ผมได้รับอีเมล์จากนักศึกษาระดับปริญญาเอก (ย้ำคำว่าปริญญาเอก)  ขอให้ช่วยแนะนำหัวข้อวิจัยด้าน KM อยู่บ่อย ๆ

         จึงขอประกาศไว้ว่าผมจะไม่มีวันบอกหัวข้อวิจัยให้แก่นักศึกษาปริญญาเอก   เพราะการเลือกหัวข้อวิจัยต้องเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการศึกษาหาความรู้   เน้นคำว่ากระบวนการ

         ผมมีความเห็นว่า  การที่นักศึกษาปริญญาเอกไปเที่ยวขอหัวข้อวิจัยจากคนโน้นคนนี้เป็นพฤติกรรมของความเข้าใจผิดต่อการเรียนระดับปริญญาเอก (หรือผมเป็นผู้เข้าใจผิดเสียเอง?)   คือคิดว่าแค่มีหัวข้อวิจัยและผ่านคณะกรรมการสอบก็ใช้ได้   นี่คือการตีความหมายของการศึกษาระดับปริญญาเอกผิดและจะทำให้อุดมศึกษา (โดยเฉพาะอย่างยิ่งบัณฑิตศึกษา) ตกต่ำด้านคุณภาพ

         จะทำให้นักศึกษามุ่งแค่ให้จบ   ไม่มุ่ง "ศึกษา" ที่เป็นการศึกษาระดับปริญญาเอก   คือการค้นคว้าอย่างทุ่มเทจริงจัง   ถ้าจะถามคนอื่นก็ไม่ถามแบบสมองว่างอย่างที่มีคนมาถามผม

         การถามแบบสมองว่างคือไม่บอกเลยว่าตนเองศึกษาค้นคว้ามาแล้วอย่างไรบ้าง   และมีความคิดของตัวเองอย่างไร  ตัวคำถามที่ถามนั้นตนเองตอบอย่างไร   มีข้อสงสัยต่อคำตอบอย่างไร

         นักศึกษาระดับปริญญาเอกต้องอย่าไปเที่ยวถามใคร ๆ แบบตนเองสมองว่างครับ

         มหาวิทยาลัยต้นสังกัดต้องแนะนำนักศึกษาให้เข้าใจคุณค่าของการศึกษาระดับปริญญาเอกให้ถ่องแท้ครับ   และต้องสอนว่าอย่าไปเที่ยวถามใคร ๆ แบบสมองว่าง   เพราะมันเป็นการเสียชื่อมหาวิทยาลัย

         ผมยอมเอา "อปิยวาจา" ขึ้นบล็อก   เพื่อช่วยกันธำรงคุณภาพของบัณฑิตศึกษาไทยครับ

วิจารณ์  พานิช
 11 ก.ย.49