constraint - induced movement therapy (CIMT) , Evidence – base practice , Stroke , ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
สวัสดีครับ ผมชื่อ ศราวุฒิ สมนา นักศึกษากิจกรรมบำบัดชั้นปีที่ 4 ม.มหิดล ครั้งนี้เป็นครั้งที่ 3 ที่เราได้มาเจอกันและแลกเปลี่ยนความรู้กันผ่านการเขียนนะครับ และในครั้งนี้ก็ถึงเวลาที่ผมต้องนำเสนอกรณีศึกษาที่ผมไปฝึกปฏิบัติงานมาและนำเสนอหลังฐานอ้างอิงที่สนับสนุนในการให้กิจกรรมการรักษากับกรณีศึกษาที่ผมทำ ^__^ กรณีศึกษา : ชื่อนายแดง (นามสุมมุติ) อายุ 54 ปี วินิจฉัย : มีอาการอ่อนแรงแขนซ้าย ความต้องการของผู้รับบิการ : 1.อยากทำกิจวัตรประจำวันได้เหมือนเดิม 2.อยากเดินและใช้มือข้างซ้ายได้เหมือนเดิม จากนั้นผมก็ได้ทำการประเมินผู้รับบริการโดยใช้แบบประเมินทางกิจกรรมบำบัดได้แก่ แบบประเมินความรู้ความเข้าใจ (TMSE) , แบบประเมินความสนใจในการทำกิจกรรม , แบบประเมินสภาพบ้าน เป็นต้น หลังจากที่ประเมินผู้รับบริการเสร็จแล้วก็ได้นำปัญหาและความต้องการของผู้รับบริการทั้งหมดมาวิเคราะห์และตั้งแผนการรักการโดยใช้หลักการทางกิจกรรมบำบัด ยกตัวอย่าง เช่น ส่งเสริมความสามารถในการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายซีกซ้าย กิจกรรมการรักษาที่ใช้ เช่น หยิบกรวยด้วยมือข้างซ้ายในทิศทางต่างๆ ,โยนบอลลงตะกร้าด้วยมือข้างซ้ายจำนวน 30 ลูก , กิจกรรมเสียบ peg board ตามแบบที่กำหนดให้ ในส่วนของหลักการทางกิจกรรมบำบัดใช้ Biomechanical and Rehabilitation Frame of Reference มาเป็นส่วนในการวิเคราะห์และวางแผนกิจกรรมการรักษา และสำหรับในส่วนที่ 2 ผมจะกล่าวถึงการนำหลักฐานเชิงประจักษ์ (Evidence – base practice) ที่มาสนับสนุนรูปแบบกิจกรรมการรักษาของกรณีศึกษา
1 . การอัมพาตแขนหลังจากเป็น stroke จะทำให้เกิดความยากลำบากในการเอื้อม การกำ และการจัดการกับสิ่งของหรือวัตถุ และยังส่งผลกระทบต่อกิจกรรมการดำเนินชีวิต (ADLs) เช่นการอาบน้ำ การแต่ตัว การรับประทานอาหาร การเข้าห้องน้ำ เป็นต้น ดั้งนั้นการนำเอา constraint - induced movement therapy ( CIMT ) ซึ่งเป็นประเภทของการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพในผู้ป่วยที่จำเป็นต้องใช้แขนข้าง ที่เป็นอัมพาต โดยที่แขนข้างปกติจะจำกัดการเคลื่อนไหวเอาไว้โดยการใส่ถุงมือหรืออุปกรณ์ พิเศษสำหรับจำกัดการเคลื่อนไหวของมือ และจากการศึกษานี้พบว่า CIMT สามารถลดความพิการในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของแขนที่เป็นอัมพาตได้ และผู้ป่วยยังมีแนวโน้มที่ในการฟื้นฟูร่างกายที่ดีขึ้นร่วมถึงความสามารถใน การทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต ( ADLs ) ที่เพิ่มขึ้นด้วย
-
ในการฝึก CIMT เน้นการฝึกและการจำกัดการใช้งานของแขนข้างดี โดยจะใช้ระยะเวลาในการฝึกอย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อวัน เป็นระยะเวลา 2 อาทิตย์ สำหรับการฝึกจะใช้กิจกรรม เช่น การหยิบถั่ว หยิบดินสอ หยิบลูกปัด หยิบบอล เป็นต้น และกิจกรรมเหล่านี้ OT จะแนะนำให้เอาไปฝึกที่บ้านด้วยเช่นกัน
ซึ่งหลักการทั้ง 2 หลักการนี้ผมจะนำเอาไปต่อยอดและทดลองใช้ในฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในครั้งต่อๆไปในอนาคตว่า หลักฐานอ้างอิงเหล่านี้สามารถช่วยเหลือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองได้มากน้อยแค่ไหนและเหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยหรือไม่ ถ้ามีโอกาสครั้งต่อไปผมจะมาเล่าและมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับทุกๆท่านอีกครั้งนะครับ ขอบพระคุณครับ
ถ้าหากการเขียนบ็อกในครั้งนี้มีพิมพ์ผิด ข้อมูลไม่กระชับ กระผมก็ขออภัยทุกท่านไว้นะโอกาสนี้ด้วยครับ
