คนไข้ที่มารับบริการผ่าตัด ส่วนใหญ่ต้องได้รับยาระงับความรู้สึกเพื่อให้การผ่าตัดเป็นไปอย่างราบรื่น ระหว่างที่คนไข้ไม่รู้สึกตัวอยู่นั้น อาจเกิดการสำลักเศษอาหาร หรือสำลักน้ำย่อยในกระเพาะอาหาร และไหลย้อนขึ้นไปเข้าปอดได้ ความรุนแรงจะมีมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับชนิดและปริมาณของอาหารที่สำลักเข้าไป ถ้ารุนแรงมากอาจทำให้คนไข้ขาดออกซิเจน ระบบการหายใจมีปัญหา และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ดังนั้นการงดน้ำและอาหารก่อนผ่าตัด จะช่วยลดอันตรายจากการสูดสำลักอาหาร-น้ำย่อยเข้าปอดได้ ที่โรงพยาบาลสูงเนิน ไม่มีวิสัญญีแพทย์ เราจึงกำหนดเกณฑ์ต้องงดอาหารอย่างน้อย 6 ชั่วโมง ถ้าดื่มน้ำเปล่าให้งดอย่างน้อย 4 ชั่วโมงก่อนเริ่มดมยาสลบ

เคยเจอเหตุการณ์ : แพทย์สงสัยไส้ติ่งแตก Set ผ่าตัดฉุกเฉิน แต่คนไข้ไม่ได้งดน้ำและอาหารมา ศัลยแพทย์ยืนยันจะผ่าตัดให้ได้ kunrapee จึงโทรศัพท์ประสานวิสัญญีแพทย์ที่รพ.มหาราช นม. อาจารย์บอกว่าไม่ควรดมยาสลบ เพราะถ้าสำลักอาหารเข้าปอดคนไข้อาจตายได้ แต่ไส้ติ่งแตกคนไข้ไม่ตาย ถ้าไม่อยากรอให้ส่งต่อไปผ่าตัดที่รพ.มหาราช เพื่อผ่องถ่ายความเสี่ยง

อาจารย์บอกให้เราดูที่ความปลอดภัยของคนไข้เป็นหลักเช่น Set ผ่าครรภ์คลอดฉุกเฉินเนื่องจากทารกในครรภ์หัวใจเต้นผิดปกติ, ท้องนอกมดลูก กำลังช็อค ถ้าจะส่งต่อไปที่รพ.ศูนย์ จะไม่ทันการณ์คนไข้-ทารกอาจเกิดอันตรายถึงชีวิตได้ กรณีนี้เราจะเลือกวิธีดมยาสลบแบบ General Anesthesia with Rapid sequence induction with cricoid pressure โดยให้ผู้ช่วยกดกระดูกอ่อนไครคอยด์ ซึ่งเป็นกระดูกคอด้านหน้าชิ้นเดียวที่เป็นวงกลม (นอกนั้นเป็นกระดูกครึ่งวงกลม) เมื่อกดลงไปจะช่วยปิดหลอดอาหาร ป้องกันการสำลักอาหารขึ้นมาที่ปอดได้อีกทางหนึ่ง และการเลือกยาดมสลบที่มีผลข้างเคียงทำให้คลื่นไส้อาเจียนน้อย

ในรอบปี 2554 เราพบภาวะแทรกซ้อน 1 รายที่เป็น Aspirate Pneumonia (ปอดอักเสบจากการสำลัก) จากการทบทวนพบว่าอาจเกิดขึ้นขณะเอาท่อช่วยหายใจออก (Extubation) คนไข้อาเจียน 1 ครั้ง ซึ่งอาจสูกสำลักเข้าปอดได้ ร่วมกับหลังผ่าตัดคนไข้ฝึกหายใจและไออย่างมีประสิทธิภาพน้อย ไม่ค่อยลุกจากเตียง จึงส่งผลให้ปอดอักเสบได้

การปฏิบัติตัวตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด..

ช่วยลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการระงับความรู้สึกได้

โดยการฝึกหายใจเข้า-ออกลึกๆช้าๆ (Breathing Excercise)

ฝึกการไอย่างมีประสิทธิภาพ (Effective cough)

และ

การขยับเคลื่อนย้ายตัวเอง ไม่นอนซมอยู่กับเตียง (Early Ambulation)

ขอให้ทุกท่านที่มารับบริการดมยาสลบ ปลอดภันจากภาวะแทรกซ้อนต่างๆนะคะ