ขุดลอกและฟื้นฟูระบบคูคลองห้วยน้อย หนองบัว นครสวรรค์


ที่ตั้งอำเภอหนองบัวอยู่บนที่ดอน ด้านตะวันออกยกเป็นเนินและทิวเขาเชื่อมต่อกับพื้นที่เพชรบูรณ์และที่ราบสูงโคราช ส่วนด้านทิศตะวันตกและด้านทิศใต้ เป็นพื้นที่ลาดต่ำ เชื่อมต่อกับแม่น้ำเจ้าพระยา ปิง วัง ยม น่าน และบึงบอระเพ็ด ดังนั้น พอออกนอกเขตตัวเมืองของอำเภอหนองบัวได้สักนิดหนึ่ง ประมาณแนวหลักกิโลเมตรที่ ๒๗-๒๘ ของถนนชุมแสง-หนองบัว ก็จะมีคลองและแนวที่ลุ่ม ซึ่งในอดีตนั้นเรียกว่าห้วยน้อย เป็นคลองและแนวที่ลุ่มซึ่งเมื่อถึงหน้าน้ำหลากก็จะมีน้ำเชี่ยวไหลแรง เป็นแหล่งที่มีปลาและพืชผักอาหารธรรมชาติ ตลอดจนมีกกขึ้นเป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจากชุมชนโดยรอบจะถือเป็นแหล่งอาหารและทรัพยากรส่วนรวม 

ต่อมา หลังจากมีถนนลาดยางเมื่อสัก ๒๐-๓๐ ปีที่ผ่านมา สภาพอย่างในอดีตของหนองบัวก็เปลี่ยนแปลงไปมาก คลองห้วยน้อยก็ตื้นเขินและเกือบหมดสภาพการเป็นแหล่งน้ำ แหล่งทรัพยากรและแหล่งอาหาร อาณาบริเวณโดยรอบซึ่งเคยแวดล้อมไปด้วยป่าและแมกไม้ก็กลายเป็นท้องนาและดินแล้ง

เมื่อ ๔-๕ ปีที่ผ่านมา ห้วยน้อยก็เริ่มได้รับการขุดลอก และในปีนี้ ก็มีการขุดลอกในแนวเดิมที่เคยเป็นที่ลุ่มและแนวคลองห้วยน้อย ลึกและมีขนาดใหญ่พอสมควรบางช่วงยังมีน้ำขังอยู่ ซึ่งการมีน้ำหลงเหลืออยู่ในคลองในเดือนเมษายนหรือหน้าแล้งเดือน ๕ อันเป็นช่วงปลายหน้าแล้งก่อนย่างเข้าสู่หน้าฝนนี้ บ่งชี้ได้อย่างหนึ่งถึงการมีความสามารถกักเก็บและสำรองน้ำไว้ในคลองให้ชาวบ้านตลอดหน้าแล้งได้

ระบบคูคลองและการจัดการทรัพยากรน้ำในชุมชน เป็นปัจจัยพื้นฐานการผลิตและสิ่งหล่อเลี้ยงระบบนิเวศชีวิตชุมชนในชนบทของหนองบัวและอาจจะรวมถึงพื้นที่ชนบทในแหล่งต่างๆของประเทศด้วย หากได้รับการขุดลอกและฟื้นฟูขึ้น ย่อมเป็นผลดีต่อการยกระดับการพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชนในระดับฐานรากของสังคมซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในชนบทมาก

ขณะเดียวกัน องค์กรท้องถิ่น ชุมชน ตลอดจนกลุ่มประชาสังคม สามารถให้ลำดับความสำคัญ ในอันที่จะพัฒนาองค์กรการจัดการ เพื่อบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในชุมชนให้มีประสิทธิภาพ ซึ่งเชื่อว่าจะเป็นปัจจัยเบื้องต้นที่จะนำไปสู่การแก้ปัญหาการทำมาหากินตลอดจนการพัฒนาคุณภาพชีวิตและการสร้างสุขภาวะชุมชนที่เชื่อมโยงอยู่ด้วยกันไปอีกหลายมิติ

Farmersolidarity

ภาพการลงแขกเกี่ยวข้าวของชาวนาหนองบัว ที่นาห้วยน้อย อำเภอหนองบัว นครสวรรค์ http://www.gotoknow.org/blogs/posts/348467

หมายเลขบันทึก: 486813เขียนเมื่อ 2 พฤษภาคม 2012 12:36 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 กันยายน 2013 23:53 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (2)

กราบขอบพระคุณท่านพระอาจารย์มหาแล
ที่แวะมาเยือนและทักทายเป็นกำลังใจด้วยครับ

เมื่อก่อนจะเห็นพืชเศรษกิจขึ้นเองเอยะ(ต้นกก)
และอาหารก็เยอะ(ปลา,ไข่น้ำหรือ ผำ)
เดี่ยวนี้ เป็นไม้เศรษกิจปลูกแทน(ไม้ยูคา)

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี