป็นปกติแล้ว..รวมทั้งได้เดินทางไปต่างจังหวัด..และจะมาประชุมที่ธนาคารในอาทิตย์หน้าด้วยค่ะ..
ยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ทราบว่าอาจารย์หายแล้วค่ะ