ผู้นำชุมชนกับงานพัฒนา

 

                การพัฒนาชุมชนจะให้เกิดผลสำเร็จและมีประสิทธิภาพนั้น ต้องอาศัยองค์ประกอบหลายด้านในการร่วมมือกันทำงานพัฒนาเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามที่ได้วางไว้ เช่น ด้านงบประมาณ ด้านทุนของชุมชน ด้านการถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจในวัตถุประสงค์ เป็นต้น ด้านผู้นำชุมชนหรือผู้นำองค์กรต่างๆในชุมชน ก็เป็นสิ่งสำคัญมากอีกด้านหนึ่ง ดังที่กวี วงศ์พุฒ (2535: 14-15) ได้ให้ความของผู้ไว้ว่า ผู้นำ หมายถึง บุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งหรือการเลือกตั้งหรือการยกย่องจากกลุ่มให้ทำหน้าที่ของตำแหน่งผู้นำ เช่น การชี้แนะ สั่งการ และช่วยเหลือให้กลุ่มสามารถปฏิบัติงานได้สำเร็จตามจุดประสงค์ที่ตั้งไว้ได้มีการเขียนชื่อผู้นำแตกต่างกันออกไปตามลักษณะงานและองค์การที่อยู่ เช่น ผู้บริหาร ผู้จัดการ ประธานกรรมการ ผู้อำนวยการ อธิการบดี ผู้บัญชาการเหล่าทัพ ผู้ว่าราชการ นายอำเภอ กำนัน เจ้าคณะจังหวัด เจ้าอาวาส ปลัดกระทรวง คณบดี รวมถึงผู้นำก็ต้องมีคุณสมบัติหลายอย่าง เช่น เป็นผู้ที่มีความสัมพันธ์กับคนในชุมชนและองค์กรภายนอกชุมชนที่ดี เป็นผู้ที่มีความมุ่งมั่นในการทำงาน เป็นต้น ถ้าชุมชนใดมีผู้นำที่มีความรู้มีประสิทธิภาพในการทำงานพัฒนาก็จะทำให้ชุมชนเกิดการเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนาได้เร็วยิ่งขึ้น แต่ถ้าชุมชนไหนมีผู้นำที่ไม่มีประสิทธิมีความรู้ความเข้าใจในการพัฒนา ก็จะทำให้ชุมชนนั้นพัฒนาอย่างล่าช้า
               บ้านไร่ตก  หมู่ที่ 6  ตำบลสำนักขาม  อำเภอสะเดา  จังหวัดสงขลา  เป็นหมู่บ้านที่ตั้งขึ้นโดยการขยายเขตการปกครองจาก หมู่ที่ 2 ตำบลสำนักขาม เมื่อปี พ.ศ.2527    ตามประวัติเดิมเล่าว่า  บริเวณพื้นที่แห่งนี้ ได้มีกลุ่มราษฏรที่อพยพมาจากอื่น ทำจับจองที่ทำกิน ตามญาติพี่น้องมาหางานทำ ทำไร่ ซึ่งสองฝั่งถนน อีกกลุ่มหนึ่งทำมาหากินอยู่ในไร่ฝั่งตะวันออก ซึ่งปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 2 บ้านด่านนอก และฝั่งหมู่บ้านทางซีกตะวันตก ใช้ชื่อว่า สวนไร่ตก เมื่อมีประกาศให้จัดตั้งหมู่บ้าน ใช้ชื่อ ว่า  บ้านไร่ตก มาจนถึงปัจจุบัน ผู้ใหญ่บ้าน คนแรก คือ  นายมนัส  แก้วมณี ซึ่งเป็นชุมชนที่นิสิตไปลงพื้นที่ไปศึกษาชุมชนถือเป็นอีกชุมชนหนึ่งที่ให้ความสำคัญในองค์ประกอบหลายๆด้านในการพัฒนาชุมชน โดยเฉพาะด้านผู้นำชุมชน ชุมชนบ้านไร่ตกเป็นชุมชนที่ติดต่อกับประเทศมาเลเซีย จึงทำให้มีการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวของประเทศอย่างเติบโตได้อย่างรวดเร็วแต่วัฒนธรรมของชุมชนก็ยังดำรงไว้อย่างเหมือนเดิม ทำให้ชุมชนบ้านไร่ตกต้องมีผู้นำที่เข้มแข็งและมีความรู้ความสามารถในการพัฒนารวมด้านอื่นๆเพื่อที่สามารถขับเคลื่อนชุมชนไปพร้อมๆกับการพัฒนา แต่จากการที่ได้กลุ่มนิสิตได้ลงไปสำรวจนั้น พบว่า ผู้นำของชุมชนบ้านไร่ตกนั้นเป็นปัญหาหลักของชุมชนอีกปัญหาหนึ่ง จึงทำให้การพัฒนาชุมชนจึงขับเคลื่อนไปอย่างช้าๆ โดยสภาพของปัญหาด้านผู้นำชุมชนของชุมชนบ้านไร่ตก คือ ประชาชนในชุมชนบ้านไร่ไม่ไว้วางใจในและขาดความเชื่อมั่นตัวของผู้นำชุมชน ซึ่งประชาชนในชุมชนบ้านไร่ตกคิดว่าผู้นำชุมชนยังทำงานพัฒนาได้ไม่เต็มที่ไม่ค่อยสละเวลาให้กับชุมชนบ้านไร่ตก จากสภาพปัญหาในด้านนี้ประชาชนในชุมชนบ้านไร่ตก จึงใช้แนวทางในการแก้ไขปัญหา คือ มีการจัดดารเลือกตั้งผู้นำชุมชนคนใหม่ โดยจะใช้คนในชุมชนบ้านไร่ตกและเอาคนที่มีความรู้ความสามารถและมีประสิทธิภาพในการทำงานพัฒนาได้ตามวัตถุประสงค์และสามารถเสียสละเวลาเพื่อชุมชนบ้านไร่ตกได้
               ดังนั้น ผู้นำของชุมชนจึงมีความสำคัญในงานพัฒนาชุมชน ถ้าชุมชนมีผู้นำที่ดีมีความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาชุมชน รวมถึงมีคุณสมบัติของการเป็นผู้นำ ก็สามารถทำให้ชุมชนนั้นๆขับเคลื่อนงานพัฒนาได้ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ถ้าชุมชนใดมีผู้นำที่ไม่ไม่ดีไม่มีประสิทธิภาพในการทำงาน ก็จะทำให้การพัฒนาในชุมชนนั้นเคลื่อนไปได้ช้า และสิ่งสำคัญที่สุดในการพัฒนาชุมชน คือการ่วมมือกันของคนในชุมชน คนในชุมชนต้องมีส่วนร่วมและร่วมมือกันในทุกๆกระการพัฒนาด้วย ต่อให้มีผู้นำที่ดีขนาดไหนถ้าขาดองค์ประกอบส่วนนี้ไป การพัฒนาชุมชนก็เกิดขึ้นได้ยาก

 

อ้างอิง

สุเทพ   พงษ์ศรีวัฒน์.ภาวะผู้นำ:ทฤษฎีและปฎิบัติ.กรุงเทพฯ.บุ๊คลิงค์,2553:36
กวี       วงศ์พฤติ.แนวคิดและความหมายของผู้นำ.กรุงเทพฯ,2535:14 - 15
พยอม   วงศ์สารศรี.คุณสมบัติของผู้นำ.กรุงเทพ,2534:196
รายงานกิจกรรมประจำปี 2552 สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนบ้านมั่นคงไทย-จังโหลน จำกัด
ระเบียบข้อบังคับของสหกรณ์เตรดิตยูเนี่ยนฯแห่งประเทศไทย
แผนพัฒนาสามปี (พ.ศ. 2553 - พ.ศ. 2555) เทศบาลตำบลสำนักขาม