วันนี้ขอแนะนำคำภาษาปักษ์ใต้สักสองคำ คำภาษาถิ่นที่เราพูดมาตั้งแต่เด็ก ๆ เป็นคำที่พูดออกไปแล้วมันให้ความรู้สึกที่ดี มีพลังและสะใจจริง ๆ
หลายท่านคง งง ๆ กับสองคำหัวข้อเรื่องนี้ แต่ชาวปักษ์ใต้อายุสักห้าสิบขึ้นไปน่าจะรู้จักคำทั้งสองคำดี มดหัวด้วน ก็คือมดที่ไม่มีหัว ที่เด็กซนไปเด็ดหัวมัน ได้ยินคนปักษ์ใต้ในสมัยผมเรียนอยู่ชั้นมัธยมพูดสองคำนี้กันบ่อย ๆ เมื่อพูดถึงคนบางคนที่ทำอะไรแบบยุ่งเหยิงกันไปหมด ทำโน่นทำนี่ ที่บางทีก็ไม่รู้ว่าตนเองกำลังทำอะไร เพื่ออะไร ไม่รู้ว่าอะไรสำคัญมาก อะไรสำคัญน้อย ไม่รู้ว่าควรทำอะไรก่อน หรือหลัง ดิ้นไปดิ้นมาเหมือนมดหัวด้วน คนอย่างนี้จึงถูกเปรียบเปรยกับ มดหัวด้วน คนที่ไปเปรียบเปรยเขา หรือเธอ ก็รู้สึกสะใจที่ได้ใช้คำภาษาใต้ได้ชับ หรือ ได้เต็มปากเต็มคำ
อีกคำคือ “ไม่โร้จักหวัน” (โร้จัก=รู้จัก) หวันในภาษาใต้ ก็คือตะวัน หรือดวงอาทิตย์ คำนี้ใช้สำหรับแสดงความไม่พอใจคนที่ไม่มีมรรยาท ไม่รู้จักกาลเทศะ หากไม่พอใจคนประเภทนี้ ชาวใต้ก็จะด่าว่า “ไอ้พวกไม่รู้จักหวัน”
เมื่อพวกประเภทมดหัวด้วน กับ ไม่รู้จักหวัน มาเจอกัน ผู้คนรอบข้างจะวิพากษ์วิจารณ์กันในสภากาแฟ ดังที่ ไอ้เท่ง กับไอ้หนูนุ้ย ตัวตลกในหนังตะลุงเขาคุยกัน
ไอ้เท่ง : คนแหละนี่ (ปัจจุบัน) หมัน (มัน) ช่างหยัน (ขยัน) กันจริง ๆ ทำงานมาจนถูกปลด มันยังอุสา (อุตส่าห์) ไปสมัครเป็นนักการเมืองท้องถิน (ท้องถิ่น) และไม่ท้องถิน แล้วหมันจะเก่งได้พรือ (เก่งได้อย่างไร) เช่น บางคน แตกอน (เมื่อก่อน) หมันเป็นนาย หมันสัง(สั่ง) ให้ใครซ้ายหันขวาหันได้พอหมันเป็นนักการเมือง ไอ้พวกเก่า ๆ เขี้ยวลากดินหมันว่า วานกูเด (คำนี้ไม่ขอแปล เป็นคำไม่ค่อยสุภาพที่ไอ้เท่งไอ้หนูนุ้ยชอบใช้) หมึงย้า (อย่า) หวังว่า จะสังกูได้ ไอ้พวกมดหัวด้วน 555
ไอ้หนูนุ้ย : ดีนะหมึงนะ ที่ไอ้พวกไม่โร้จัก (รู้จัก) หวันหมันไม่รุมกันถีบโชว์ให้ขายหน้าพวกเด็กอมมือ ทั้งคนโถกถีบ และคนถีบ 555
คงเข้าใจแล้วนะครับว่า “มดหัวด้วน”กับ “ไม่รู้จักหวัน” แปลว่าอะไร ใช้กันอย่างไร
คำหลังพอได้ยินบ้าง
ส่วนคำแรกเพิ่งจะได้ยิน
นมัสการครับ
คำปักษ์ใต้มีหลายคำที่่ไม่ค่อยได้ใช้กัน เช่น โต้งเม่ง=ห้อยโหน เป็นคำหนึ่งที่ผมคิดถึงบ่อย ๆ แต่ไม่ค่อยได้ใช้เท่าไร เพราะกลัวลืม หลายคำที่ผุดขึ้นมาโดยไม่ได้ตั้งใจ เป็นความรู้ฝังลึกจริง ๆ ลองคลิ๊กไปดูใน http://guru.google.co.th/guru/thread?tid=5d363e1bf9a6eedb&pli=1 มีอีกหลายคำ เช่น หลาเหิน= ไม่รอบคอบ ไม่ดูตาม้าตาเรือ, หยาจก=ตะกละตะกราม, หยาจก นี่ไม่ทราบว่าจังหวัดไหนเขาใช้กัน ที่ผมใช้ คือ "หาจก"