เพื่อช่วยให้บันทึกน้ำท่วมครบถ้วนขึ้น ผมจึงนำรายงานการดำเนินการส่วนของมหาวิทยาลัยมหิดล ที่รายงานต่อสภามหาวิทยาลัยเมื่อวันที่ ๑ ธ.ค.๕๔ มาลงบันทึกไว้ด้วยดังนี้
“เนื่องจากภาวะวิกฤตน้ำท่วมในพื้นที่ต่างจังหวัดและกรุงเทพมหานครมหาวิทยาลัยมหิดลจึงได้เปิด “ศูนย์พักพิงและบรรเทาสาธารณภัยมหาวิทยาลัยมหิดล” ตั้งแต่วันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๔ แต่เมื่อมีระดับน้ำเอ่อล้นบริเวณโดยรอบ จ่อรอเข้ามหาวิทยาลัยฯ ซึ่งอาจทำให้มหาวิทยาลัยจมน้ำได้ จึงจำเป็นต้องปิดศูนย์พักพิงฯและย้ายผู้ประสบภัย ไปที่ศูนย์พักพิงมหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี และที่จังหวัดชลบุรี โดยปัจจุบันมหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตศาลายา เป็นศูนย์กลางการให้ความช่วยเหลือชุมชนโดยรอบโดยเป็นที่รับและจัดส่งถุงยังชีพ อาหารกล่องเป็นจุดรับส่งทั้งรถและเรือในการเดินทางตลอดจนใช้เป็นเส้นทางเดินทางของชุมชนเพื่อไม่ต้องลุยน้ำภายนอกอีกด้วย และใช้ชื่อว่า ศูนย์ประสานงานช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยมหาวิทยาลัยมหิดล
มหาวิทยาลัยฯ ได้มีการเตรียมการ โดยจัดให้มีการประชุมคณบดี และผู้เกี่ยวข้อง เพื่อเตรียมการรับสถานการณ์น้ำท่วม และแนวทางการดำเนินงานของมหาวิทยาลัย สัปดาห์ละ ๓ วัน คือ จันทร์ – พุธ – ศุกร์ ตั้งแต่วันที่ ๑ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๔ โดยใช้สถานที่ที่ห้องประชุม อาคารเฉลิมพระเกียรติ คณะวิทยาศาสตร์ พญาไท
มีผลการประชุมตามรายละเอียดแต่ละเรื่อง ดังนี้
สถานการณ์การป้องกันน้ำท่วมของมหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา
มหาวิทยาลัยฯ ได้เสริมแนวป้องกันให้มีความแข็งแรงมากขึ้น โดยยังคงรักษาพื้นที่ภายในมหาวิทยาลัยให้ปลอดภัยอยู่ได้แต่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดซึ่งจากการประเมินปริมาณน้ำและอัตราลดของน้ำมหาวิทยาลัยจะมีประกาศกำหนดเปิดสถานที่ทำการ ณ วิทยาเขตศาลายา ในวันอังคารที่ ๖ธันวาคม ๒๕๕๔
ทั้งนี้ กระทรวงศึกษาธิการกำหนดแผนงานในการช่วยเหลือและฟื้นฟูผู้ประสบภัยน้ำท่วมโดยขอให้มหาวิทยาลัยมหิดลเป็นแกนกลางในการประสานงานด้านการแพทย์และด้านวิศวกรรมโดยให้ประสานดูแลการฟื้นฟูนิคมอุตสาหกรรมบางปะอิน
การเปิดศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยฯ ที่วิทยาเขตกาญจนบุรี
ศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยฯ ที่มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี มีผู้พักพิงจำนวน๑๑๒ คน ทั้งบุคลากรและนักศึกษา โดยวิทยาเขตดูแลเรื่องที่พักอาศัย และอำนวยความสะดวกและได้ติดตั้งระบบ teleconference เพื่อเข้าร่วมการประชุมคณบดีด้วยทุกครั้ง
การเป็นศูนย์กลางแจกจ่ายอาหาร น้ำดื่ม และถุงยังชีพ
มหาวิทยาลัยฯ เป็นศูนย์กลางการแจกจ่ายอาหารน้ำดื่ม และถุงยังชีพ ที่ได้รับการบริจาคสู่ชุมชนโดยปัจจุบัน ในแต่ละวันได้รับการบริจาคอาหารกล่องจากช่อง ๓ จำนวน ๖,๐๐๐ กล่องสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ๔,๐๐๐ กล่อง สมาคมภริยาทหารเรือ ๒,๐๐๐ กล่องบริษัท CP ๒,๐๐๐ กล่อง และบริษัท ปตท. บริจาคจำนวน ๓,๐๐๐ กล่อง(ส่งให้ได้ถึงวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๔ เท่านั้น)ซึ่งการแจกจ่ายให้ผู้ประสบภัยฯ แต่ละมื้อ จะผ่านช่องทางทั้งของเทศบาล การแจกจ่ายโดยเรือของมหาวิทยาลัยและจุดแจกจ่ายที่หน้าประตู ๕ ของมหาวิทยาลัย ที่ประชาชนมารับได้เอง
สำหรับเรื่องน้ำดื่ม สถาบันโภชนาการได้เก็บน้ำดื่มไว้จำนวนหนึ่งสำหรับบุคลากรและช่วยเหลือผู้ประสบภัย โดยได้เตรียมน้ำดื่มขนาด ๓๕๐ มล. จำนวน ๓๒๐ โหล และขนาด ๑.๕ ลิตร อีกจำนวน ๓๐โหล มอบให้เฉพาะสำหรับหน่วยแพทย์ และได้ขอบริจาคเครื่องผลิตน้ำดื่ม RO จำนวน ๒ เครื่อง สำหรับให้ประชาชนทั่วไป
การจัดให้มีหน่วยแพทย์บริการตรวจสุขภาพ
มหาวิทยาลัยฯ ได้จัดหน่วยแพทย์ให้บริการดูแลสุขภาพอนามัยมีรองศาสตราจารย์สรนิตศิลธรรม และแพทย์หญิงสุพัตรา ศรีวณิชชากร เป็นผู้ประสานงานในการจัดทีมแพทย์ พยาบาลเภสัชกร และบุคลากรทางการแพทย์อื่น ๆใช้สถานที่ตรวจที่โถงใต้อาคารชุดพักอาศัย (คอนโด A) ใกล้ประตู ๕และออกตรวจเยี่ยมรักษาประชาชนที่ตำบลคลองโยงศูนย์พักพิงวิทยาลัยการอาชีพ หมู่บ้านเอื้ออาทรและบ้านกำนันโดยหน่วยเคลื่อนที่ทั้งทางรถและทางเรือซึ่งโรคที่พบบ่อยได้แก่ โรคท้องเดินการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบน (Upper RespiratoryTract Infection) รวมทั้งหวัดโรคเครียด กังวล (Anxiety) การติดเชื้อ/การอักเสบของผิวหนัง เช่น ฝี เท้าเปื่อยDermatitis
ในส่วนของโรงพยาบาลรามาธิบดี ได้ให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมโดยรับผิดชอบดูแลด้านการแพทย์ของศูนย์พักพิง ๒ แห่ง คือศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ ถนนแจ้งวัฒนะ จัดเป็นโรงพยาบาลสนาม ดูแลผู้อพยพประมาณ๓,๐๐๐ คน มีผู้ป่วยประมาณวันละ ๒๐๐ คนและมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยาให้บริการสลับกับโรงพยาบาลจุฬา ครั้งละ ๑ สัปดาห์ ดูแลผู้อพยพประมาณ ๓๐๐ คนมีผู้ป่วยประมาณวันละ ๕๐ คน
ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยฯ ได้รับมอบหมายจากกระทรวงศึกษาธิการให้เป็นผู้ประสานงานเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยด้านการแพทย์
การดำเนินการตรวจสภาพน้ำ
มหาวิทยาลัยฯ ได้ร่วมมือกับ สวทช.และองค์การเภสัชกรรม เตรียมเสนอโครงการบำบัดน้ำที่เน่าเสียต่อรัฐบาลเพื่อเสนอทางเลือกที่ได้ผลดีกว่า และเกิดผลกระทบน้อยกว่า EM Ball ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน ขณะนี้อยู่ในระหว่างรอดูผลการทดสอบอีกครั้งนอกจากนี้ ยังมีหน่วยงานของมหาวิทยาลัยฯ ที่มีการดำเนินการในเรื่องน้ำเน่าเสีย ได้แก่ คณะเวชศาสตร์เขตร้อน คณะสาธารณสุขศาสตร์ เป็นต้น
การจัดรถสำหรับการเดินทางไปศาลายา
มหาวิทยาลัยฯ ได้ประสานกับกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในการจัดรถของกองทัพบกให้ทุกวันจันทร์พุธ และพฤหัสบดี ส่วนวันอังคารและศุกร์ จะเป็นรถของกองทัพเรือโดยรถของกองทัพเรือจะออกจากหอประชุมกองทัพเรือเวลา ๐๘.๐๐ น. และกลับจากศาลายา เวลา ๑๗.๐๐ น.ส่วนรถของกองทัพบก จะออกจากคณะวิทยาศาสตร์เวลา ๐๘.๐๐ น. และกลับจากศาลายา เวลา๑๗.๐๐ น.
สำหรับการเดินทางโดยวิธีอื่นๆ
- บุคลากรที่ต้องการเข้าพื้นที่ศาลายา จากจังหวัดนครปฐมจะมีรถทหารที่จะจัดส่งอาหาร ที่ได้รับบริจาคจากบริษัท CPF จำนวน ๒,๐๐๐กล่องทุกวัน
- มีรถของศูนย์สัตว์ทดลองแห่งชาติที่จะรับฝากส่งของกลับเข้าศาลายาในวันอังคาร พุธ พฤหัสบดีโดยจะออกจากคณะวิทยาศาสตร์ประมาณ ๑๑.๐๐ น. ที่บริเวณประตู ๔ด้านหลังคณะวิทยาศาสตร์
การกำหนดการเปิด-ปิด ภาคปลาย ปีการศึกษา ๒๕๕๔
กำหนดให้นักศึกษา ระดับปริญญาตรี เฉพาะที่ศึกษาที่วิทยาเขตศาลายาทุกหลักสูตร ทุกชั้นปีเปิดภาคปลายในวันที่ ๑๓ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๔ และปิดภาคปลายวันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ.๒๕๕๕โดยจะต้องมีการจัดการเรียนการสอนในในวันพุธบ่าย และวันเสาร์เพื่อชดเชย ทั้งนี้จะสามารถเปิดการศึกษาใหม่ปี ๒๕๕๕ ในเดือนมิถุนายนได้ตามปกติ สำหรับการเปิดภาคปลายหลักสูตรปริญญาตรี ของคณะที่ไม่ได้รับผลกระทบ ให้อยู่ในดุลยพินิจของแต่ละคณะโดยให้ประกาศให้นักศึกษาทราบทั่วกันส่วนหลักสูตรบัณฑิตศึกษาที่จัดการเรียนการสอนที่ศาลายา อาจกำหนดเปิดภาค วันที่ ๑๓ธันวาคม เช่นกันแต่หลักสูตรที่สามารถบริหารจัดการได้ในลักษณะอื่นให้อยู่ในดุลยพินิจของแต่ละหลักสูตรทั้งนี้ขอให้มีการบริหารจัดการเพื่อให้นักศึกษาสามารถรับปริญญาได้ตามกำหนดเดิม
การปฏิบัติงานของมหาวิทยาลัย
ได้ย้ายบุคลากรสำนักงานอธิการบดี และบางส่วนงาน ที่ศาลายา ให้มาปฏิบัติงานชั่วคราวที่อาคารเฉลิมพระเกียรติ คณะวิทยาศาสตร์ และอาคารสำนักคอมพิวเตอร์ พญาไท ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยได้จัดทำประกาศแจ้งแนวทางปฏิบัติงานโดยแบ่งสถานะของบุคลากรเป็น ๓ แบบ คือ
- ผู้ที่ที่อยู่ประสบอุทกภัย ไม่สามารถเดินทางมาปฏิบัติงานได้ให้ลาหยุดโดยไม่ถือเป็นวันลา
- ผู้ที่ไม่ประสบอุทกภัยสามารถเดินทางมาปฏิบัติงานได้ ให้มาปฏิบัติงานตามปกติ (โดยส่วนงานในศาลายาให้ไปปฏิบัติงานที่สำนักงานชั่วคราวของแต่ละส่วนงาน)
- ผู้ที่ประสบอุทกภัย และไม่สามารถเดินทางมาปฏิบัติงานได้แต่ส่วนงานมีความจำเป็นให้มาปฏิบัติงานให้ส่วนงานอำนวยความสะดวกในเรื่องที่พักและการเดินทางในระหว่างมาปฏิบัติงานทั้งนี้ ให้อยู่ในดุลยพินิจของหัวหน้าส่วนงาน/หน่วยงานในการจัดสรรบุคลากรให้มาปฏิบัติงานอย่างเหมาะสม โดยอาจใช้วิธีทำงานจากที่พักอาศัยหรือหมุนเวียนกันมาปฏิบัติงาน
อนึ่ง มหาวิทยาลัยมหิดล เฉพาะวิทยาเขตศาลายา จะหยุดทำการถึงวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๔ และจะเปิดทำการในวันที่ ๖ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๔
การเผยแพร่ความรู้แก่ประชาชน
คณะทำงานช่วยเหลือภาวะน้ำท่วมขังในเขตชุมชน ตั้งแต่ภาคกลางตอนบนมาจนถึงบริเวณกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ประกอบด้วย อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมด้วย คณบดีคณะวิทยาศาสตร์คณบดีคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ คณบดีคณะเทคโนโลยีและสารสนเทศ ของมหาวิทยาลัยมหิดลผู้อำนวยการสวทช. ผู้อำนวยการองค์การเภสัชกรรม และศาสตราจารย์คลินิกพิเศษ นพ.เสรี ตู้จินดา นายกสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมประชุมปรึกษาหารือ กาณีการท่วมขังของน้ำเป็นระยะเวลานานประกอบกับความหมักหมกของขยะจากชุมชนเมืองและพื้นที่เกษตร ก่อให้เกิดการเน่าเหม็น ซึ่งรบกวนความเป็นอยู่และส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนผู้อาศัยในบริเวณน้ำท่วมขังเป็นอย่างยิ่ง เพื่อสุขอนามัยที่ดีของประชาชน และลดผลกระทบจากน้ำเน่าเสียดังที่กล่าว คณะทำงานฯ จึงมีแผนการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการใช้ชีวิตของประชาชนเมื่อต้องอยู่ท่ามกลางภาวะน้ำท่วมขังดังนี้
๑. ให้ความรู้แก่ประชาชนในการกำจัดขยะในสภาวะน้ำท่วม และขอความร่วมมือให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งขนย้ายขยะให้พ้นจากบริเวณน้ำขัง
๒. ให้ความรู้เกี่ยวกับอันตรายจากการที่ร่างกายสัมผัสกับน้ำท่วมขังเป็นอย่างไร และควรป้องกันอย่างไร
๓. ให้ความรู้เกี่ยวกับการแก้ปัญหาน้ำเน่าเสียเบื้องต้น เช่น การเปิดกระสอบทรายในบริเวณที่น้ำท่วมขังอยู่แล้วให้น้ำมีการระบายได้ง่ายขึ้น เติมอ็อกซิเจนให้น้ำด้วยวิธีที่ประชาชนทำได้
โดยนำเสนอในรูปแบบของการ์ตูน แอนนิเมชั่น ในนามของทีมงาน “รู้สู้ flood” ซึ่งเผยแพร่ผ่าน You Tube แผ่นพับประชาสัมพันธ์ โปสเตอร์ และสื่อสิ่งพิมพ์ เพื่อให้ความรู้สู่ประชาชนต่อไป
การบริจาคเงินของส่วนงาน
ส่วนงานสามารถระบุความประสงค์ในการบริจาคให้มหาวิทยาลัยในการดูแลรักษาพื้นที่วิทยาเขตศาลายา รวมถึงดูแลอาสาสมัครผู้ปฏิบัติงานหรือบริจาคเพื่อช่วยเหลือชุมชนรอบมหาวิทยาลัยที่ประสบภัยน้ำท่วมก็ได้ และมหาวิทยาลัยมหิดลเปิดรับบริจาคเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมโดยขอเชิญบุคลากรทุกส่วนงานร่วมบริจาคได้ที่ บัญชีมหาวิทยาลัยมหิดล “เงินบริจาคเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัย” ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาศาลายาเลขที่๓๑๖-๒-๙๓๔๖๑๔ ธนาคารกรุงเทพ สาขาศาลายา เลขที่ ๐๑๒-๗-๐๓๘๐๕-๗ซึ่งสามารถนำใบเสร็จไปลดหย่อนภาษีได้สำหรับยอดเงินบริจาค ณ วันที่ ๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๔ ดังนี้
§ เงินบริจาคเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม ยอดรวม๑,๕๐๐,๐๐๐ บาท โดยเป็นเงินของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เพื่อซื้ออาหารกล่อง จำนวน ๘๔๐,๐๐๐ บาท และอีก ๖๖๐,๐๐๐ บาทเป็นเงินบริจาคจากส่วนงานและบุคลากร
§ เงินบริจาคให้มหาวิทยาลัยในการป้องกันน้ำท่วม ยอดรวม ๒๐๐,๐๐๐ บาท
สถานการณ์น้ำท่วมของประเทศ
รองศาสตราจารย์ ดร.กัมปนาทภักดีกุล คณบดีคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ ได้รายงานว่าปัจจุบันในพื้นที่แถบตะวันตกของกรุงเทพฯกรมชลประทานและกทม. กำลังเร่งระดมสูบน้ำออกจากทุ่ง ซึ่งได้ผลค่อนข้างดี ทั้งนี้ ได้วิเคราะห์จากปริมาณน้ำที่เหลืออยู่ ปริมาณการระบายน้ำในแต่ละวันและคำนวณการระเหยของน้ำ คาดว่าน้ำที่ท่วมอยู่ในขณะนี้ จะหมดไปได้ประมาณวันที่ ๘ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๔”
นอกจากนั้น ยังมีรายงานประกอบภาพที่นี่
วิจารณ์ พานิช
๓๐ พ.ย. ๕๔
