เมื่อเราได้พบกับผู้ไทดำ เรายอมรับว่าพวกเราเป็นเครือญาติเดียวกัน แต่เราก็รับรู้ว่าพวกเราห่างจากกันมากเลยทีเดียว เมื่อคนผู้ไทเมื่อเจอกับทั้งคนพวน และคนผู้ไทดำ คนผู้ไทจะมีความรู้สึกว่า ผู้ไทใกล้ชิดกันกับพวนมากกว่า ผู้ไทดำครับ

ก่อนจะถึงวันงานสัมมนามหกรรมผู้ไทนานาชาติที่ อ.เขาวง จ. กาฬสินธุ์ ระหว่างวันที่ 9-11 มี.ค. 55 เรามาทำความรู้จักผู้ไทกันก่อน โดยเฉพาะ ที่ว่าผู้ไทตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ไหนบ้าง

โดยในตอนนี้ผมจะเน้นที่ผู้ไทกับผู้ไทดำก่อนครับ

 

     

    ภาพสาวผู้ไทโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์

 

 

ผู้ไท  กับผู้ไทดำในทางวิชาการ ถือเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เดียวกัน เพียงแต่อยู่คนละถิ่นละฐาน อยู่คนละที่ละทาง ทำให้พัฒนาการทางสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน ภาษา การแต่งกายวัฒนธรรมประเพณีแตกต่างกัน แต่ทั้งผู้ไทและผู้ไทดำล้วนมาจากรากฐานอันเดียว มีรากวัฒนธรรมแถน เป็นวัฒนธรรมทางความคิดความเชื่ออันเดียว รวมทั้งมีรากทางภาษาที่คล้ายคลึงกันมาก(ตระกูลไท_กะได) เป็นกลุ่มที่มีรากมาจากวัฒนธรรมไทด้วยกัน
  แต่ในทางความรู้สึกของคนผู้ไทอย่างผมและผมคนที่ผมได้พูดได้คุยด้วย พบว่าเรามีความรู้สึกอันเดียวกันคือ เมื่อเราได้พบกับผู้ไทดำ เรายอมรับว่าผู้ไทกับผู้ไทดำเป็นเครือญาติเดียวกันกับพวกเรา แต่เราก็รับรู้ว่าเราห่างจากกันมามากเลยทีเดียว เมื่อคนผู้ไทได้เจอกับทั้งคนพวนและคนผู้ไทดำ ระหว่างพวนกับผู้ไทดำ คนผู้ไทจะมีความรู้สึกว่า  ผู้ไทใกล้ชิดกันกับพวนมากกว่า ไทดำครับ

.......

ในโอกาสต่อไปผมจะได้เล่าเรื่องพวน แต่ตอนนี้ผมขอเล่าว่าผู้ไทและผู้ไทดำมีถิ่นฐานอยู่ที่ไหนกันบ้างก่อนครับ



   

     ภาพการฟ้อนผู้ไทเรณูนคร  จ.นครพนม



จะว่าด้วยผู้ไทก่อน ผู้ไทตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ไหนบ้าง

ผู้ไทในประเทศไทยมีบรรพบุรุษร่วมกัน โดยเป็นที่ทราบร่วมกันว่าผู้ไทในประเทศไททั้งหมดอพยพมาจากเมืองลาว ระหว่างปี 2373 _2384  ผู้ไทในอิสานส่วนใหญ่ ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ เรณูนคร (นครพนม)พรรณานิคม วาริชภูมิ พังโคน โคกศรีสุพรรณ (สกลนคร) คำชะอี หนองสูง นิคมคำสร้อย ดอนตาล ดงหลวง (มุกดาหาร) คำม่วง ห้วยเม็ก สหัสขันธุ์ ท่าคันโท  เขาวง นาคู ห้วยผึ้ง กุฉินารายณ(กาฬสินธุ์) และมีในบางพื้นที่ของ อ.หนองพอกและ อ.เมยวดี(ร้อยเอ็ด) ฮ่องแซง/อ.เลิงนกทา(ยโสธร) อ.เสนางคนิคม คำเขื่อนแก้ว/อ.ชานุมาน(อำนาจเจริญ) อ.บ้านดุง(อดรธานี)

ผู้ไทในลาวมีอยู่ที่แขวงคำม่วน แขวงสะหวันเขต และแขวงสาละวัน

(ถิ่นฐานเดิมผู้ไทอยู่ที่เมืองวังอ่างคำหรือเมืองวีละบุรีแขวงสะหวันเขตในปัจจุบัน)

........


คนผู้ไทในเวียตนามนั้นจะมีอยู่มากใน จังหวัด เกาบัง Cao Bang โดยคำว่าผู้ไท ในภาษาเวียตนาม เขียนว่า phutay อ่านว่า ผู้ไท 
 ทั้งนี้ผู้ไทเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เล็กๆแยกจากผู้ไทดำ ผู้ไทขาวและผู้ไทแดงต่างหาก ทั้งนี้คนทั่วไปเข้่าใจว่ามีกลุ่มผู้ไทแค่ผู้ไทดำ ผู้ไทขาวและผู้ไทแดงเท่านั้น ทั้งที่มีกลุ่มที่เป็นคนไท คือผู้ไทอยู่อีกหลายกลุ่มบอกจากผู้ไทแล้ว ก็มีผู้นุง โท้ ไทลื้อ ฯลฯ

.............



             

   ภาพสาวน้อยผู้ไท จากเขตปกครองตนเองมณฑลกวางสี ประเทศจีน



ผู้ไทในจีน เรียกตัวเองปู้ไต่(ผู้ไท) เป็นกลุ่มชาติพันธ์ส่วนน้อยจัดอยู่ในกลุ่มชาวจ้วงกลุ่มหนึ่ง ผู้ไทในจีนอาศัยอยู่ที่ ตำบล เจิ้นหลง (จินหลง) มณฑลกวางสี

...........

ว่าด้วยผู้ไทดำ   ผู้ไทดำตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ไหนบ้าง

ผู้ไทดำบรรพบุรุษร่วมกับผู้ไทดำ ที่เมืองแถนหรือเดียนเบียนฟู เวียดนาม ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ หนองปรง เขาย้อย(เพชรบุรี) ดอนคลัง(ดำเนินสะดวก ราชบุรี)และหลายตำบลใน จ.นครปฐม สุพรรณบุรี นครสวรรค์ พิจิตรรวมทั้งผู้ไทดำที่ลงใต้ถึงสุราษฎร์ธานี) ที่เชียงคาน จ.เลยก็มีชุมชนผู้ไทดำครับ

.......

ที่ลาวมีผู้ไทดำอยู่ในลาวตอนเหนือในเขตเชียงขวาง พงสาลี

........

ในเวียดนาม อยู่มากที่ จังหวัด เดียนเบียนฟู(เมืองแถน) เชินลา โดยคำว่าผู้ไทดำ ในภาษาเวียตนาม เขียนว่า taidam อ่านว่าไทดำ

นอกจากนี้ยังมีผู้ไทขาว ในเวียตนามนั้นจะมีอยู่มากใน จังหวัดไลเจาครับ และมีผู้ไทแดงด้วย

...


          

       ภาพคนผู้ไทดำ แห่งเมืองแถน(เดียนเบียนฟู)ประเทศเวียดนาม
ภาพโดย อ.ธีรภาพ  โลหิตกุล



ผู้ไทดำ กลุ่มชาติพันธุ์ไทดั้งเดิมแห่งอาณาจักรสิบสองจุไท หรือสิบสองเจ้าไท ปัจจุบันเป็นชนกลุ่มน้อยในเวียดนามตอนเหนือ แถบเมืองเซินลา ไลเจา และเมืองแถน หรือเดียนเบียนฟู ที่ยังรักษาอัตลักษณ์ไว้ได้อย่างน่าทึ่ง ครับที่เวียดนามใครๆก็อยากแสดงตนเป็นผู้ไทดำ ด้วยร่วมรบและร่วมสร้างชาติกับโฮจิมินห์ เมืองแถนเคยเป็นเขตปกครองตนเองเขตเดียวในเวียดนาม เมื่อตอนสร้างประเทศใหม่ๆ(ตามข้อตกลงร่วมรบขับไล่ฝรั่งเศสกับโฮจิมินห์) ความเป็นผู้ไทขาว ผู้ไทแดง และผู้ไท ไม่ค่อยมีคนสนใจกล่าวถึง

....

ในจีนก็มีผู้ไทดำถูกนับรวมๆเรียกจ้วงในมณฑลกวางสี โดยจ้วงเป็นชื่อกลางๆเรียกกลุ่มชาติพันธุ์ในตระกูลไทลาวที่มณฑลกวางสีครับ

 

.....

 

วันที่ 9-11 มี.ค. 55 กลุ่มชาติพันธุ์ผู้ไทจากลาว เวียดนาม จีนและไทยจะได้พบกัน

ในงานสัมมนาผู้ไทนานาชาติที่เขาวง กาฬสินธุ์ครับ

ได้แต่หวังว่าทีมจัดงานคงลงลึกในรายละเอียด ไม่ใช่แค่ชวนชาวจ้วงและผู้ไทดำมาร่วมเวทีเท่านั้น

ผิดผาผิดตัว ด้วยผู้ไทเราห่างจากจ้วงและผู้ไทดำพอสมควรครับ

........