ช่วงหลังๆนี้ผมได้เข้าไปทำงานร่วมกับหน่วยงานต่างๆของรัฐมากมาย ทั้งในฐานะวิทยากร และที่ปรึกษา ส่วนใหญ่ก็เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการจัดทำระบบ บริหารงานบุคคลต่างๆ เรื่องยุทธศาสตร์ และตัวชี้วัด และก็เรื่องตัวชี้วัดนี่แหล่ะที่จะเอามาเล่าให้ท่านฟังกันในวันนี้ ซึ่งจริงๆมันก็ไม่ได้เป็นปัญหาอะไรมากมายหรอก เพียงแต่ในวันนี้ตัวชี้วัดกำลังเป็นสิ่งจำเป็นคู่กับข้าราชการไทยไปแล้ว ที่ผ่านมามีหลายหน่วยงานที่ได้ขอให้ผมช่วยดู และทบทวนตัวชี้วัดให้ด้วยทั้งแบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ บางแห่งก็เขียนได้ดีมากๆ บางแห่งก็ต้องปรับปรุงอีกมาก และสิ่งที่ผมพบเห็นนั้นก็เป็นว่าส่วนใหญ่ที่ยังเขียนตัวชี้วัดไม่ค่อยถูกนั้น เพียงแค่ตั้งตัวชี้วัดแล้ววัดจริงไม่ได้ และยังขาดความเข้าใจเรื่องของเป้าหมายการวัดเท่านั้นเอง ซึ่งจริงๆแล้วตัวชี้วัดนี้ไม่ใช่ว่าจะเขียนกันยากเย็นสักเท่าใดเลย แต่จะว่าไปแล้วไม่ใช่คนที่เขียนไม่รู้หรอกนะ เราลองมาดูกันมั๊ยครับ
ตัวชี้วัดหรือ KPI นี่เดิมทีบ้านเราไม่มี(แบบเป็นทางการ)หรอกครับก็เพิ่งมีมาไม่นานมานี่แหล่ะครับ มีหลักการต่างๆจากหลายสำนัก ที่ออกมาแนะนำวิธีการเขียนตัวชี้วัดกันมากมาย ที่เด่นๆก็คือ 2Q+2T+1P (Quantity ปริมาณ, Quality คุณลักษณะ, Time เวลา, Target Group กลุ่มเป้าหมาย, และ Place สถานที่) หรืออีกแบบคือ SMART (Specific เจาะจง,Measurable วัดได้, Achievable บรรลุเป้าหมายได้, Realistic เป็นจริงได้, Time-Bound กำหนดเวลาที่แน่นอน)
ส่วนตัวผมแล้วไม่ว่าจะคิดเขียนตัวชี้วัดด้วยสูตรไหนก็ตาม สิ่งที่ต้องคำนึงเสมอคือ เรากำลังจะวัดอะไร เพื่ออะไร วัดได้จริงหรือไม่ และใช่สิ่งที่ควรวัดหรือไม่ และเรื่องที่กำลังจะวัดนั้นมันเป็นเรื่องที่ควรจะต้องวัดจริงๆหรือไม่ ดังนั้นเพียงแค่คนที่เขียนตัวชี้วัดคิดอยู่ตลอดเวลาว่าสิ่งที่กำลังเขียนนี้ตรงกับเป้าหมายของการทำงาน เก็บข้อมูลเพื่อนำมาวัดอย่างไร เป็นเรื่องที่ควรจะวัด และเมื่อตั้งตัวชี้วัดแล้ว มันจะช่วยพัฒนาการทำงานให้ดีขึ้นตรงเป้าหมายมากขึ้นก็ใช้ได้แล้ว ที่เหลือก็ไปทำให้ดูแล้วเข้าใจ วัดได้จริง ทำได้จริง ตามสูตรข้างบนเลยครับ ขอให้สนุกกับการเขียนตัวชี้วัดนะครับ ส่งท้ายครั้งนี้ สำหรับผู้ที่เขียนตัวชี้วัดและผู้บริหารทุกท่านโปรดระลึกไว้เสมอว่า ตัวชี้วัดนั้น “ถ้าเราตั้งตัวชี้วัดเพื่อวัดเท่านั้น เท่ากับเราเป็นทาสมัน แต่ถ้าเราตั้งเพื่อนำมาพัฒนาการทำงานให้ตรงเป้าหมาย ก็เท่ากับเราเป็นนายมัน”
