ตามรอยพระอุบาลีไปฟื้นฟูพระพุทธศาสนาที่อินเดีย

ลังกากุมาร (นามปากกา) พระมหาพจน์ พยัคพิทยางกูร

ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ท่องเที่ยว

สำนักพิมพ์สาละ

ตามรอยพระอุบาลีไปฟื้นฟูพระพุทธศาสนาที่อินเดีย โดย ลังกากุมาร พระสงฆ์รดับนักธรรมเอก เปรียญหกประโยค นักศึกษาปริญญาเอก มหาวิทยาลัยแกลาณียะ ประเทศศรีลังกา โดยพื้นฐานเป็นหนังสือนำเที่ยววัดวาอารมที่สำคัญในประเทสศรีลังกา ประเทศที่เต็มไปด้วยวัฒนธรรมพระพุทธศาสนาที่ได้รับถ่ายทอดมาจากประเทศอินเดียอย่างน้อยที่สุดในพุทธศตวรรษที่ ๓ ที่ตรงกับสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช (เทวานัมปิยะทัสสี) ของประเทศอินเดีย และ พระเจ้าเทวานัมปิยะติสสะ ของลังกา

ศรีลังกาเปรี่ยมไปด้วย ความศรัทธาในพระพุทธศาสนา งานสถาปัตยกรรมในพระพุทธศาสนาอันน่าทึ่ง พระพทุธรูปอันเป็นต้นแบบสำคัญของประเทศไทย ลังกากับไทยมีความสัมพันธ์อันดีงามมานับพันปี ย้อนไปถึงสมัยวัฒนธรรมทวารวดี (พุทศตวรรษที่ ๑๑ หรือ ๑๒ – ๑๘) มีการรับแลกวัฒนธรรมธรรม ที่สำคัญการถ่ายทอดพระพุทธสาสนาซึ่งกันและกัน และครั้งสำคัญที่สุดคือ ปลายสมัยอยุธยาที่ตรงกับสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ไทยได้ส่งคณะพระสงฆ์ที่นำโดย พระอุบาลี ไปสืบทอดพระพุทธศาสนาที่ลังกา ตามคำแนะนำของชาวฮอลันดา ลังกาเรียกกลุ่มคณะพระสงฆ์ที่ได้รับสืบพระศาสนาจากไทยว่า สยายวงศ์” ส่วนไทย เรียกกลุ่มคณะสงฆ์รับพระพุทธศาสนาจากลังกาว่า “ลังกาวงวงศ์” หลังสิ้นพระบรมโกศ คณะสงค์ไทยกลุ่มหนึ่งได้ก่อความวั่นวายในลังกาขึ้น แต่เหตุการณ์ก็ผ่านพ้นไปได้ และความสัมพันธ์อันดีระหว่าไทย-ลังกาก็ยังดีเรื่อยมาสืบเนื่องถึงปัจจุบัน

นี่คือหนังสือพระวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในลังกาที่มองผ่านงานสถาปัตยกรรมและงานศิลปกรรมที่น่าอ่านเล่มหนึ่ง ลังกากุมาร ได้สอดแทรกเรื่องราว ประวัติศาสตร์ ตำนานเข้าไปกับสถานที่ต่าง ๆ ตามที่ท่านเดินทางไป รวมถึงการวิเคราะห์เรื่องราวและเหตุการณ์ต่าง ๆ ในอดีตบนพื้นฐานของหลักฐานที่น่าเชื่อถือ แสดงเบื้องลึกของเหตุการณ์สำคัญของประวัติศาสตร์ลังกาและไทยโดยเฉพาะเรื่อง การสืบทอดพระพุทธศาสนาจากลังกามาไทยและจากไทยไปลังกา และเรื่องกบฏสมณทูตไทยในลังกา จึงนับว่าเป็นงานประวัติศาสตร์พระพุทธศาสานาที่อ่านแล้วไม่น่าเบื่อ แม้จะมีภาพประกอบที่น้อยไปสักหน่อย ก็ยังพอจินตนาการตามไปได้ หรือ ไปค้นหาดูรูปภาพเพิ่มเติ่มได้ไม่ยาก หนังสือยังมีบรรณุกรมท้ายเล่ม จึงมีความน่าเชื่อถือและสามารถอ้างอิงได้

วาทิน ศานติ์ สันติ

๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕

ห้องสมุด มหาวิทยาลัยรามคำแหง