แพทย์ต้องมีความรับผิดชอบ แต่แค่ไหน ถึงจะเหมาะสม

วันนี้ มีรุ่นพี่คนหนึ่งถามผมว่า ... ถ้ามีคนไข้ คนหนึ่งมาีรักษากับเรา แล้วเค้าแสดงอะไรบางอย่าง หรือขออะไรบางอย่าง ที่ ทำให้เราไม่สบายใจ หรือเหมือนจะดูถูกความสามารถของเรา ถ้าเป็นผม จะทำอย่างไร ....... ผมตอบไปว่า ถ้าผมทำเต็มที่แล้ว ในแง่องค์ความรู้และการให้ข้อมูล คนไข้ไม่มั่นใจในการรักษา เราคงบังคับให้คนไข้เชื่อใจเราต่อไปไม่ได้ ก็ต้องให้คนไข้เลือกว่า จะหาทางออกอย่างไรครับ อาจจะเปลี่ยนแพทย์ เปลี่ยนโรงพยาบาล หรือ อยากให้ตรวจอะไรวินิจฉัยอะไรเพิ่มเติม โดยทั้งหมดอยู่ในกรอบที่ พึงกระทำได้ ผมก็จะลองพยายามทำดู

รายละเอียดของ คนไข้รายนี้ คือ มีโรคต่างๆ มากมาย เนื่องด้วย มีโรคมากมาย คนไข้และอาจจะรวมทั้งญาติ จึงไม่มั่นใจ การรักษา ของแพทย์เจ้าของไข้ อยากขอส่งต่อการรักษาไป รพ. ที่พร้อมและมีแพทย์เฉพาะทางมากกว่า ซึ่งรุ่นพี่ของผมก็ส่งไปตามที่ขอแล้ว แต่เนื่องด้วย การเดินทางที่ไกล ไปพบแพทย์เฉพาะทาง แล้วก็ต้องกลับมาดูแลรักษากันอีก รุ่นพี่ถามว่า ถ้าเจอเหตุการณ์แบบนี้แล้ว จะยังอยากเป็นแพทย์เจ้าของไข้ กับคนไข้และญาติ อีกไหม ..... .. ผมตอบไปว่า เนื่องด้วย ปัจจุบันแพทย์ไม่สามารถเลือกปฏิบัติ การช่วยเหลือผู้ป่วยได้ กล่าวคือ ถ้าคนไข้เข้ามาในห้องตรวจแล้ว ก็เกิดคำมั่น สัญญา กันระหว่างแพทย์และคนไข้ ว่า แพทย์จะทำให้ดีที่สุด ในการที่จะรักษาคนไข้นั้นๆ และรับผิดชอบสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งหมด ถ้าคนไข้ รายนี้ ยังมั่นใจ ว่าผมสามารถช่วยเค้าได้ ผมก็จะพยายามรักษา ตามมาตรฐานวิชาชีพ ต่อไป

ตั้งแต่เป็นแพทย์มา ปี 2547 จนปัจจุบัน คนไข้ที่ ไม่ได้ติดตามรักษา กับผมก็มี ไม่กี่ประเภทครับ คือ โรคนั้นๆ หายขาด จึงไม่ได้นัดต่อเนื่อง หรือโรคนั้นเกินความสามารถของผม ผมก็ต้องส่งต่อให้แพทย์ผู้ที่ชำนาญกว่า หรือเฉพาะทางกว่า หรือไม่ก็คนไข้ขอร้อง หรือคนไข้ ไม่ได้มาตามนัดผมซะเอง ด้วยสาเหตุใดๆ ก็ ตาม เช่น โรคไม่หาย หรือไปรักษาด้วยวิธีอื่น ไปพบแพทย์ท่านอื่น เป็นต้น

ผมคิดเสมอว่า เมื่อเป็นแพทย์แล้ว มันคือความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่ ในบางครั้ง อาจจะยิ่งใหญ่ กว่า คนรัก พ่อแม่พี่น้องภรรยาหรือลูก และก่อนจะมาตรงนี้ ผมก็รู้อยู่แล้วว่า บทบาทหน้าที่ของแพทย์นั้น สำคัญมากๆ เป็นแพทย์มาเข้าปีที่ 9 คิดในใจเสมอว่า "เวลาของเรา อาจจะไ่ม่ใช่ของเรา"