การส่งเสริมสุขภาพจิตกับกิจกรรมบำบัด

ความรู้ที่ได้จากหนังสือ "การจัดการตนเองเมื่อเป็นมะเร็ง" โดย ดร.ศุภลักษณ์ เข็มทอง  เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพจิต       

จากหนังสือ การจัดการตนเองเมื่อเป็นมะเร็ง นั้นแสดงให้เห็นว่ากิจกรรมบำบัดนั้นมีบทบาทเกี่ยวกับสุขภาพจิตของผู้ป่วยมะเร็งเป็นอย่างมาก เช่น 

- แนวคิดการจัดการตนเอง ในหนังสือได้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และให้คำตอบเกี่ยวกับการจัดการตนเองไว้ว่า "การจัดการตนเอง คือ คิดดี พูดดี มองโลกในแง่ดี แก้ไขปัญหาดี สร้างแรงจูงใจดี จัดการเวลาดี และจัดการกิจกรรมการดำเนินชีวิตดี" ซึ่งในทางกิจกรรมบำบัดมีการฝึก "ทักษะการแก้ไขปัญหา ทักษะการคิด วางแผน จัดการกับอาการเจ็บป่วยเรื้อรัง ความบกพร่องของร่างกาย จิตใจ สังคม ความแปรปรวนของอารมณ์ และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิต การจัดการพลังงานในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต การจัดการสิ่งแวดล้อมภายในตนเองและภายนอกตนเอง  มีการส่งเสริมให้ทำกิจกรรม ให้เชื่อมั่นในสมรรถนะของตนเองในการทำกิจกรรม" และได้มีการสร้างโปรแกรมการจัดการตนเองขึ้นด้วย 

นอกจากนี้ยังมีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการจัดการตนเองของผู้ป่วยมะเร็ง คุณทนงศักดิ์ ธัญญปกรณ์พันธ์ ที่มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ไว้อย่างดีมาก

- การดูแลผู้ป่วยก่อนสิ้นชีวิต ซึ่งนักกิจกรรมบำบัดได้มีการประเมิน คือ

" ความต้องการของผู้ป่วย   ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพร่างกายและจิตใจของผู้ป่วย     ผู้ป่วยอยากสื่อสารและเชื่อมโยงความรักและความเห็นอกเห็นใจจากคนที่รักอย่างไร   และ ผู้ป่วยปรับความคิดและวางแผนทำกิจกรรมที่มีคุณค่าแก่ชีวิตที่เหลืออยู่ไม่ มากนักอย่างไร "

และ"ให้คำแนะนำในการจัดกิจกรรมที่ทำให้ผู้ป่วยสบายกายสบายใจและวางแผนความต้องการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตในช่วงเวลาสุดท้ายของชีวิต"

- สุขภาพทางจิตวิญญาณกับโรคมะเร็ง 

โดยมีการให้ความหมายของสุขภาพทางจิตวิญญาณ คือ

" 1. การปรับจิตรู้สำนึกให้เกิดประสบการณ์ของการทำกิจกรรมอย่างตั้งใจและ     มีทางเลือกด้วยความคิดที่ดีของตนเอง (ศีล)
  2. การให้ความรู้สึกถึงเป้าหมายของการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต
  3. การอยู่นิ่ง (สมาธิ) ทบทวนตนเองให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ ความคิดริเริ่ม และความรัก
  4. การเข้าใจ (ปัญญา) ในที่มาของคุณลักษณะและความสามารถของตนเอง
  5. การแสดงความเมตตากรุณาแก่สิ่งมีชีวิตรอบข้าง
  6. การแยกแยะความทุกข์เพื่อเป็นอิสระด้วยแนวทางแก้ไขสาเหตุของความทุกข์นั้นอย่างมีสติ (อริยสัจจ์: ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค) " 

ซึ่งโรคมะเร็งนั้นส่งผลกระทบต่อสุขภาพทางจิตวิญญาณเป็นอย่างมาก ในหนังสือเล่มนี้จึงมีการส่งเสริมสุขภาพทางจิตวิญญาณของผู้ป่วยมะเร็ง คือ

     " - ทำความเข้าใจและยอมรับอาการของโรค รวมถึงการดูแลตนเองให้มสุขภาพที่ดี

       - ฝึกพัฒนาจิตวิญญาณอย่างมุ่งมั่น มีสติก่อนทำกิจกรรม ย้อนทบทวนชีวิตอยู่เสมอ

       - แสวงหาความรู้เพื่อประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ชีวิต

       - พิจารณาประสิทธิผลของแพทย์แผนปัจจุบันและเเพทย์ทางเลือก แล้วพัฒนาแก่นความคิดสู่การปฏิบัติอย่างค่อยเป็นค่อยไป 

       - มอง มะเร็ง ว่าเป็น เพื่อนชีวิต

      - สร้างพลังจิตวิญญาณที่แข็งแกร่ง พัฒนาจิตวิญญาณด้วยความมุ่งมั่นในการคิดีทำดี "