GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

โรงเรียนชาวนาระดับมัธยม (๙)_๑

โรงเรียนชาวนาระดับมัธยม (๙)_๑

           ในตอนนี้เราจะได้เห็นพลังของการจดบันทึกบัญชีรายรับรายจ่ายในการทำนา    ช่วยให้เห็นได้ชัดเจนว่าการทำนาแบบไม่ใช้สารเคมีช่วยลดต้นทุนในการทำนา     และทำให้ชาวนามีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้น    พบกันเมื่อหลายเดือนก่อน คุณบังอรกระซิบบอกผมว่า   “ตอนนี้หนูไม่ขายข้าวเปลือกแล้ว  แต่ขายข้าวสารปลอดสารพิษ  ได้เงินเพิ่มขึ้นเกวียนละ ๒,๐๐๐ บาท”    นักเรียนชาวนาเริ่มคิดเป็นมากขึ้นเรื่อยๆ     การเอาข้าวไปสีและขายเป็นข้าวสารปลอดสารพิษ    เป็นการใช้ความรู้ในการสร้างมูลค่าเพิ่ม    คือการเป็น ข้าวปลอดสารพิษ นั้นมีราคาเพิ่ม    คุณบังอรจับจุดถูกแล้ว

ตอนที่  8  ทำนาลดต้นทุน

 ก่อนหน้าที่นักเรียนชาวนาจะเข้าร่วมเรียนรู้ในโรงเรียนชาวนานั้น  นักเรียนชาวนาหลายต่อหลายคนทำนาโดยใช้สารเคมี  ส่งผลทำให้นักเรียนชาวนาต้องซื้อสารเคมีจากตลาดร้านค้าในปีหนึ่งๆ  มีมูลค่าสูง  นักเรียนชาวนาต้องมีรายจ่ายเป็นต้นทุนการทำนาที่สูงขึ้นทุกปีๆ  แต่ในสภาพปัจจุบัน  นักเรียนชาวนาเปลี่ยนไป  กระบวนทัศน์วิถีชีวิตชาวนาเปลี่ยน  พร้อมๆกับพฤติกรรมการทำนาที่เปลี่ยน  เปลี่ยนแล้วดีขึ้น  ดีขึ้นด้วยสุขภาวะ

 

กรณีศึกษาที่  1  คุณบังอร  สุวรรณสูร  (โรงเรียนชาวนาวัดดาว)


       ตัวอย่างแรกที่จะขอกล่าวถึงคือ  คุณบังอร  สุวรรณสูร  นักเรียนชาวนาโรงเรียนชาวนาวัดดาว  (ตำบลวัดดาว  อำเภอบางปลาม้า  จังหวัดสุพรรณบุรี)  หลายๆคนคงจะคุ้นชื่อหรือคุ้นหน้าคุ้นตากันบ้างแล้วเมื่อกล่าวถึงโรงเรียนชาวนาวัดดาว  เพราะคุณบังอรเป็นนักเรียนชาวนารุ่นแรก  และเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้บุกเบิกของโรงเรียน 
       คุณบังอรกับการทำนาด้วยกระบวนทัศน์ใหม่  นั่นคือ  การทำนาลดต้นทุน  และการทำนาปลอดสารเคมี  กระบวนทัศน์ของการทำนาก็มีเรื่องเล่าที่เล่ากัน  7  วัน  7  คืน  ก็ไม่รู้จักจบจักสิ้น  เพราะด้วยแรกเริ่มในเดิมทีนั้น  คุณบังอรชาวนาผู้ทำนามานานตั้งแต่สมัยเป็นเด็กแล้ว  ซึ่งคุณบังอรเคยเล่าความไว้ว่า
       “จริงๆแล้วตนเองเกิดและเรียนในตัวเมือง  แต่พ่อและแม่ได้มรดกจากปู่ย่าเป็นที่นาที่อยู่ใน ตำบลวัดดาวแห่งนี้  พ่อกับแม่ก็เข้ามาทำนาที่นี่  การทำนาจึงเป็นสิ่งที่อยู่ในสายเลือดมาตั้งแต่เด็ก หลังเรียนจบ  ป.4  อายุประมาณ  10  กว่าขวบ  (ปัจจุบันอายุ  53  ปี)  ก็เริ่มทำนาแล้ว
        สมัยก่อนที่บ้านยังทำนากันปีละครั้ง  ที่เรียกกันว่าทำนาปี  พอมาระยะหลังวิถีชีวิตของชาวนาตำบลวัดดาวก็เริ่มเปลี่ยนไป  เมื่อทางภาครัฐเข้ามาส่งเสริมให้ชาวนาได้ผลิตข้าวให้ได้ผลผลิตมากขึ้นต่อปี  โดยการเข้ามาสร้างชลประทานกักเก็บน้ำให้ชาวนามีน้ำใช้ทั้งปี  ชาวนาก็เริ่มที่จะทำนานอกฤดู  ที่เรียกว่าทำนาปรัง
        มีการสนับสนุนให้ใช้ปุ๋ยเคมี  บริษัทยาฆ่าแมลงก็เข้ามาแนะนำให้ใช้ยา  ชาวนาก็เริ่มใช้สารเคมีกัน  โดยไม่ได้คำนึงถึงพิษภัยที่จะเกิดขึ้น  พวกเรารู้อย่างเดียวว่ามันทำให้ผลผลิตสูงขึ้น
 มาระยะหลังร่างกายเริ่มที่จะไม่ไหว  เกิดอาการบวม คันตามร่างกาย  เจ็บป่วย  ไปหาหมอก็พบว่าร่างกายได้รับสารเคมีมากเกินไป  เพราะที่ผ่านมาใช้สารเคมีและยาฆ่าแมลงมาโดยตลอด
 พอร่างกายเป็นอย่างนี้ขึ้นมาก็เริ่มที่จะมีความคิดที่จะเลิกใช้ยาฆ่าแมลง  จึงเริ่มที่จะคิดหาวิธีกำจัดแมลงที่เป็นศัตรูพืชด้วยสารที่เป็นธรรมชาติ  โดยเอาสะเดามาหมักเพื่อเอาไว้ฉีดฆ่าแมลงศัตรูพืช  ก็ได้ผลดี  หลังจากนั้นก็ได้ไปอบรมการทำปุ๋ยหมักที่สระบุรี  กลับมาก็ศึกษาหาวิธีนำวัตถุดิบต่างๆ  มาใช้ทำน้ำหมัก  และก็ได้ผลเป็นอย่างดี
        ตอนแรกที่เราหันมาใช้สารสะเดาฉีดพ่นฆ่าแมลงต้องแอบใช้  เพราะอายที่เราทำไม่เหมือนใคร  หลังจากนั้นทางมูลนิธิขวัญข้าวก็เข้ามาช่วยสอนแนวทางการทำนาใหม่  โดยเปิดเป็นโรงเรียนชาวนา  ก็รวมกลุ่มกับชาวบ้านที่สนใจรักษาสุขภาพเข้ามาเรียนกัน  สิ่งที่พวกเราได้เข้ามาเรียนคือ เริ่มเข้าใจถึงพิษภัยจากสารเคมีกันมากขึ้น
        การใช้สารเคมีต่างๆ  ในการทำนานั้น  จะได้ผลผลิตต่อไร่ประมาณ  90  กว่าถัง  ไปจนถึงเกวียนกว่า  แต่เราใช้สารจากธรรมชาติ  ก็ได้ผลผลิตต่อไร่ประมาณ  90  ถัง  ซึ่งถึงจะได้ผลผลิตลดลงแต่ได้สุขภาพที่ดีมันก็คุ้ม  อีกอย่างการที่ใช้ทั้งปุ๋ยเคมี  ยาฆ่าแมลง  ถึงได้ผลผลิตเยอะแต่ก็ต้องเสียค่าใช้จ่ายไปกับสารเคมีเยอะจนไม่เหลืออะไร  แต่ถ้าเราใช้สารจากธรรมชาติเราสามารถลดต้นทุนลงได้ครึ่งต่อครึ่ง
        เดี๋ยวนี้สุขภาพดีขึ้นมาก ได้ความรู้เพิ่ม ได้รู้จักชาวบ้านมากขึ้น มีเวลาว่างไปทำอย่างอื่นมากขึ้น”  คุณบังอรเคยเล่าความไว้กับสื่อหนังสือพิมพ์เดลินิวส์  ครั้นเมื่อทางสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม  (สคส.)  ได้นำพาคณะสื่อมวลชนมาเยี่ยมชมและทำข่าวโรงเรียนชาวนาวัดดาว  เมื่อวันจันทร์ที่  14  กุมภาพันธ์  2548  ที่ผ่านมา

   

 ภาพที่  53  คุณไพบูลย์  วัฒนศิริธรรม
ประธานสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน 

(พอช.)  ยืนสนทนากับคุณบังอรหน้าแปลงนาข้าว 

 ภาพที่  54  สคส.พร้อมด้วยคณะสื่อมวลชนมาเยี่ยมชมการทำนาของคุณบังอร 
   
   

 ภาพที่  55  หมอวิจารณ์  พานิช  ผู้อำนวยการ

สคส.สัมภาษณ์คุณบังอร  

 ภาพที่  56  สคส.เยี่ยมชมบ้านคุณบังอร 
แหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียน 


         คุณบังอรมีที่นาเป็นของตนเองและนาเช่า  รวมจำนวน  25  ไร่  โดยที่เป็นแปลงนาของตนเองจำนวน  20  ไร่  ส่วนอีกจำนวน  5  ไร่  เป็นแปลงนาที่เช่าจากญาติพี่น้อง
 บนพื้นที่นาข้าว  จำนวน  25  ไร่  การทำนาในรอบที่ผ่านมานั้น  (ช่วงปลายปี  พ.ศ.2547  ถึงต้นปี  พ.ศ.2548)  คุณบังอรแบ่งพื้นที่สำหรับปลูกข้าวพันธุ์ชัยนาท  จำนวน  10  ไร่  ปลูกข้าวพันธุ์พิษณุโลก  จำนวน  12  ไร่  และปลูกข้าวพันธุ์หอมสุพรรณ  อีกจำนวน  3  ไร่  ซึ่งข้าวทั้ง  3  พันธุ์ที่เลือกปลูกดังกล่าวนี้เป็นข้าวเบาที่มีอายุข้าว  90  วัน  หรือโดยทั่วไปเรียกกันว่าข้าว  3  เดือน 
        สำหรับในฤดูกาลนี้  คุณบังอรหว่านข้าวจำนวน  2  ครั้ง  หว่านในครั้งแรก  เมื่อวันที่  12  พฤศจิกายน  2547  เอาข้าวพันธุ์ชัยนาทหว่านก่อน  บนพื้นที่  10  ไร่  ถัดมาอีกสัปดาห์หนึ่งจึงได้หว่านข้าวครั้งที่  2  เมื่อวันที่  18  พฤศจิกายน  2547  ครั้งนี้เอาข้าวพันธุ์พิษณุโลกหว่านบนพื้นที่  12  ไร่  และแยกเอาข้าวพันธุ์หอมสุพรรณหว่านต่างหากบนพื้นที่  3  ไร่ 
 เหตุใดจึงเลือกข้าว  3  พันธุ์  ?
        คุณบังอรให้เหตุผลเพียงแค่ประโยคสั้นๆว่า  “ข้าวหอมสุพรรณปลูกไว้กินเองในบ้าน”  เป็นคำตอบที่มีนัยและสื่อความหมายไว้หลายประการ  หากจะหมายความว่าส่วนเกินที่เหลือนอกเหนือจาก  3  ไร่นั้นเป็นการทำนาปลูกข้าวเพื่อขาย  แต่ชาวนาโดยทั่วไปในตำบลวัดดาวปลูกข้าวเพื่อขายทั้งหมด  มิได้มีเป้าหมายอย่างเช่นคุณบังอรที่ตั้งใจปลูกไว้เพื่อการบริโภคภายในครัวเรือน
 การหว่านข้าวที่ไม่มีค่าใช้จ่ายด้านเมล็ดพันธุ์ข้าว  คุณบังอรไม่จำเป็นต้องซื้อข้าวปลูก  (ซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าวมาทำนา)  เพราะสามารถคัดเลือกและเก็บเมล็ดข้าวไว้ทำพันธุ์ได้เองในครัวเรือน  (และบางส่วนได้รับการสนับสนุนจากทางมูลนิธิข้าวขวัญ)  “ค่าข้าวปลูก”  ที่ชาวนาทั่วไปเรียกมีความหมายว่า  เป็นค่าใช้จ่ายที่ต้องซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าวจากตลาดร้านค้ามาปลูกหว่าน  แต่กรณีของคุณบังอรกลับไม่ได้พึ่งพาตลาด  ซึ่งค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ก็สามารถลดต้นทุนการทำนาให้ได้เกือบ  5,000  บาท  ต่อครั้ง  (ที่ทำนา)  และยังแถมมีเมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีคุณภาพไว้ปลูกเองด้วย 
        คุณบังอรเล่าให้ฟังว่า  “เมื่อข้าวอายุได้  20  วัน  จึงได้หว่านปุ๋ยชีวภาพ  หว่านในครั้งแรก  พอระยะที่ต้นข้าวเจริญเติบโตขึ้นเรื่อยๆ  ก็ได้บำรุงต้นข้าวด้วยฮอร์โมนไข่หอยเชอรี่  โดยสามารถฉีดกับต้นข้าวหรือเทลงน้ำในนาข้าวก็ได้  จนเมื่อข้าวอายุได้  45  วัน  ก็จึงได้หว่านปุ๋ยชีวภาพอีกครั้งหนึ่ง  (เป็นครั้งที่  2)  แล้วพอข้าวอายุได้ประมาณ  70  วัน  ข้าวอยู่ในช่วงตั้งท้อง  ก็ได้บำรุงต้นข้าวด้วยฮอร์โมนผลไม้  จนกระทั่งข้าวเริ่มออกร่วง  จึงได้บำรุงต้นข้าวด้วยฮอร์โมนรกหมู”
 ปุ๋ยชีวภาพที่คุณบังอรกล่าวถึงนี้ได้มาจากการรวมกลุ่มนักเรียนชาวนาร่วมกันผลิตปุ๋ยชีวภาพกันเอง  ส่วนฮอร์โมนต่างๆ  อันได้แก่  ฮอร์โมนไข่หอยเชอรี่  ฮอร์โมนผลไม้  ฮอร์โมนรกหมู  เป็นฮอร์โมนที่นักเรียนชาวนาสามารถผลิตขึ้นเองได้  โดยไม่ต้องซื้อหา  และโดยไม่ต้องเสียเงินสดในมือ  (Cash  in  hand)  ซึ่งค่าใช้จ่ายในส่วนของปุ๋ยชีวภาพ  ก็สามารถลดต้นทุนไปได้ราวๆ  1,500  บาท  และค่าใช้จ่ายในส่วนของฮอร์โมนต่างๆก็สามารถลดต้นทุนได้อีกหลายร้อยบาท  ไม่จำเป็นต้องซื้อหา  ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาตลาดร้านค้า  แต่สามารถพึ่งตนเองได้  เพราะสามารถผลิตได้ด้วยตนเอง  แล้วก็เป็นผู้ใช้เองด้วย
        พอเวลาผ่านไปกว่า  3  เดือน  จึงได้เวลาเกี่ยวข้าว  คุณบังอรจำต้องเกี่ยวข้าวจำนวน  2  ครั้ง  โดยในครั้งแรก  เกี่ยวเมื่อวันที่  2  มีนาคม  2548  เกี่ยวข้าวพันธุ์ชัยนาทและพันธุ์หอมสุพรรณก่อน  จากวันหว่านจนถึงวันเกี่ยว  ข้าวพันธุ์ชัยนาทมีอายุข้าวถึง  110  วัน  (เกินจำนวนอายุข้าวไป  20  วัน)  และข้าวพันธุ์หอมสุพรรณมีอายุข้าวถึง  104  วัน  (เกินจำนวนอายุข้าวไป  14  วัน)  ถัดต่อมาอีกสัปดาห์หนึ่ง  ก็จึงได้เกี่ยวข้าวในครั้งที่  2  (เป็นครั้งสุดท้าย)  เมื่อวันที่  10  มีนาคม  2548  เกี่ยวข้าวพันธุ์พิษณุโลก  ซึ่งมีอายุข้าวถึง  112  วัน  (เกินจำนวนอายุข้าวไป  22  วัน)
        เหตุที่ต้องรอให้ข้าวอายุร่วม  100  วัน  ก็เพราะว่าในฤดูกาลนี้อากาศหนาวยาวนาน  ทำให้ข้าวอายุเลื่อนออกไปเป็น  100  กว่าวัน
        เวลาผ่านมา  100  วันเศษๆ  ก็ถึงคราวจะต้องขายข้าวแลกเป็นเงินตรากลับเข้ากระเป๋าบ้าง  เมื่อเกี่ยว  2  ยก  ก็ต้องขายข้าวไปเป็น  2  ยก  ขายข้าวเปลือกในครั้งแรก  (ก็คือขายในวันที่เกี่ยวข้าว  คือวันที่  2  มีนาคม  2548)  ข้าวพันธุ์ชัยนาท  จำนวน  10  ไร่  ได้ข้าวเปลือกจำนวน  10  เกวียนกับเศษๆอีกสิบกว่าถัง  ขายได้เกวียนละ  6,050  บาท  รวม  60,500  บาท  ส่วนเศษๆอีกสิบกว่าถังเก็บไว้เพื่อเตรียมปลูกในรอบต่อไป
         ส่วนอีกสัปดาห์หนึ่งถัดมา  ก็ได้ขายข้าวเปลือกในครั้งที่  2  (ก็ขายในวันที่เกี่ยวข้าวเช่นกัน  ในวันที่  10  มีนาคม  2548)  ข้าวพันธุ์พิษณุโลก  จำนวน  12  ไร่  ได้ข้าวเปลือกจำนวน  10  เกวียนกับเศษๆอีกไม่กี่สิบถัง  ขายได้เกวียนละ  6,012  บาท  รวม  60,120  บาท  และเช่นกันกับเศษๆอีกไม่กี่สิบถัง  คุณบังอรก็เก็บกักเอาไว้เป็นเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อเตรียมเอาไว้ปลูกในรอบต่อไป
 การขายข้าวเปลือกทั้ง  2  ครั้ง  จึงได้เงินรวมทั้งหมด  120,620  บาท  จากพื้นที่นาจำนวน  22  ไร่  ส่วนข้าวพันธุ์หอมสุพรรณ  อีกจำนวน  3  ไร่  ไม่ได้เกี่ยวขาย  เป็นส่วนที่แบ่งไว้บริโภคเองภายในครัวเรือน
          คราวนี้มาดูต้นทุนการทำนาในครั้งนี้กันว่าเป็นไปจำนวนเท่าใดกันแน่  คิดกันอย่างคร่าวๆ  ในเบื้องต้น
 รายการค่าใช้จ่ายที่เป็นต้นทุนเฉพาะส่วนที่นำเงินสดไปจ่ายจริง  ได้แก่ 
 1)  ค่าเช่าที่นา  (จำนวน  5  ไร่) 4,000 บาท
 2)  ค่ายาคุมหญ้า  (3  ชุดๆ  ละ  320  บาท)    960 บาท
 3)  ค่าน้ำมัน   4,000 บาท
 4)  ค่าจ้างรถเกี่ยวข้าว 7,500 บาท
 5)  ค่าจ้างคนงาน  (ในวันเกี่ยวข้าว) 2,500 บาท
 6)  ค่าจ้างรถบรรทุก  (ขนข้าวเปลือก) 2,000 บาท
 รวมรายจ่าย 20,960 บาท
 ดังนั้น  เมื่อนำต้นทุนที่จ่ายจริงเป็นจำนวนเงิน  20,960  บาท  หักออกจากรายได้ที่ได้รับเมื่อขายข้าวเปลือก  จำนวนเงิน  120,620  บาท  จึงได้ส่วนเกินถือเป็นกำไร  จำนวนเงิน  99,660  บาท
 รายรับ  ดังนี้
 1)  ขายข้าวเปลือกได้  จำนวน  20  เกวียน    120,620 บาท  กำไรเบื้องต้น  99,660 บาท
 เมื่อคำนวณหาค่าเฉลี่ยต้นทุนต่อไร่  ซึ่งคิดเพียง  22  ไร่  (ไม่นับรวมอีก  3  ไร่  ที่เป็นข้าวหอมสุพรรณ)  จึงได้ต้นทุนเฉลี่ยประมาณ  952.73  บาท  ต่อไร่  และได้กำไรเฉลี่ยต่อไร่  ประมาณ  4,530  บาท
       ส่วนต้นทุนที่ไม่ได้นำมาคำนวณด้วย  เพราะเป็นส่วนที่คุณบังอรสามารถผลิตได้เองภายในครัวเรือน  และไม่มีค่าจ่ายจริงเกิดขึ้น
 รายการค่าใช้จ่ายที่เป็นต้นทุน  แต่ไม่ได้เป็นค่าใช้จ่ายจริง  ได้แก่ 
 1)  ค่าเมล็ดพันธุ์ข้าว 4,887 บาท
 2)  ค่าปุ๋ยชีวภาพ 1,500 บาท
 3)  ค่าสมุนไพร      200 บาท
 4)  ค่าน้ำหมัก    450 บาท
            รวม 11,910 บาท
 ถ้าคิดเป็นค่าใช้จ่ายทั้งค่าใช้จ่ายจริงบวกกับต้นทุน                    32,870   บาท
จะได้กำไรสุทธิ เท่ากับ  87,750  บาท  หรือ  3,987 บาทต่อไร่


         แต่เป็นที่น่าเสียดายว่า  ไม่สามารถที่จะเปรียบเทียบต้นทุนการทำนาระหว่างการทำนาอย่างทั่วไปที่ใช้สารเคมีกับการทำนาแบบลดต้นทุนโดยไม่ใช้สารเคมี  ทั้งนี้ก็เนื่องจาก  “ก่อนหน้านี้ไม่รู้จักการทำบัญชีอะไรหรอก”  คุณบังอรกล่าวเช่นนี้เมื่อครั้นที่ขอข้อมูลเพื่อนำมาเป็นกรณีศึกษา  แต่เรื่องนี้ก็ไม่ได้เป็นเรื่องแปลกอะไร  ชาวนาทั่วไปอาจจะไม่ได้สนใจในเรื่องการคิดต้นทุนการทำนาในแต่ละรอบครั้งหรือในแต่ปี  ทว่านักเรียนชาวนาอย่างคุณบังอรคนหนึ่งแล้วที่หันมาสนใจและทำการจดบันทึกทำบัญชีต้นทุนการทำนา  และสามารถประมาณการกำไรที่น่าจะได้รับหลังการเกี่ยวข้าวแล้ว  แม้ราคาขายข้าวเปลือกในตลาดจะเป็นราคาที่ไม่นิ่งไม่แน่นอน  แต่นักเรียนชาวนาก็ยังสามารถบอกกับตนเองและผู้คนรอบข้างได้ว่า  อย่างน้อยที่สุดน่าจะได้กำไรเกินกี่พันบาทต่อไร่  หากราคาขายข้าวเปลือกในตลาดกำหนดไว้ที่ประมาณ  6,000  บาท  ต่อเกวียน 
 ต้นทุนการทำนา  มีความจำเป็นที่จะต้องนำเสนอด้วยการแยกส่วนค่าใช้จ่ายจริงและสิ่งที่ไม่ใช้ค่าใช้จ่ายจริง  ทั้งนี้ก็เพื่อให้ต้นทุนการทำนาแบบลดต้นทุนได้แสดงความชัดเจนจากเนื้อหา  เพื่อให้นักเรียนชาวนาจะได้เข้าใจการคิดคำนวณต้นทุนได้ง่ายๆ  และเพื่อให้นักเรียนชาวนาสามารถเห็นจุดเปรียบเทียบระหว่างเงินสดที่ต้องใช้จ่ายออกไป  เงินจำนวนนั้นน่าจะเอาเก็บไว้ใช้ในประโยชน์อื่นๆจะดีกว่า 
         ส่วนค่าแรงงานนั้น  ตัวอย่างทั้งหมดในนี้จะไม่มีการคำนวณในส่วนค่าแรงงาน  ทั้งนี้ก็เพราะว่ากระบวนทัศน์ของนักเรียนชาวนา  ไม่ได้ถือว่าการทำนาของนักเรียนชาวนาถือเป็นแรงงานที่ต้องนำมาคิดคำนวณ  เนื่องจากนักเรียนชาวนาถือว่าการทำนาเป็นการกระทำในวิถีชีวิตของนักเรียนชาวนา  ไม่อาจจะสามารถตีค่าเป็นมูลค่าต่อชั่วโมงต่อวันได้ 

กรณีศึกษาที่  2  คุณสำรวย  อินทร์บุญ  (โรงเรียนชาวนาบ้านโพธิ์) 
 

         ตัวอย่างในลำดับต่อไปนี้  นักเรียนชาวนาที่น่ายกย่องและชมเชยอีกคนหนึ่ง  คือ  คุณสำรวย  อินทร์บุญ  นักเรียนชาวนาในโรงเรียนชาวนาบ้านโพธิ์  (ตำบล     บ้านโพธิ์  อำเภอเมือง  จังหวัดสุพรรณบุรี)  คุณสำรวยเริ่มสมัครเข้าร่วมโครงการกับมูลนิธิข้าวขวัญเมื่อตั้งแต่ต้นปี  พ.ศ.2547  ที่ผ่านมาไม่นานมานี่เอง  แต่แม้จะเป็นนักเรียนใหม่ในโรงเรียนชาวนาบ้านโพธิ์  ทว่าคุณสำรวยมี      ความสนใจ  ตั้งใจ  ขยัน  และมุ่งใจอย่างจริงจังที่จะปรับกระบวนทัศน์การทำนา  เพื่อทำนาแบบลดต้นทุนและทำนาแบบลดการใช้สารเคมี  ซึ่งคุณสำรวยใช้ระยะเวลาที่ไม่นานนัก  ก็สามารถปรับและเปลี่ยนได้ในระดับหนึ่งแล้ว  ทำให้ทั้งตนเอง  สมาชิกในครอบครัว  และทั้งเพื่อนๆญาติพี่น้องต่างก็เห็นพ้องต้องกันว่า  คุณสำรวยเปลี่ยนไป  และมีวิถีชีวิตที่ดีขึ้นกว่าเดิม  ด้วยสุขภาวะที่เติมเต็มเข้ามาสู่ชีวิตอยู่ตลอดเวลา

                 
ภาพที่  57  คุณสำรวย  อินทร์บุญ   นักเรียนชาวนาโรงเรียนชาวนา
บ้านโพธิ์สาธิตการหมักผลไม้สุกเพื่อผลิตน้ำหมักเอาไว้ใช้เอง  


          คุณสำรวยสามารถลดต้นทุนการทำนาข้าว  เดิมทีนั้นก็ไม่เคยจะรู้จักการทำบัญชีรายรับรายได้เกี่ยวกับการทำนาข้าวของตนเองมาก่อนเลย  เป็นเช่นเดียวกับกรณีของคุณบังอรนั่นแหละ  แต่ในภายหลังจากการที่ได้มาเป็นนักเรียนชาวนาแล้ว  คุณสำรวยก็ได้รู้จักการจดบันทึกและการทำบัญชีอย่างง่ายๆด้วยตนเอง  เพื่อให้ได้ทราบถึงรายรับและรายจ่ายที่เกิดขึ้นในช่วงระหว่างการทำนาข้าว  แม้จะน่าเสียดายไปสักหน่อยที่ก่อนหน้านี้  (ก่อนที่จะมาทำนาข้าวปลอดสารเคมี)  คุณสำรวยไม่ได้มีการจดบันทึกใดๆเลย  นั่นก็ถือว่าไม่แปลกอะไร  หากในภาวะปัจจุบัน  ภาวะของการเป็นนักเรียนชาวนาของคุณสำรวยอีกคนหนึ่งแล้ว  กระบวนการในโรงเรียนชาวนาทำให้ตัวของคุณสำรวยได้รู้จักปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์...  นี่เป็นเรื่องที่น่ายินดี  คนรู้ใจในครอบครัวของคุณสำรวยบอกกล่าวมาอย่างนั้น 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): uncategorized
หมายเลขบันทึก: 4864
เขียน:
แก้ไข:
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (0)