การเดินทางลงเก็บข้อมูลภาคสนามเกี่ยวกับบทบาทพระสงฆ์ในประเทศมาเลเซียนั้น ผมโชคดีอยู่หลายประการ โดยเฉพาะมีผู้นำทางเหมือนเป็นคนเปิดประตูสู่ดินแดนชาวมาเลเซีย โดยมุ่งหน้าค้นหาคนเผ่าไทที่เรียกตนเองว่าเป็นคนสยามในมาเลเซีย เมื่อไปพบได้คุยกันก็เหมือนญาติพี่น้องได้มาพบกัน

พระคุณเจ้าชาวมาเลเซียเชื้อสายไทในรัฐทางตอนเหนือของประเทศมาเลเซีย...อยู่ที่วัดบ้านควนมูสัง...
ที่พักแรมทางของอารามบอยอย่างเรา...อิ อิ อิ
สิ่งที่น่าชื่นชมคือคนสยามในรัฐทางตอนเหนือของประเทศมาเลเซียนี้ต่างมีศูนย์รวมใจอยู่ในพระพุทธศาสนามีวัดพระสงฆ์ถ่ายทอดหลักพุทธธรรมออกมาสู่จิตใจ...ในชุมชนคนสยามเป็นประเพณีวัฒนธรรมที่รักษาไว้อย่างมั่นคงแข็งแรง มีวิถีชีวิตไม่แตกต่างจากคนไทยในท้องถิ่นภาคใต้ของประเทศไทย
หลังจากนอนคืนแรกแล้วเราได้ไปทานอาหารเช้าที่บ้านพี่ผิน ท่านเป็นผู้นำหมู่บ้านคนสยามแถบนั้น
เราไปตั้งวงสนทนากลุ่มย่อยที่บ้านยาหวีพบผู้นำชุมชน...กำลังสนทนากับคนสยามชื่อนายตั้น พรหมประสิทธิ์ อายุ 71 ปีแล้ว
แล้วเติมพลังด้วยโรตีนุ่ม ๆ ที่บ้านนายวัดและผู้นำชุมชนอีกคนหนึ่งที่สำคัญคือนายวิเชียร พรหมประสิทธิ์
ถ่ายรูปกับพี่วิเชียร พรหมประสิทธิ์
อร่อย ๆ กับโรตีนุ่ม ๆ ยามหิว ๆ ...ได้รับมิตรไมตรีอันดีงามจากพี่น้องคนสยามในมาเลเซียอย่างดียิ่งครับ...
สัมภาษณ์ด้วยภาษาไทยปกติใช่ไหมครับ หรือว่าต้องเป็นภาษาใต้หรือภาษาอังกฤษครับ น่าสนใจมากว่าภาษาของเขาเป็นอย่างไร มีความแตกต่างจากภาษาไทยในปัจจุบันอย่างไรบ้าง
อืมม....แต่เดาว่าหากเขารับสื่อโทรทัศน์และสิ่งพิมพ์ไทย ภาษาที่อาจพึ่งเริ่มต้นมีความแตกต่างกันไปปัจจุบันก็คงไม่แตกต่างกันแล้วใช่ไหมครับ
สวัสดีครับ ท่าน ดร. ธวัชชัย ปิยะวัฒน์
สัมภาษณ์เป็นภาษาท้องถิ่นภาคใต้ครับ
ยังมีภาษาเดิม ๆ อยู่มาก ฟังแล้วชื่นชมที่ยังรักษาวิถีวัฒนธรรมไทยพุทธย้อนยุคอยู่ได้ครับ
ขอบคุณครับผม