๑๖ กรกฎาคม ๒๕๕๕
เรียน เพื่อนครู ผู้บริหารและผู้อ่านทุกท่าน
วันจันทร์ที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๕๕ เข้าสำนักงานแวะห้องสโมสรท่านรองฯ สมมาตร ชิตญาติ รายงานผลการรับคะแนนจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิตให้ทราบว่า เขาให้แต่คะแนนมา ส่วนกระดาษคำตอบส่วนกลางจะเก็บรักษาไว้ เราก็ต้องประกาศผลสอบตามคะแนนที่เขาให้มา สำหรับที่มาที่ไปหากสงสัยให้ตรวจสอบได้ภายใน ๓ วันนี้ เจอเข้าไม้นี้ก็หมดปัญญาจะคิดต่อ เอาเป็นว่าลงเรือแปะแล้วก็ทำตามที่แปะสั่ง ไม่อย่างนั้นจะโดนไม้พายตีหัว มอบหมายท่านรองฯ กฤษณะ เลิศวิชานันท์ ไปติดตามผลความไม่ลงรอยกันของครูกับผู้บริหารโรงเรียนแห่งหนึ่ง ที่ผู้ใหญ่ใน กระทรวงศึกษาธิการ กำชับให้ช่วยตรวจสอบและแก้ปัญหา ผมเองไม่เคยได้รับการร้องทุกข์ ร้องเรียนใด ๆ จากโรงเรียนนี้ จึงจนปัญญาที่จะแก้ปัญหา ภาษาศาลเขาบอกว่าไม่มีผู้เดือดร้อนเสียหายมาฟ้องร้อง ศาลก็พิจารณาคดีไม่ได้ แต่ฟังว่าเขาไปร้องที่ศาลสูงทีเดียว ฉะนั้นศาลต้นก็ต้องไต่สวนใหม่ วันนี้ให้ท่านรองฯประพฤทธิ์ บุญอำไพ คุณอรินรัตน์ ว่าวกำเหนิด ผอ.กลุ่มอำนวยการ ผอ.ชุณห์พิมาน ทรัพย์มีชัย รร.วัดโพธิ์เลื่อน ไปออกร้านก๋วยเตี๋ยว ที่ สพฐ. เพื่อสมทบกับงานวันคล้ายวันสถาปนา สพฐ. ถือโอกาสเดียวกันนี้สั่งก๋วยเตี๋ยวมา ๑ ร้าน เพื่อเลี้ยงเจ้าหน้าที่ในสำนักงาน พร้อมไอศกรีมมหาชัย บ่ายประชุม อ.ก.ค.ศ. เขต นัดพิเศษเพื่ออนุมัติประกาศผลการสอบบรรจุครูผู้ช่วย มีการอภิปรายกันพอสมควร อนุมัติให้เลขานุการไปดำเนินการประกาศตามคะแนนที่ สพฐ. ส่งมา และให้ลงนามในประกาศแทนประธานอนุกรรมการ มีผู้ได้คะแนนข้อเขียนเท่ากัน ๓ คู่ ที่ประชุมใช้วิธีการจับฉลากเพื่อเรียงลำดับก่อนหลัง เย็นนั่งรอลงนามในประกาศผลสอบบรรจุครูผู้ช่วยที่ห้องสโมสร มีผู้บริหารโรงเรียนมาอยู่เป็นเพื่อนด้วย ๔-๕ คน สั่งพิชซ่ามาเลี้ยงเป็นอาหารเย็น
วันอังคารที่ ๑๐ กรกฎาคม ๒๕๕๕ เช้ามอบท่านรองฯ ประพฤทธิ์ บัญอำไพ และคุณพิมพ์ใจ กองช่าง ผอ.กลุ่มตรวจสอบภายใน ไปติดตามผลการปฏิบัติราชการที่โรงเรียนแห่งหนึ่ง กลับกันมาเกือบเที่ยงรายงานว่า เรียบร้อยดี แต่ก็มีเสียงบ่นกันบ้างเพราะเครียดจากงานที่เร่งจนเกินไป แต่การสั่งการก็อยู่ในกรองของงานและถูกต้องตามระเบียบของทางราชการ บ่ายเชิญผู้บริหารโรงเรียนมาหารือเรื่องการปรับกระบวนการสั่งการเสียใหม่ เพื่อความเข้าใจอันดีต่อกันและมีความสุขจากการทำงาน ดูว่าจะไปได้ดีหากทำตามที่ได้คุยกัน มานั่งคิดถึงคำสอนของครูบาอาจารย์สมัยเรียนที่วิทยาลัยมหาดไทย ท่านบอกว่า ผู้นำ หมายถึง ผู้ที่สามารถนำผู้อื่นไปสู่เป้าหมายปลายทางหรือทิศทางที่ต้องการได้ด้วยความสำเร็จเรียบร้อย ทุกวงการจึงต้องมีผู้นำเปรียบเหมือนแม่ปูที่เดินนำลูกปู หรือหัวหน้าโคที่เดินนำฝูงโค แต่การจะเป็นผู้นำที่ประสบความสำเร็จไม่ง่ายนัก เพราะคนไม่เหมือนปูไม่เหมือนโค คนเถียงได้มีความคิดได้ พอดีพอร้ายโค่นล้มผู้นำก็ยังได้ ผู้นำจึงต้องมีเทคนิค ความพร้อม และความสามารถหลายอย่างยิ่งกว่าฝูงโคและแม่ปู ส่วนจะมีอะไรบ้างก็หมั่นไปอ่านและฝึกตัวเองเอา โดยเฉพาะนิสัยของตนเองแบบไหนที่นำมาซึ่งความล้มเหลวในการนำก็เลิกเสียบ้าง ฝึกของใหม่ที่จะนำไปสู่ความสำเร็จให้เป็นนิจ ที่สำคัญต้องรู้จักแจกงานเหมือนขุนหมื่นในเรื่องสังข์ทอง “นายมีโค่นไผ่ นายใจขุดหลุม นายชั้นนายชุ่ม คุมกันไปเกี่ยวแฝก เสร็จแล้วเกลาเสา เอาโว้ยย้ายแยก เลิกงานข้าจะแจก ของแปลกแปลกให้กิน” บ่ายมีการประชุมคณะกรรมการกลั่นกรองการย้ายสายงานการสอนครั้งที่ ๒ เนื่องจากมีตำแหน่งว่างเพิ่มเติมมาอีก แต่สามารถหมุนเวียนได้น้อย เพราะวิชาเอกไม่ตรงกับที่โรงเรียนต้องการ เย็นไปร่วมพิธีรดน้ำศพคุณแม่ของคุณยุวดี วิวัฒนปฐพี ผอ.กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา ที่วัดพระศรีมหาธาตุ บางเขน
วันพุธที่ ๑๑ กรกฎาคม ๒๕๕๕ เช้าคณะตรวจติดตามโครงการควบคุมภายใน จาก สพฐ. มาประชุมผู้เกี่ยวข้อง ได้เชิญ ผอ.กลุ่มทุกกลุ่มมาร่วมรับฟังด้วย เขาเสนอแนะเทคนิควิธีในการลดความเสี่ยงในการทำงานลงในระดับที่ควบคุมได้ ของเรามีเพียง ๓๐ โรงเรียนที่จะต้องเร่งรัดในเรื่องนี้ การควบคุมภายใน หมายถึง "กระบวนการ (process) ที่ถูกนำไปปฏิบัติโดยบุคลากรขององค์กร อันมีคณะกรรมการ ผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ กระบวนการเหล่านี้ ได้รับการกำหนดขึ้น เพื่อให้องค์กรสามารถมั่นใจได้ในระดับหนึ่งว่า หากได้มีการปฏิบัติตามกระบวนการเหล่านี้แล้ว องค์กรจะสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ทางองค์การที่ต้องการได้" โปรดสังเกตว่า การควบคุมภายในสามารถให้ความมั่นใจต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ได้ในระดับหนึ่ง เหตุที่ให้ความมั่นใจเต็ม ๑๐๐% ไม่ได้ เพราะการปฏิบัติบางอย่างนั้นขึ้นอยู่กับความสามารถส่วนตัวในการตัดสินใจของผู้ปฏิบัติ บางอย่างถ้าจะทำให้เต็มที่ต้องลงทุนสูงเกินกว่าที่องค์กรจะรับได้ ก็เลยต้องทำให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ และที่สำคัญที่สุด การควบคุมภายในช่วยให้องค์กรสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ที่สำคัญทางองค์การมากมาย ดังนั้น การควบคุมภายในจึงต้องมีการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ และต้องมีระบบที่มีประสิทธิภาพในการติดตามการควบคุมภายในด้วย การควบคุมภายในคือการทำงานที่ไม่ประมาทและมีความรอบคอบนั่นเอง เที่ยงทานสุกี้ไป ๑ ชาม บ่ายทำงานเอกสารจนเย็นไปเป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรมศพคุณแม่ของคุณยุวดี วิวัฒนปฐพี ที่วัดพระศรีมหาธาตุ บางเขน
วันพฤหัสบดีที่ ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๕๕ เช้าเดินทางไปโรงเรียนวัดเชิงท่าพร้อมด้วยท่านรองฯสุรบัญชา วิชิตพันธ์และประชาสัมพันธ์เขต ด้วยเป็นเด็กห่วงครู เนื่องจากผู้บริหารโรงเรียนยังว่างอยู่ คนเดิมย้ายไปเป็นผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา ให้ครูรักษาราชการแทนไปพลางก่อน สำรวจใต้ถุนอาคารเรียน ทำความสะอาดไว้เรียบร้อย เหลือแต่คราบน้ำที่แสดงระดับความสูงไว้ให้ศึกษาสถิติ เชิญครูมาประชุมกันที่ห้องผู้บริหาร ผู้รักษาราชการแทนไปประชุมกลุ่มเครือข่ายที่โรงเรียนคลองบ้านพร้าว ครูที่เหลือ ๒ คนกับครูที่จ้างด้วยเงินอุดหนุนจาก อบจ.ปทุมธานี อีก ๒ คน ไม่มาโรงเรียน ๑ คน ครูบอกว่าพออยู่กันไปได้ แต่สิ้นเดือนกันยายนนี้จะเกษียณอายุราชการอีก ๑ คน ปีหน้าอีก ๑ คน หมดโรงเรียน ภารโรงก็จะเกษียณปีนี้เหมือนกัน ปัญหาด้านการเรียนการสอนขณะนี้ คือ ขาดครูที่จะสอนคอมพิวเตอร์ รับปากว่าจะหาครูมาช่วยสอน จากโรงเรียนใกล้เคียง เดินทางต่อไปโรงเรียนวัดท้ายเกาะ ลอดถนนวงแหวนตะวันตกขึ้นไปตามลำน้ำเจ้าพระยาพอสมควร ผู้อำนวยการโรงเรียนไม่อยู่ ครูบอกว่าไปดูวัดที่จะพานักเรียนไปเข้าค่ายคุณธรรม ได้คุยกับครูคอมพิวเตอร์โรงเรียนนี้ เห็นเป็นผู้หญิงจะให้ไปช่วยสอนที่โรงเรียนวัดเชิงท่าดูจะลำบากมากไป แผนที่คิดไว้ต้องปรับใหม่ เดินเยี่ยมชั้นเรียนอนุบาล เพียงสองสามห้องก็เดินทางกลับ
มาแวะทานข้าวที่สามโคกร้านเอี๊ยะเซี๊ยะฮวด บ่ายไปร่วมประชุมเครือข่ายโรงเรียนปฐมวัยศึกษา ที่โรงเรียนอนุบาลปทุมธานี
วันศุกร์ที่ ๑๓ กรกฎาคม ๒๕๕๕ เช้าประชุมอนุมัติแผนจัดการเรียนในการจัดการศึกษาโดยครอบครัวหรือแบบทางเลือก มีแผนเข้ามาให้พิจารณา ๒ แห่ง คือ บ้านเรียนชวนชื่น ของคุณสมใจ แจงจิรวัฒน์ ที่นี่สอนเด็กพิเศษ จัดการศึกษาในรูปแบบผสมผสานทั้งในระบบ นอกระบบและตามอัธยาศัย สามารถเทียบโอนการเรียนได้ด้วย ใช้หลักของ UNESCO ที่คำนึงถึงการจัดการศึกษาตลอดชีวิต วันนี้มีแผนการเรียนของนักเรียนมาขออนุมัติ ๒ ราย และโรงเรียนคณะละครมรดกใหม่ โรงเรียนหลังรับเด็กด้อยโอกาส มาเรียนรู้โดยใช้การแสดงละครเป็นวิธีเรียน นักเรียนที่จบส่วนใหญ่ไปเรียนต่อที่ประเทศอินเดีย วันนี้มีแผนการเรียนมาเสนอ ๒ ราย เช่นกัน คณะกรรมการมีทั้งผู้บริหารโรงเรียนและศึกษานิเทศก์ช่วยกันซักถามจนเป็นที่พอใจ ก็อนุมัติให้ทั้ง ๔ ราย การศึกษาทางเลือก คือ ระบบการจัดการศึกษาที่หลากหลายและอยู่บนรากฐานทางศาสนธรรม รากฐานทางปรัชญา รากฐานทางจิตวิทยา ทั้งนี้ เพื่อการพัฒนาเด็กให้เจริญเติบโตตามศักยภาพในธรรมชาติของตัวเด็กเอง โดยเน้นที่ความสุขและการอยู่ร่วมกันแบบสันติ ซึ่งเป็นอุดมการณ์ของมนุษยชาติที่มีอยู่ในตัวพ่อแม่เด็กทุกชนชั้น การศึกษาทางเลือก มีแนวคิดที่อยู่บนพื้นฐานทางจิตวิทยา ปรัชญา และศาสนธรรม มนุษยธรรม และชุมชนที่หลากหลาย ในทางจิตวิทยา มีแนวคิดตั้งแต่ฟรอยด์, จอห์น ดุย, มองเตสซอรี่, วอลดอล์ฟ, กฤษณามูรติ, เอ. เอส นีล, นีโอฮิวแมนนิส ฯลฯ ในทางปรัชญา มีแนวคิดตั้งแต่ยุคกรีกเป็นต้นมา จากตะวันตกถึงตะวันออก ในทางศาสนธรรม ศาสนาสำคัญๆ ในโลก อิสลาม คริสต์ พุทธ ล้วนมีหลักทางการศึกษา ทั้งรูปแบบและเนื้อหาสาระในทางมนุษยธรรม ก็มีแนวคิดทั้งด้านสิทธิมนุษยชน สิทธิสตรี สิทธิเด็ก และการอยู่ร่วมกันโดยไม่แบ่งแยก สีผิว เชื้อชาติ ภาษา ศาสนา ตลอดจนวัฒนธรรม ในเรื่องของชุมชนแต่ละชุมชน มีความประสงค์จะสร้างชุมชนใหม่ที่ใช้การศึกษาเป็นเครื่องมือ ในการเรียนรู้ชุมชนของตนเองเพื่อกำหนดเอกลักษณ์ของชุมชนและการพึ่งพาตนเอง ทั้งหมดนี้ รัฐทำหน้าที่ดูแลหลักการสำคัญๆ คือ การอยู่ร่วมกันอย่างสันติบนความหลากหลาย โดยมีระบบประชาธิปไตยแบบประชาชนมีส่วนร่วม เป็นกลไกขับเคลื่อนสังคมทั้งระบบ ซึ่งการศึกษาจะเป็นเครื่องมือสำคัญตัวหนึ่ง รูปแบบการศึกษาทางเลือกจะเป็นรูปแบบที่หลากหลาย การศึกษาในครอบครัวก็เป็นรูปแบบหนึ่ง การศึกษาในชุมชนก็เป็นรูปแบบหนึ่ง การศึกษาในธรรมชาติก็เป็นรูปแบบหนึ่ง การศึกษาในโรงเรียนก็เป็นรูปแบบหนึ่ง จะเป็นรูปแบบที่ยืดหยุ่นและหลากหลาย ให้สอดคล้องกับธรรมชาติของผู้เรียนและกระบวนการเรียนรู้ รวมทั้งเนื้อหาสาระที่เรียนรู้ เนื้อหาสาระของการศึกษาทางเลือก เป็นเนื้อหาสาระตั้งแต่เรื่องของตนเอง เรื่องรอบตัว จากใกล้ตัวถึงไกล จากสิ่งแวดล้อมที่เป็นวัตถุและธรรมชาติ จากภายใน (จิตวิญญาณ) ถึงภายนอก เรียนเรื่องมนุษย์ สัตว์ พืช โลก และจักรวาล สุดท้าย คือ เรียนรู้การอยู่ร่วมกันอย่างสันติและเรียนรู้การดำรงชีวิตอยู่บนโลกนี้ (การได้มาซึ่งปัจจัยสี่) โดยเห็นแก่ตัวน้อยที่สุด และทำร้ายผู้อื่นให้น้อยที่สุด พึ่งพาคนอื่นให้น้อยที่สุด ไม่ว่าจะเป็นตัวเรา หรือสัตว์โลก และรวมถึงธรรมชาติสิ่งแวดล้อม การปฏิรูปการศึกษาเพื่อให้เกิดการศึกษาทางเลือก ซึ่งพ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ กำหนดให้บุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการ และสถาบันสังคม มีสิทธิจัดการศึกษาได้ ในส่วนระบบการศึกษา ก็กำหนดให้มี 3 รูปแบบ คือ การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย โดยให้สถานศึกษาหรือโรงเรียน สามารถจัดการศึกษาทั้งสามรูปแบบ และเทียบโอนผลการเรียนได้ ทั้งสถานศึกษาก็มีรูปแบบที่หลากหลายขึ้น โดยให้สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยและศูนย์การเรียน เป็นสถานศึกษาที่จัดการศึกษาปฐมวัย และการศึกษาขั้นพื้นฐานได้
เย็นไปฟังสวดพระอภิธรรมศพคุณแม่ของ ดร.สังสรรค์ มณีเล็ก ที่ปรึกษา สพฐ. ที่วัดมกุฎกษัตริยาราม สัปดาห์นี้ผู้เฒ่าผู้แก่ล้มหายตายจากไปหลายคน วันเสาร์นี้ก็ไปงานพระราชทานเพลิงศพคุณแม่ของ ศน.ปราโมทย์ ขจรภัย ที่จังหวัดลพบุรี วันอาทิตย์ไปเป็นประธานพิธีพระราชทานเพลิงศพคุณแม่ของ ผอ.วราภรณ์ สิทธิขำ ที่วัดท่าคอย อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี พระพุทธองค์ตรัสว่า ชีวิตนั้นสั้นนิด ทุกชีวิตเกิดมาแล้วต้องตาย หนุ่มก็ตาย แก่ก็ตาย โง่ก็ตาย ฉลาดก็ตาย รวยก็ตาย จนก็ตาย ทุกคนล้วนต้องตาย จะตายวันตายพรุ่งไม่มีใครรู้ แต่ที่รู้แน่ๆ คือไม่มีใครอยู่ค้ำฟ้า สัจจะแห่งชีวิตเป็นเช่นนี้ พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เข้าใจตามความเป็นจริงจึงไม่ควรนิ่งมัวประมาททำกิจที่ ควรทำด้วยความสามารถเสียแต่บัดนี้ ก่อนที่จะไม่มีเวลา "กาลเวลาย่อมกลืนกินทุกสิ่งสรรพรวมทั้งตัวมันเองด้วย"
นายกำจัด คงหนู
ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต ๑
