อ.เกลทเชน เรโนวส์ ตีพิมพ์เรื่อง 'How exercise can prime the brain for addiction' = "ออกกำลัง(ช่วยสมองต้าน) สู้ยาเสพติด" ในนิวยอร์ค ไทมส์, ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ
- [ prime ] > [ พร่าย - m (หมึ - เสียงสั้นและเบา ] > http://www.thefreedictionary.com/prime > adjective = (ซึ่ง) ดีที่สุด ดีที่หนึ่ง สำคัญที่สุด; noun = ช่วงเวลาดีที่สุดของชีวิต; verb = ทาสีรองพื้น; คำนี้มาจากภาษาละติน = first = (ซึ่ง) เป็นที่ 1, ปฐม (= 1)
- [ addict ] > [ แอ๊ด - ดิค - t (ถึ - เสียงสั้นและเบา ] > http://www.thefreedictionary.com/addict / http://www.macmillandictionary.com/pronunciation/british/addict > noun = คนติดยา(เสพติด), คนหลง คน(บ้า)คลั่ง เช่น ติดเกมส์ ฯลฯ
- to be addicted = ติดยาเสพติด
- addiction = การติดยาเสพติด

.
ภาพที่ 1: หนูแฮมสเตอร์ (hamster) ถีบจักร (wheel) > หนูสายพันธุ์ชอบออกแรง-ออกกำลัง [ wikipedia ]
.

.
ภาพที่ 2: ล้อวิ่งสำหรับหนูถีบจักรแบบมีพัดลม คือ วิ่งแล้วจะมีลมพัดเบาๆ ให้น้องๆ หนู, ต่อไปอาจมีคนทำลู่เดิน-วิ่ง หรือรถจักรยานที่ปั่นแล้วได้ไฟไปใช้ หรือเป็นพัดลมในตัวบ้าง [ aliexpress ]
.

.
การศึกษาก่อนหน้านี้พบว่า คนที่ออกแรง-ออกกำลังมาก มีแนวโน้มจะติดยาเสพติด และติดเหล้าน้อยกว่าคนที่ออกแรง-ออกกำลังน้อย (ถ้าปัจจัยอื่นๆ เหมือนกัน เช่น การศึกษา ฐานะ อาชีพ ฯลฯ)
.
กลไกที่เป็นไปได้ คือ การออกแรง-ออกกำลังกระตุ้นสมองส่วน "ให้รางวัล (reward centers)" ในสมอง ทำให้เกิดความสุข เช่น มีการหลั่งสารความสุขเอนดอร์ฟิน ฯลฯ
.
การศึกษาใหม่ (ตีพิมพ์ใน Eu J Neuroscience) จากสหรัฐฯ ทำในหนูทดลองที่ติดโคเคน สุ่มแบ่งเป็น 2 กลุ่ม
.
กลุ่มหนึ่งให้มีล้อวงกลมสำหรับวิ่ง (running wheels) ในกรงแบบ "หนูถีบจักร" = กลุ่มหนูนักวิ่ง, อีกกลุ่มหนึ่งไม่มีล้อวงกลมสำหรับวิ่ง = กลุ่มหนูนั่งๆ นอนๆ, หลังจากนั้นให้โอกาสหนูทั้งสองกลุ่มดื่มน้ำผสมโคเคน
.
ผลการศึกษาพบว่า สมองกลุ่มหนูที่มีโอกาสวิ่ง (ถีบจักร) สร้างเซลล์สมองในฮิพโพแคมพัส (hippocampus) ซึ่งทำหน้าที่เรียนรู้เรื่องใหม่ที่มีความสัมพันธ์กัน หรือมีความซับซ้อน ได้มากเป็น 2 เท่าของกลุ่มหนูที่ไม่มีโอกาสวิ่ง (ถีบจักร)
.
ศ.จัสติน เอส. โรดส์ จากมหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ สหรัฐฯ หัวหน้าคณะวิจัยแนะนำว่า ช่วงหลังออกแรง-ออกกำลังใหม่ๆ เช่น ออกกำลังแล้วอาบน้ำ ฯลฯ เป็น "นาทีทอง" สำหรับการเรียนรู้เรื่องดีๆ เช่น อ่านหนังสือเรียน ฯลฯ
.
หลังออกกำลังใหม่ๆ ควรหลีกเลี่ยงการทำอะไรที่เสี่ยง เช่น ดื่มหนัก ลองยาเสพติด ฯลฯ เนื่องจากจะเป็นช่วงที่สมองเรียนรู้ "เรื่องร้ายๆ" ได้เช่นกัน
.
ถ้าแบ่งกลุ่มน้องๆ (หนู) ที่ติดโคเคนแล้ว ตามโอกาสในการออกกำลังพบว่า หนูกลุ่มที่มีโอกาสวิ่ง (ถีบจักร) ยังดื่มน้ำโคเคนน้อยกว่ากลุ่มที่ไม่มีโอกาสวิ่ง เนื่องจากได้รับความสุขจากการออกแรง-ออกกำลัง
.
ตรงนี้บอกเราว่า ถ้าเราต้องการเลิกนิสัยร้ายๆ เช่น ดื่มหนัก ติดยา ติดบุหรี่ ฯลฯ... การออกแรง-ออกกำลังจะช่วยได้มาก
.
ถ้าคิดจะเลิกบุหรี่ แล้วอยากกลับไปสูบ... ท่านแนะนำให้รีบเดินเร็วๆ 10 นาที แล้วรีบเปลี่ยนสถานที่ เปลี่ยนบรรยากาศ ทำอย่างอื่นทันที
.
ตัวอย่าง เช่น ถ้าเดิมชอบสูบในห้องดู TV, พอเข้าไปในห้องดู TV แล้วอยากสูบขึ้นมา... ให้รีบออกจากห้อง เดินเร็วๆ (เร็วที่สุดเท่าที่จะเดินไหว) 10 นาที แล้วทำอะไรสักอย่างต่อทันที เช่น ถูพื้น ทำความสะอาดบ้าน อาบน้ำ ฯลฯ
.
การออกแรง-ออกกำลังเป็นประจำจะทำให้สมองดี ลดเครียดได้ดีที่สุด ถ้าทำต่อเนื่องนาน 3 เดือนขึ้นไป, เรียนเสนอท่านที่ชอบนั่งสวดมนต์ ให้ลองเดินสวดมนต์บ้าง เพราะจะทำให้สมองดีขึ้นอย่างมากในระยะยาว

การออกแรง-ออกกำลังเป็นประจำมีส่วนช่วยป้องกันการติดเหล้า-ติดยา(เสพติด) ได้ดี, เรียนเสนอรัฐบาลนำหลักสูตร "วิธีออกกำลังเพื่อสุขภาพ" และ "วิธีทำอาหารไทยเพื่อสุขภาพ" เข้าในหลักสูตรทุกระดับชั้น เพื่อให้คนไทยมีสุขภาพดีให้ได้
.
ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
- นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง. 15 เมษายน 55. ยินดีให้ท่านนำบทความไปใช้ได้ โดยอ้างที่มา และไม่ใช้เพื่อการค้า > CC: BY-NC-ND.
- ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค; ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
>