การจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลก ของสำนัก Cybermetrics
ผมได้รับ อี-เมล์ จาก รศ. ดร. มงคล รายะนาคร ดังนี้
เรียน ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจารณ์ พานิช ที่นับถือ
การจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกเดือนมกราคม ค.ศ. 2012 โดย Cybermetrics Lab แห่ง CSIC สภาวิจัยแห่งชาติสเปน คลอดแล้วในวันนี้ ล่าช้ากว่ากำหนดเดิมไป 3 วัน สำนักนี้เคยเรียกกันว่า Webometrics แต่ปัจจุบันคือ Ranking Web of World Universities ใช้ Berlin Principles of Higher Education Institutions เป็นหลักในการวิเคราะห์ความแข็งแกร่งทางวิชาการเชิงเปรียบเทียบของมหาวิทยาลัยทั่วโลก และในการจัดอันดับครั้งนี้ สำนักนี้ได้วิเคราะห์สมรรถนะของมหาวิทยาลัยถึง 20,300 สถาบันทั่วโลก
สำหรับมหาวิทยาลัยในประเทศไทย มีมหาวิทยาลัย 6 แห่งที่ได้รับการจัดอันดับอยู่ในกลุ่ม Top 300 ของโลก ได้แก่
อันดับ 161 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (อันดับ 19 ของเอเชีย)
อันดับ 174 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (อันดับ 20 ของเอเชีย)
อันดับ 195 มหาวิทยาลัยมหิดล (อันดับ 21 ของเอเชีย)
อันดับ 231 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (อันดับ 26 ของเอเชีย)
อันดับ 241 มหาวิทยาลัยขอนแก่น (อันดับ 30 ของเอเชีย)
อันดับ 246 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (อันดับ 31 ของเอเชีย)
ในกลุ่มเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Sout East Asia) มหาวิทยาลัยของไทยทั้ง 6 แห่งนี้ อยู่ในอันดับที่ 2-7 โดยลำดับที่ 1 คือ National University of Singapore และอันดับที่ 8-10 คือ Institute of Technology Bandung (Indonesia), Universitas Gadjah Mada (Indonesia) และ Nanyang Technological University (Singapore) ตามลำดับ
ในการจัดอันดับครั้งนี้ Ranking Web ให้น้ำหนักของผลงานตีพิมพ์ที่เข้าถึงผ่าน Google Scholar (ปี ค.ศ. 2007-2011) กับ Scimago number of scientific papers (ปี ค.ศ. 2007-2010) ได้ถึง 30%
สำหรับรายละเอียดอื่นๆ ทุกท่านสามารถดูได้ที่เว็บไซต์ของสำนักนี้ที่
อนึ่ง สำหรับมหาวิทยาลัยของไทยที่ได้รับการจัดอันดับในครั้งนี้ มีทั้งหมด 139 แห่ง ที่ติด Top 1000 ของโลกมี 11 สถาบัน (คือ 6 มหาวิทยาลัยข้างต้น กับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี) ที่เหลือได้รับการจัดอยู่อันดับอะไรบ้าง ดูได้ในไฟล์ที่ส่งมาให้พร้อมนี้ [ Ranking Web of World UniversitiesJanuary 2012Universities in Thailand.pdf ] แต่ประเด็นที่สำคัญกว่าคือ methodolgy ที่เขาใช้ในครั้งนี้และที่จะใช้ต่อไปในการจัดอันดับเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2012
ผมอีเมลถึงอาจารย์เป็นท่านแรกในเรื่องนี้ โดยหวังว่าอาจารย์จะพิจารณาเผยแพร่ข้อมูลนีผ่าน blog ของอาจารย์ เพื่อให้เกิดการ ลปรร. ในแวดวงอุดมศึกษาของไทยต่อไป
ด้วยความนับถือและขอบคุณ
รศ. ดร. มงคล รายะนาคร
ผมจึงนำมาเผยแพร่ต่อ และขอขอบคุณ รศ. ดร. มงคล รายะนาคร มา ณ โอกาสนี้
ผมคิดว่า มหาวิทยาลัยไทย ควรเอาใจใส่พัฒนาคุณภาพตามจุดเน้นของตน เป็นตัวของตัวเอง ไม่ควรถูกชี้นำโดยสำนักจัดอันดับไปเสียทั้งหมด
วิจารณ์ พานิช
๓ ก.พ. ๕๕
แอบเห็น "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ของคุณแผ่นดิน ... มาแรงครับ ;)...
ขอบคุณครับ อาจารย์หมอ ;)...
อย่างไรก็ตาม ยินดีกับ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และอาจารย์ขจิตคะ :)
ขอเชิญชวนให้เข้าไปอ่านความเห็นของ ดร. จันทวรรณ เรื่องเป้าหมายที่แท้จริงของ webometrics ที่ http://www.gotoknow.org/blogs/posts/202316 ซึ่งผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง
วิจารณ์
"According to Björneborn and Ingwersen (2004), the definition of webometricsis "the study of the quantitative aspects of the construction and use of information resources, structures and technologies on the Web drawing onbibliometric and informetric approaches."" http://en.wikipedia.org/wiki/Webometrics
เพิ่มปริมาณเพจในโดเมนภายใต้มหาวิทยาลัยไม่พอค่ะ จะต้องเพิ่มปริมาณการถูกอ้างอิงข้อมูลได้ (Inlinks) ต้องเพิ่มคุณภาพของ web documents ค่ะ ซึ่ง Inlinks คิดเป็น 50% ในการคำนวณ Webometrics ค่ะ
วิธีการเพิ่ม Inlinks มีให้อ่านมากมายค่ะ เช่น http://www.articlesbase.com/internet-marketing-articles/seo-services-how-to-create-inlinks-and-improve-your-websites-status-3925323.html
การจะใช้เทคนิควิธีต่างๆ ต้องระมัดระวังอย่างมากค่ะ เพราะมหาวิทยาลัยไม่ใช่องค์กรธุรกิจค่ะ
อ่านการวิเคราะห์ Webometrics ของ UMM ดูนะคะ http://www.umm.ac.id/en/umm-news-2609-webometrics-on-january-2012-rich-files-of-umm-is-on-the-fifth-rank-in-the-world-and-the-first-in-indonesia.html
และเมื่อลองเข้าไปใช้เว็บไซต์ของ UMM ( http://www.umm.ac.id/ ) ดูแล้วจะเห็นความพิเศษที่ทำไมถูกจัดเป็น e-University อันดับที่ 5 ของโลกค่ะ
ลองวิเคราะห์กันดูไหมค่ะ :)
ข้อมูลข้างบนสำหรับ UMM เฉพาะในส่วน Rich Files indicator เท่านั้นนะคะ
เรื่องการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโดย Cybermetrics Lab แห่ง CSIC สภาวิจัยแห่งชาติสเปน นี้ เป็นเรื่องที่ประเทศในยุโรปด้วยกันเองคงไม่ชื่นชมเท่าใด เพราะ Top 10 ของโลกในการจัดอันดับเดือนมกราคม ปี ค.ศ. 2012 นี้ ยังเป็นมหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกาทั้งหมด ได้แก่ Harvard U, MIT, Stanford U, U of Michigan, U of California Berkeley, Cornell U, Michigan State U, U of Wisconsin Madison, U of Pittsburgh และ Carnegie Mellon U
แม้ว่าสำนักนี้ได้เปลี่ยนชื่อเป็น Ranking Web of World Universities (แทนชื่อ Webometrics เดิม) เพราะมิได้มีการใช้แต่ศาสตร์ webometrics ล้วนๆแล้ว แต่ผมคิดว่าถ้าเราลองไปทำความเข้าใจกับเรืิ่อง "การจัดอันดับมหาวิทยาลัยด้วย Webometrics : ข้อเท็จจริงที่ควรทราบ" เรียบเรียงโดยคุณรุจเรขา วิทยาฑฒิกุล เมื่อ 1 กันยายน 2553 (ดูได้ที่ลิงค์ http://stang.sc.mahidol.ac.th/webometrics.htm ) ก็คงจะทำให้การ ลปรร. ของผู้ที่สนใจมีอรรถรสขึ้น และในกรณีที่ต้องการเปรียบเทียบสำนักจัดอันดับมหาวิทยาลัยต่างๆว่าเป็นอย่างไร ก็ขอเชิญชวนเข้าไปอ่าน "Global Ranking of Higher Education Institutions" ได้ที่ลิงค์ http://it.science.cmu.ac.th/ejournal/journalDetail.php?journal_id=502
ในความเห็นของผม Ranking Web of World Universities สะท้อนศักยภาพเชิงเปรียบเทียบของมหาวิทยาลัยต่างๆได้ระดับหนึ่ง แม้จะไม่มากนัก แต่ก็ไม่ได้เลวร้ายไปกว่าสำนักจัดอันดับอีกหลายสำนัก จึงทำให้เราไม่สามารถปิดหูปิดตาหรือเพิกเฉยกับผลที่เขาทำกันออกมา แต่ก็อย่าเผลอไปทุ่มเทกับเทคนิคการทำเว็บไซต์สถาบันของตนเองอย่างเดียว แล้วปล่อยให้เนื้อแท้ของวิชาการ การวิจัย และการเป็นที่พึ่งพิงของสังคมของเรากลวงๆอยู่อีกเลย
ขออภัยครับ ชื่อและนามสกุลของผู้เรียบเรียง "การจัดอันดับมหาวิทยาลัยด้วย Webometrics : ข้อเท็จจริงที่ควรทราบ" เมื่อ 1 กันยายน 2553 ที่ถูกต้องคือ คุณรุจเรขา วิทยาวุฑฒิกุล แห่งห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล