๒๘๖.เวทีรับฟังข้อคิดเห็นสมัชชาปฏิรูประดับชาติ

วันที่ ๒๕ มีนาคม ๕๕ ที่ผ่านมา ผู้เขียนได้ไปให้ทัศนะ “เวทีรับฟังข้อคิดเห็นสมัชชาปฏิรูประดับชาติ” ณ ห้องประชุมภูกามยาว ชั้น ๕ ศาลากลางจังหวัดพะเยา ซึ่งจัดโดยคณะทำงานศูนย์ประสานงานขบวนองค์กรชุมชนคนพะเยา เพื่อเสนอข้อคิดเห็นเสนอต่อไปที่สมัชชาปฏิรูปประเทศไทย(กรุงเทพฯ)

งานนี้ มีผู้ที่เป็นตัวแทนของหน่วยงาน องค์กรต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งโดยตรงและโดยอ้อมทั่วจังหวัดพะเยาเข้ารับฟังกว่า ๖๐ คน ซึ่งการสรุปประเด็นต่าง ๆ จากผู้เข้าร่วมได้แสดงทัศนะได้รับการดูแลแต่ละประเด็นจากทีมของคณาจารย์ นำโดย ผศ.มนตรา พงษ์นิล รองคณะบดี คณะศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

ประเด็นต่าง ๆ ได้ถูกจัดแบ่งไว้ ๔ ประเด็นคือปฏิรูปทรัพยากรธรรมชาติ, ปฏิรูปเศรษฐกิจ, ปฏิรูปสังคม และปฏิรูปการเมือง ซึ่งน่าเสียดาย ผู้เขียนถูกนิมนต์ให้เข้ารับฟังตั้งแต่เช้า เพื่อสรุปประเด็นในตอนเย็น แต่เนื่องจากว่าติดสอนนิสิตคฤหัสถ์ภาคพิเศษ ๒ ห้อง, มีการสอบปากเปล่านิสิตปริญญาโท ๕ รูป และอาจารย์จากมหาวิทยาลัยนเรศวร ๕ ท่านมารอพบเพื่อร่วมปรึกษาอีกงานหนึ่ง จึงไม่ได้ร่วมตั้งแต่ต้น แต่ก็พอสรุปประเด็นได้ว่า

๑.ประเด็นการปฏิรูปด้านทรัพยากรธรรมชาติ มีทั้งหมด ๖ ด้าน ประกอบด้วย ที่ดินเพื่อการเกษตร, ทรัพยากรแร่, ป่าไม้, น้ำ, ทะเล และสิ่งแวดล้อมกับระบบนิเวศ

๒.ประเด็นการปฏิรูปด้านทรัพยากรเศรษฐกิจ มีทั้งหมด ๗ ด้าน ประกอบด้วย ทุน, แรงงาน, การเกษตร, ภาษี, ตลาด, พาณิชย์และอุสาหกรรม พลังงาน

๓.ประเด็นการปฏิรูปด้านทรัพยากรสังคม ๗ ด้าน ประกอบด้วย การศึกษา, ศาสนธรรมและจิตวิญญาณ, วัฒนธรรมและอัตลักษณ์, การสื่อสาร, สาธารณสุข, คุณภาพชีวิต, ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

๔.ประเด็นการปฏิรูปด้านการเมือง มี ๔ ด้าน ประกอบด้วย โครงสร้างอำนาจ, กระบวนการยุติธรรม, การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร, การปฏิรูปกองทัพ

ทีแรกคุณชัยวัฒน์ จันธิมา ในฐานะตัวแทนสื่อท้องถิ่น ได้บอกว่าให้ผู้เขียนดูเฉพาะด้านการปฏิรูปการศึกษา ซึ่งตามหัวข้อระบุเอาไว้ว่า “การปฏิรูปการศึกษา : ปรับทิศทางการศึกษาเพื่อสร้างคุณภาพและลดความเหลื่อมล้ำในสังคม”

แต่เมื่อเดินทางไปถึง คุณครูมุกดา อินต๊ะสาร ในฐานะประธานคณะทำงานศูนย์ประสานงานขบวนองค์กรชุมชนคนพะเยา บอกว่าให้มองภาพโดยรวม ๆ และให้ข้อคิด แถมอวยพรให้แกนนำต่าง ๆ ไปทำงานขับเคลื่อนในสายงานของแต่ละท่าน เนื่องจากตอนที่ไปถึงคณาจารย์จากมหาวิทยาลัยพะเยา ขึ้นไปสรุปแต่ละประเด็นแล้ว

ผู้เขียน จึงได้ตั้งประเด็นไปว่า อย่าลืมใส่การศึกษาของพระภิกษุสามเณรไปด้วย เนื่องจากทุกวันนี้ ระบบการศึกษาของพระภิกษุสามเณรถูกมองว่าเป็นการศึกษานอกระบบ หรือด้อยโอกาส ส่วนหนึ่งก็มาจากเด็กกำพร้าที่ทางพระพุทธศาสนา ได้รับภาระของสังคมตรงนี้เอาไว้

และขอให้ทุกท่านได้เข้าใจว่า การศึกษามิใช่แค่สถาบัน โรงเรียน หรือห้องสมุด แต่เป็นเรื่องของการศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีความสุข

ดังนั้น หัวข้อการปฏิรูปทางการศึกษาที่ให้ไว้คือ “การปรับทิศทางการศึกษา เพื่อสร้างคุณภาพและลดความเหลื่อมล้ำในสังคม” สามารถแยกได้ว่า

การปรับทิศทางการศึกษา ทำไมต้องปรับ นั้นก็สะท้อนให้เห็นว่าการศึกษาที่ผ่านมาทิศทางไม่ชัดเจน หรือสะเปะสะปะใช่หรือไม่? ดังนั้นทิศทางในอนาคตคืออะไร? หัวใจของการศึกษาคือการศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีความสุขมิใช่หรือ?

ประโยคต่อมาคือ เพื่อสร้างคุณภาพ ดังนั้น คำว่า “คุณภาพ” หมายถึงอะไร? และแก่ใครบ้าง ในที่นี้ ผู้เขียนเห็นบุคคลอยู่ ๓ กลุ่ม คือ ถ้าเป็นครูก็คือเงินเดือนหรือคุณภาพที่ดีใช่หรือไม่? เพราะครูคือเบ้าหลอมหรือแม่แบบให้กับเด็ก ถ้าเป็นนักเรียนคุณภาพคือความรู้หรือสิ่งที่เอื้อ-เกื้อกูลต่อการเรียนของเด็ก ตลอดถึงสภาพสิ่งแวดล้อมที่ดี ส่วนคุณภาพของชุมชนหรือผู้ปกครองที่เป็นผู้มีส่วนได้เสียคือผลผลิตคือตัวของเด็กต้องดี-มีคุณภาพ

อย่างไรก็ตาม เพราะเรารอรัฐบาลมานานแล้ว
แต่รัฐบาลหลายๆ ที่ผ่าน ๆ มา เน้นการเมืองและผลประโยชน์กลุ่มก้อนเป็นส่วนใหญ่
จึงทำให้คนในท้องถิ่น แคระและแคบลง ๆ อย่างน่าอนาถ
ดังนั้น จงใช้ อตฺตาหิ อตฺตาโน นาโถ เพราะคนท้องถิ่นย่อมรู้ปัญหามากกว่า และย่อมรักท้องถิ่นบ้านเกิดตนเองมากกว่านักการเมืองที่มีวาระ ๔ ปี หรือข้าราชการที่ผ่านมาแล้วผ่านไปอย่างไร้ซึ่งผลงานให้กับท้องถิ่น และถึงเวลาแล้วที่คนท้องถิ่นต้องพัฒนาท้องถิ่นด้วยตนเองให้เป็นเมืองน่าอยู่อย่างที่ตั้งใจเอาไว้