กระบวนช่อคำที่คุณครูช่วยกันคัดสรรไว้ให้นักเรียนได้ฝึกมี ๕ ชุด ได้แก่
ผอมเพรียวเรียวบาง ที่เมื่อนำคำทั้ง ๔ คำ มาสลับที่กันแล้วจะได้เป็น
บางผอม เพรียวเรียว
ผอมเพรียว เรียวบาง
เพรียวเรียว บางผอม
เรียวบาง ผอมเพรียวเรียวบาง
(มีที่มาจากรูปร่างของคุณครูปุ๊กเจ้าของวิชา และคุณครูชนก ครูคู่วิชา)
|
|
|
|
|
|
|
เรียว
|
บาง |
|
|
|
เพรียว
|
ผอม |
|
|
|
|
|
|
ล้มลุกคลุกลาน และผังคำ
มืดมนหม่นหมอง และผังคำ
แคล่วคล่องว่องไว และผังคำ
กอดรัดฟัดเหวี่ยง และผังคำ
เมื่อผู้เรียนได้ช่อคำจากการสลับที่คำตามแบบแผนมาแล้ว ก็สามารถกลับไปย้อนคิดได้ว่าช่อคำดังกล่าวเหมาะกับการนำไปใช้บรรยายลักษณะอาการเช่นไร
ในคาบเรียนก่อนหน้านี้ ครูเคยให้ทำกิจกรรมบรรยายภาพโดยใช้คำเพียง ๒ คำให้ได้ความหมายตรงใจกันมาแล้ว
ภาพที่นำมาให้บรรยายภาพเรื่องราวที่นำมาจากสารคดีเรื่องหนึ่ง ที่มีอยู่ด้วยกัน ๔ ฉากสาเหตุที่เลือกภาพมา ๔ ฉากก็เพื่อให้ผู้เรียนมีบันไดความรู้ที่จะทำให้แต่ละฉากกลายเป็นโคลงแต่ละบาทได้โดยง่าย
ฉากแรกเป็นภาพปลาฉลามกำลังว่ายน้ำมา ฉากที่สองเป็นภาพปลาหมึกยักษ์หยุดนิ่งอยู่ที่โขดหิน ฉากที่สามเป็นภาพปลาหมึกสู้กับปลาฉลาม ฉากที่สี่เป็นภาพปลาหมึกกลืนกินปลาฉลาม ชุดคำที่นักเรียนนำมาบรรยายภาพ ได้แก่ ดุร้าย เงียบเชียบ สูสี สิ้นสุด (กร) จู่โจม ตั้งรับ ดุเดือด สูญสิ้น (มิว)
ในคาบนี้ครูนำภาพที่เคยทำกิจกรรมมาแล้วกลับมาให้ดูอีกครั้งหนึ่ง แต่คราวนี้ให้แต่ละคนเข้าไปสวมบทเป็นปลาหมึก หรือปลาฉลาม แล้วบรรยายออกมาโดยใช้คำ ๒ พยางค์เช่นเคย ชุดคำบรรยายจะเริ่มต้นด้วย ฉลาม หมึก หรือ เพื่อเป็นทางให้กับการเขียนกระทู้ เช่น ฉลามหิวโหย ฉลามเจอเหยื่อ ฉลามต่อสู้ ฉลามพ่ายแพ้ (ริก้า) หมึกเตรียมตัว หมึกตั้งรับ หมึกต่อสู้ หมึกกินฉลาม (มุก ๕/๒)
จากนั้นก็มาถึงขั้นการเลือกช่อคำที่ได้จากแบบฝึก “เดินทางสู่มนต์คำ” ที่เห็นว่าเหมาะใจ มาต่อกับชุดคำที่สร้างเอาไว้แล้ว สุดท้ายก็จะได้ออกมาเป็นโคลงประดิดเดกเหล้นที่น่าชม
มุก (๕/๒) เลือกใช้ช่อคำชุด แคล่วคล่องว่องไว จึงได้ออกมาเป็น
หมึกเตรียมตัวไวแคล่ว คล่องว่อง
หมึกตั้งรับแคล่วคล่อง ว่องไว
หมึกต่อสู้คล่องว่อง ไวแคล่ว
หมึกกินฉลามว่องไว แคล่วคล่องว่องไว
วิธีจัดชุดแบบฝึกเช่นนี้ เป็นการสร้างให้ผู้เรียนได้ฝึกฝนการร้อยกรองคำไปทีละส่วน จนในที่สุดแล้วก็จะสามารถนำมาเชื่อมร้อยเข้าด้วยกัน เหมือนดังการร้อยกรองพวงมาลัยที่ผู้ร้อยจะต้องเตรียมดอกไม้ นำดอกไม้ที่คัดแล้วว่าเข้ากันมาร้อยเข้าด้วยกันตามแบบแผน เมื่อร้อยพวงมะลิสลับกับกลีบดอกไม้ให้เป็นลวดลายสวยงามแล้วจึงนำไปผูกเข้ากับอุบะที่ร้อยมาอย่างได้สัดส่วน ก็จะเกิดเป็นพวงมาลัยที่งามสมใจ
โจทย์การบ้านคือ ให้นักเรียนประดิษฐ์โคลงประดิดเดกเหล้น เรื่องวันหยุดให้งดงามด้วยถ้อยคำที่สมบูรณ์ ชิ้นงานประกอบด้วยภาพวาด หรือภาพถ่าย ผังกลโคลง และโคลง แล้วนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันหลังวันหยุดปีใหม่
