ประสบการณ์การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ของข้าพเจ้า เรื่อง การทำละครเวที

“โลกคือละคร ทุกคนต้องแสดง ทุกคนทนไป...

อย่าอาลัย ยิ้มไปสู้ไป จะได้สบาย...”

อยากให้ผู้อ่านทุกคนดูคลิปนี้ด้วย

ศิลปะเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับคนเราในทุกๆวัน หนึ่งในนั้นปฏิเสธไม่ได้ว่าคือการแสดง ชีวิตประจำวันของเราหลีกไม่พ้นกับการแสดงที่รายล้อมอยู่รอบๆตัว ถึงจะไม่สังเกตแต่ก็พอจะยกตัวอย่างได้ แม้แต่การพูดต่อหน้าคนอื่นหรือการร้องเพลงก็จัดว่าเป็นการแสดงเช่นกัน หลายคนคงพอสรุปได้ถึงความหมายและนิยามของการแสดงละครได้หลากหลายแง่มุม แต่ความหมายที่แท้จริงของการแสดงนั้นไม่อาจเอ่ยเป็นคำพูดได้อย่างสมบูรณ์ หากไม่ลองดู...ก็จะไม่รู้ หากไม่ลองทำ...ก็จะไม่เข้าใจ

วันนี้ผู้เขียนขออนุญาตเล่าประสบการณ์ที่น่าประทับใจเรื่องหนึ่งเกี่ยวกับการทำละคร เมื่อปี พ.ศ.2552 ขณะที่ผู้เขียนกำลังศึกษาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ได้มีโอกาสเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำทรงคุณค่าเกี่ยวกับการทำละครเวทีประจำโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ศึกษาศาสตร์) ในชื่อเรื่องแสนโรแมนติก “Ti Amo” ซึ่งเป็นโครงการจัดทำละครเวทีประจำโรงเรียนโดยมีนักเรียนในชมรมการละคร และอาจารย์ที่ปรึกษาชมรมเป็นผู้ดูแล ภายใต้ชื่อกลุ่ม “โอด-อน”

“โอด-อน” ชื่อแสนประหลาดพิลึก ถูกตั้งมาจากคำสองคำ โอด มาจากคำว่า โอดครวญ ส่วน อน มาจาก อลวน “โอด-อน” จึงมีความหมายถึงเสียงโอดครวญและความอลวนสับสนวุ่นวาย ซึ่งก็สามารถใช้อธิบายคุณลักษณะสำคัญของนักเรียนกลุ่มนี้ได้อย่างพอเหมาะพอดี การทำงานชิ้นใหญ่โดยมีความวุ่นวายปั่นป่วนเป็นศูนย์กลาง นับว่าเป็นประสบการณ์ที่ดีที่จะเรียนรู้และสัมผัสถึงความจริงในชีวิตที่สอดแทรกอยู่ในศิลปะการแสดงละคร

ก่อนอื่น ผู้เขียนจะขอเล่าเท้าความถึงความเป็นมาของกลุ่มนักเรียนกลุ่มนี้เสียก่อน เดิมทีโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ศึกษาศาสตร์) ได้เริ่มมีโครงการทำละครเวทีประจำโรงเรียนมากว่าสิบปีแล้ว โดยครั้งแรกใช้ชื่อกลุ่มว่า “ละครชาวศิลป์” ซึ่งเป็นการนำนักเรียนที่เรียนโปรแกรมศิลปะ มารวมกลุ่มกันเพื่อใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ การทำละครเวทีภายใต้ชื่อกลุ่มละครชาวศิลป์นี้ ดำเนินการมาเป็นเวลา 3 ปีกับ 3 ผลงานละครเวทีอันทรงคุณค่า หลังจากนั้นได้ทำการเปลี่ยนชื่อกลุ่มใหม่ โดยเริ่มใช้ชื่อ “โอด-อน 1” ภายใต้ชื่อเรื่อง “ฝันสุดท้าย” ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของความฝันในการทำละครเวทีของนักเรียนในโรงเรียน การทำละครเวทีนี้ได้จัดอย่างต่อเนื่องกัน ปีเว้นปี โดยเมื่อผ่านมาถึงรุ่นของผู้เขียน ละครเวทีในกลุ่ม “โอด-อน 6” ก็ได้ถือกำเนิดขึ้นในชื่อเรื่อง “Ti Amo” นี่เอง

สำหรับรายละเอียดของการทำละครเวทีนั้นผู้เขียนจะขอเล่าคร่าวๆ เพื่อไม่ให้เนื้อเรื่องน่าเบื่อมากจนเกินไป และเพื่อเป็นความรู้สำหรับผู้ที่สนใจจะดำเนินการต่อไปในอนาคต สำหรับความหมายของละครเวที ละครเวทีนั้นหมายถึงการจัดแสดงละครรูปแบบต่างๆ อยู่บนเวทีการแสดง ซึ่งเป็นการแสดงสด เสน่ห์อย่างหนึ่งของละครเวทีอยู่ตรงนี้เอง ผู้แสดงจะสามารถสื่อสารกับผู้ชมได้อย่างอิสระภายใต้กรอบเนื้อเรื่องที่กำหนด ซึ่งเนื้อเรื่องนี้ถูกเขียนขึ้นมาโดยนักเขียนบทละครเวที ในที่นี้ก็คือผู้กำกับเอง และยังมีทีมงานฝ่ายต่างๆ อาทิ ผู้กำกับ ผู้ทำหน้าที่ควบคุมและดำเนินการซักซ้อมบทให้กับนักแสดง นักแสดงมากหน้าหลายตา ทีมงานฝ่ายฉาก แสงสีเสียง ฝ่ายประสานงาน ฝ่ายจัดหาเสื้อผ้าเครื่องประดับ และอีกมากมาย ซึ่งทีมงานเหล่านี้ล้วนเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันผลงานชิ้นนี้ให้ลุล่วงไปด้วยดี

ตัวผู้เขียนเองรับหน้าที่กำกับการแสดงในการทำละครครั้งนี้ หนึ่งในสามผู้กำกับ ซึ่งอีกสองคนก็เป็นนักเรียนฝีมือดีซึ่งเรียนอยู่ชั้นเดียวกัน ภาระหน้าที่หนักอึ้งได้ผลักดันให้เกิดทักษะและความชำนาญใหม่ๆที่หาไม่ได้ในห้องเรียน การได้อยู่ร่วมกับเพื่อนๆหลากหลายสไตล์ บางพวกก็พูดได้ว่าเป็น “เด็กหลังห้อง” เกกมะเหรกเกเร การเรียนแย่ นิสัยไม่ดีในสายตาคนอื่น... แต่จากการได้ทำงานร่วมกันเป็นเวลากว่า 6 เดือน ก็ทำให้ได้สัมผัสถึงคุณค่าในจิตใจ น้ำใจและมิตรภาพที่ดีจากกลุ่มเด็กเกเรกลุ่มนี้ ปัญหาและความไม่เข้าใจกันได้กลายเป็นสิ่งที่หลอมรวมและเชื่อมประสานให้ผู้คนกว่าร้อยชีวิตที่ต่างพ่อแม่ ต่างที่มา ได้มาอยู่รวมกัน และร่วมกันผลักดันสร้างสรรค์ผลงานให้สำเร็จไปได้...พร้อมๆกัน

จากประสบการณ์ในการพัฒนาทักษะในครั้งนี้ได้ส่งผลหลายๆอย่างในชีวิต แน่นอนว่าทักษะการแสดงและกำกับละครได้ถูกบ่มเพาะขึ้นมา เพื่อรังสรรค์ผลงานใหม่ๆที่มีคุณค่าสืบไป แต่เหนือสิ่งอื่นใด มิตรภาพ ความจริงใจ คุณค่าของจิตใจที่ดีงามที่มีมากมายจนสัมผัสได้ เป็นตัวบอกถึงการมองคนอื่นที่ภายใน บางครั้งสิ่งดีๆที่อยู่รอบๆตัวก็ไม่ได้เข้ามาหาเราเอง หากไม่ลองดู...ก็จะไม่รู้

หากไม่ลองทำ...ก็จะไม่เข้าใจ