วันครูปีนี้ นอกจากเป็นวันที่ได้รำลึกถึงคุณครูทุกท่านในชีวิต ที่ได้ช่วยขัดเกลาข้าพเจ้าแล้ว
ยังเป็นฤกษ์ดี ที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเอง ด้วยวิธีการสอนใหม่ ได้แนวคิดจากการอ่านบันทึกชุด 21st century ใน gotoknow นี้ ร่วมกับแนวคิด "Question Formulation Technique (QFT)"
 
..
หลังจากตรวจรายงาน ที่นักศึกษาส่งผ่านระบบ e-learning
ก็ตระหนักว่าตนเองยัง "ผิดทาง"
เจตนาให้นักศึกษาได้ฝึกฝนการคิดแก้ปัญหาสุขภาพผู้ป่วยในชุมชน ด้วยตนเอง
นักศึกษาบางคนสามารถ แสดงความคิดต่าง เป็นตัวของตัวเองอย่างน่าชื่นชม
แต่ส่วนมาก คำตอบเหมือนลอกมาจากตำรา ..และของเพื่อน
เมื่อพิจารณาดู
นั่นเพราะ..ข้าพเจ้าเอง
การพัฒนา เกิดจากการตั้งคำถาม ตามด้วยคำตอบที่ถูกต้อง
หากข้าพเจ้า ยังเป็นคนตั้งคำถาม เพื่อรอคำตอบที่ถูกใจ
แล้วจะให้เขาพัฒนาตนเอง พัฒนาชุมชนที่ตนเองอยู่ได้อย่างไร?
 
 
###
 
ปีการศึกษาที่จะถึงนี้ ข้าพเจ้าจึงเปลี่ยนแปลงวิธีการสอนคือ
1. เลิกการ lecture ในห้องเรียน  แต่ทำเก็บไว้ใน elearning ทบทวนนอกห้องเรียน ในรูปแบบไฟล์ประกอบเสียง (ได้แรงบันดาลใจจาก บันทึกของ อาจารย์จันนี้)
2. ในห้องเรียน มี quiz (เพื่อกระตุ้นให้นักศึกษาแต่ละคนอ่านเตรียมตัวมา) แล้วใช้ QTF โดยเป้าหมายหลักคือ
 "ฝึกการตั้งคำถามที่ถูกต้อง" 
...อะไรคือถูกต้อง = สามารถนำไปสู่การปฎิบัติ ที่สร้างความเปลี่ยนแปลงที่ละอย่าง
.. การเปลี่ยนแปลงทีละอย่าง = ใช้ focus มุ่งมั่นจนเห็นผล
3. เลิกใช้ประเมินผลจากการเขียนรายงาน แต่ประเมินผลจาก ตัวผลงาน (project)
---
แนวคิดสำคัญกว่าชื่อ..
ตามที่ข้าพเจ้าเข้าใจ QFT ของ Right question institute ไม่ใช่เรื่องใหม่ถอดด้าม เพียงเรียกชื่ออื่น เช่น  ที่ท่านอาจารย์วิจารณ์กล่าวถึง Deliberate practice ที่นี่.
เหตุที่ข้าพเจ้าเลือกทดลองใช้ "ยี้ห้อนี้" เนื่องจากมีอุปกรณ์ให้ดาวน์โหลดไปใช้ ซึ่งเขียนไว้ค่อนข้างเข้าใจง่าย 
และสนใจที่เคยนำไปประยุกในทางการแพทย์ คือส่งเสริมให้ผู้ป่วย โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อย สนใจซักถามข้อมูลจากบุคลากรการแพทย์ อันนำไปสู่การมีส่วนร่วมดูแลสุขภาพตนเอง (self management support)
. 
ภาพ: แผ่นพับแสดงขั้นตอน QFT -ดาวน์โหลดได้จาก http://rightquestion.org/educators/resources  
 
รายละเอียดอ่านได้ที่นี่หรือที่นี่คะ
 
1. Find a focus
เลือกบริบท ที่เป็นจริงและเห็นภาพร่วมกัน
นักศึกษาแพทย์ปี 4  "มาคุยกันเรื่อง การตรวจผู้ป่วยที่ OPD ของเรา"
แพทย์ประจำบ้าน "มาคุยกันเรื่อง การดูแลผู้ป่วย Palliative ใน รพ.เรา"
.
2. Produce
ให้นักศึกษาจับกลุ่ม 3 คน ช่วยกันคิดคำถาม มีกฎในการสร้างคำถาม 4 ประการคือ
- Ask as many questions as you can :
  สร้างคำถามให้มากที่สุด ไม่ต้องกังวลว่าคำถามประหลาด 
- Do not stop to discuss, judge or answer any question:
  ไม่วิพากษ์วิจารณ์ หรือ ตอบ"สกัด" คำถามที่คนอื่นสร้างขึ้น 
- Write down every question EXACTLY as it is stated:
 เขียนคำถาม ใช้คำตามที่ผู้เอ่ยขึ้นมา
- Change any statement into a question:
  พยายามแปรเปลี่ยน คำเปรย บ่น ฯลฯ ให้กลายเป็นคำถาม
 .
3. Improve
- Categorize the questions as Closed or Open-Ended:จัดประเภท คำถามปลายเปิด และคำถามปลายปิด
- Name value of each type of question:ผู้สอนนำอภิปรายถึงข้อดีข้อเสีย ของคำถามปลายเปิด, ข้อดี ข้อเสียของ คำถามปลายปิด
-Change questions from one type to another: ให้นักศึกษาทดลองเปลี่ยนคำถามปลายเปิด (เช่น ทำอย่างไรให้การนัดหมายผู้ป่วย OPD กระจายในแต่ละวันอย่างเหมาะสม) ให้เป็นปลายปิด(เช่น เราควรนัดหมายผู้ป่วย OPD กระจายในแต่ละวันหรือไม่?)  และ  เปลี่ยนคำถามปลายปิดให้เป็นปลายเปิด
.
4. Prioritize
ผู้สอนแนะนำแนวทาง (guideline) ในการจัดลำดับความสำคัญของคำถาม
เช่น เลือกคำถามที่นำไปสู่โครงการที่นักศึกษาทำได้ใน 2 สัปดาห์, เลือกคำถามการวัดผลได้ชัดเจนที่สุด เป็นต้น
.
5. Next action step 
จากคำถามที่เลือกมา จะนำไปสู่การปฎิบัติเพื่อเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นได้อย่างไร
.
6. Reflect 
นักศึกษาสะท้อนว่าได้เรียนรู้อะไรบ้างจากกิจกรรมนี้
 
###

สิ่งที่คาดว่าจะดีขึ้น..
1.  นักศึกษาได้เรียนรู้เนื้อหาและทักษะ  สำหรับศตวรรษที่ 21 "ไปพร้อมๆ กัน" ด้วยกระบวนการทำโครงงาน (project) ผลลัพท์ชิ้นงานที่ออกมาเป็นรูปธรรม น่าจะประเมินผลได้ชัดเจนกว่า
2.  ง่ายต่อการเตรียม power point: การสอน สร้างความกังวล ว่าจะครอบคลุมไหม? ทันสมัยไหม? และที่สำคัญ ถูกต้องไหม? เพราะวิทยาการเปลี่ยนแปลงไปเร็ว 
การที่ข้าพเจ้าเอาตัวเองเป็นผู้เลือกข้อมูลใดมาเสนอ ย่อมเลี่ยงการเอาอารมณ์ ความเห็นตนเองไปปะปนได้ยาก
-> การสอนลักษณะนี้ ใน power point จำนวนไม่เกิน 15-20 สไลด์  หรือใช้เวลาอ่านทบทวน ไม่เกิน 15-20 นาที (แม้งานวิจัย กล่าวว่า attention span ของการฟัง lecture ในห้องคือ 45 นาที แต่ e-learning มีสิ่งเบี่ยงเบนความสนใจมากมาย จึงน่าจะสั้นกว่านั้น) สิ่งที่บรรจุ จึงคัดเอาเพียง A,B,C: 
Authentic กรณีศึกษา ประสบการณ์ผิดพลาดของข้าพเจ้าเอง เกี่ยวกับเรื่องนี้ (เหตุผลกล่าวในเรื่องนี้)
Basic     ย้ำหลักการพื้นฐานให้แน่น เอาเฉพาะส่วนที่เป็น Element ก่อนนำมาประกอบซับซ้อน
Credible  แหล่งอ้างอิง แหล่งสืบค้น
---
อุปสรรคที่คาดว่าจะเกิดขึ้น..
คงมีไม่น้อย อาจต้องเล่นแร่แปรรูปเพื่อปรับเข้ากับบริบทบ้านเรา
เมื่อ..ผู้สอน ไม่ค่อยบอก และ ไม่ค่อยถาม  แต่ เน้นให้ผู้เรียน "ถาม แล้ว หาคำตอบจากการทำ"
อะไรจะเกิดอะไรขึ้น..ทั้งอาจารย์และนักศึกษา จะได้เรียนรู้ไปพร้อมกัน
###
 
สวัสดีวันครูค่ะ :-)