บริการที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน

ในบันทึกที่แล้วได้เล่าเรื่อง “หัวหน้าขัดขับ”  บันทึกนี้จึงขอเล่าเกี่ยวกับงานใหม่ป้ายแดงซึ่งน้อง(ที่ชื่อว่า)   “น้อง” (ดรุณี  ทองคำฟู) ได้ให้บริการในคลินิกวัยรุ่น ซึ่งมีหลายกิจกรรมบริการ  เช่น  ให้บริการด้านความรู้และการให้คำปรึกษา ในรูปแบบต่างๆ เช่น เรื่องสุขภาพทั่วไป,อนามัยในวัยเจริญพันธุ์,เพศสัมพันธ์, สิวฝ้า ตลอดจนการจัดอบรมแกนนำนิสิตเพื่อเป็นผู้ให้คำแนะนำและคำปรึกษาในคลินิกวัยรุ่นของสถานศึกษาต่างๆ แต่วันนี้จะเล่าเน้นที่เรื่องอนามัยเจริญพันธุ์  

 

นาง ดรุณี  ทองคำฟู

  

คงไม่ต้องเล่าย้อนหลังว่า นโยบาย และความจำเป็นที่ต้องเปิดคลินิกวัยรุ่นในสถานพยาบาล  แต่จะเริ่มที่วัตถุประสงค์ของการเปิดให้บริการ  คือ

1.เพื่อพัฒนารูปแบบการบริการที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน (ตามโครงการ “วัยรุ่นสดใส ไม่ท้องก่อนวัย ทักษะชีวิตดี มีอนาคต”)   

2. เพื่อให้วัยรุ่นเข้าถึงบริการสุขภาพที่เป็นมิตร

3. เพื่อดำเนินกิจกรรมเชิงรุกในสถานศึกษา

 

แต่ก่อนผู้เขียนและน้องดรุณี   เคยร่วมหัวจมท้ายด้วยกันมาระยะหนึ่ง   เพราะผู้เขียนรับผิดชอบงานส่งเสริมสุขภาพในทุกกลุ่มวัย  ตอนนั้นเราจับมือคุยกันว่า เราจะเน้นการป้องกันโดยการออกไปให้บริการเชิงรุกที่สถานศึกษา  หมู่บ้านต่างๆ เน้นการให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเองและเพศสัมพันธ์ในวัยรุ่น ย่อมดีกว่า  ปล่อยให้ตั้งครรภ์แล้วมาหาทางแก้ไข   เพราะส่วนตัวผู้เขียนมองว่า ปัจจุบันปัญหาหลักของวัยรุ่น  คือ การตั้งครรภ์แบบไม่พึงประสงค์ซึ่งมีแนวโน้มที่จะเป็นปัญหาเพิ่มมากขึ้นทุกปี  ซึ่งสาเหตุของการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นจากอะไร เราคงไม่กล่าวถึง  เพราะเป็นเรื่องที่ใครๆก็รู้  โดยเฉพาะเจ้าตัวที่เป็นวัยรุ่นเองก็รู้ดีว่าสาเหตุจากอะไรบ้าง

 

แต่เหมือนสวรรค์เป็นใจ  คงอยากช่วยแบ่งเบาภาระให้ผู้เขียน  จู่ๆก็มีคำสั่งจากผู้อำนวยการโรงพยาบาลให้แยกคลินิกวัยรุ่นออกมาเป็นเอกเทศ  และมอบหมายให้น้องดรุณี  รับผิดชอบ (โดยให้มีทีมงานจากงานอื่นมาช่วย)  ผู้เขียนจึงไม่ได้ลงไปช่วยน้องเต็มตัว  แต่ก็แอบส่งใจไปลุ้นตลอด  แต่น้องก็สามารถทำงานได้ดี  ทั้งเชิงรุกและตั้งรับในโรงพยาบาล

 

 ผู้ที่ล้อมวงฟังเรื่องเล่าในวันนั้น

 

และวันนี้น้อง บอกว่าขอเล่า  การบริการแบบตั้งรับที่ให้ในคลินิกวัยรุ่น  เมื่อวันรุ่นตั้งครรภ์และมาขอรับคำปรึกษา  ในกรณีที่พลาดไปแล้ว  แทนการซ้ำเติมเราต้องพยายามยื่นมือเข้าไปช่วยเพื่อหาทางออกที่ดีที่สุดให้กับสาวน้อย   เพราะถ้าขาดการให้คำแนะนำที่ดี  ทางออกที่สาวๆเลือกมักเป็นการทำลายชีวิตเล็กๆที่บริสุทธิ์ซึ่งไม่รู้เรื่องราวอะไร   นอกจากจะเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายแล้ว  ยังอาจทำให้เกิดอันตรายตามมา  เช่น การตกเลือด  การติดเชื้ออย่างรุนแรง  ซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตได้   ที่สำคัญคือเป็นการสร้างรอยแผลให้กับตนเอง  กับความรู้สึกผิด  หวาดผวาไปตลอดชีวิต

 

            

 

น้องดรุณี  บอกว่า  ปัญหาแบบนี้มีทางออกค่ะ 

เริ่มด้วยพยายามที่จะหารูปแบบในการให้บริการแบบเป็นมิตร  ที่เน้นการเป็นส่วนตัว  เปิดเผยเท่าที่จำเป็น  ซึ่งบริการทุกอย่างจะถูกบันทึกในแฟ้มลับ   “ด้วยการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นแบบครบวงจร (ONE STOP SERVICE) ”   ซึ่งบริการที่ให้   คือ 

- ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการดูแล  การหาทางออกที่ดีที่สุดกับการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์

- ให้คำปรึกษาก่อนเจาะเลือด และตรวจครรภ์ทุกระยะ

- ให้คำปรึกษาด้านจิตสังคมทุกระยะของการฝากครรภ์

-  คัดกรองความเสี่ยงต่อการคลอดบุตรน้ำหนัก 2,500 กรัม

- สนับสนุนการมีส่วนร่วมของสามี/ครอบครัวในการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น ให้มีสุขภาพร่างกายและจิตใจที่ดีทั้งแม่และลูก  ด้วยการอยู่เฝ้าคลอดเพื่อการช่วยประคับประคองให้กำลังใจ

-  การป้องกันการตั้งครรภ์ซ้ำในช่วงวัยรุ่น  ด้วยการคุมกำเนิดหลังคลอด 1 เดือน

- การติดตามเยี่ยมหลังคลอดที่แผนกผู้ป่วยในและโทรติดตามเยี่ยม 6 เดือน

- ให้การสนับสนุนการศึกษาต่อ 

 

และจากสถิติปี 2554 ที่ผ่านมา  มีวัยรุ่นตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์จำนวน 34 คน  ยินยอมให้มีการตั้งครรภ์ต่อ  17 คน ยุติการตั้งครรภ์ 17 คน  คุณหมอกนกวรรณ ซึ่งนั่งฟังอยู่ในวงเรื่องเล่าวันนั้นด้วย  เสนอว่าตัวเลขนี้น่าสนใจ มีการยุติการตั้งครรภ์ถึง 50 %  ซึ่งสูงกว่าที่ WHO ตั้งเป้าไว้ ว่าไม่ควรเกิน 10%

 

เราคงต้องมาร่วมกันทบทวนการให้บริการอีกครั้ง  เพื่อพยายามหาวิธีที่จะทำให้ตัวเลขของการยุติการตั้งครรภ์ให้ลดลงให้มากกว่านี้   เพราะบทบาทการส่งเสริม  การป้องกันและการแก้ไขปัญหาของวัยรุ่น     เป็นความรับผิดชอบหลักของพวกเราชาวกรมอนามัย  และ...เมื่อถึงเวลานั้นที่สามารถช่วยให้วัยรุ่นครรภ์ไม่พึงประสงค์ มีการยุติการตั้งครรภ์ได้ตามเป้า   จะเชิญให้น้องดรุณีมาเล่า How To  ที่ทำได้สำเร็จในเวทีนี้ต่อไป 

 

   ขอบคุณค่ะ