หลักสูตร Competency-Based เพื่อการปฏิรูปการศึกษาแพทย์
อาจารย์จากโรงเรียนแพทย์ชั้นนำหลากหลายแห่งใน สรอ. จำนวน ๓๓ คน เขียนจดหมายถึงบรรณาธิการวารสาร Science เรื่อง Competecies : A cure for PreMed Curriculum ลงในวารสารฉบับวันที่ ๑๑ พ.ย. ๕๔ ซึ่งอ่านได้ที่นี่
จดหมายฉบับนี้ สะท้อนวิธีคิดใหม่ ที่จะปฏิรูปอุดมศึกษา (ในที่นี้คือการศึกษาแพทย์) อเมริกัน คือคิดแบบยึด competencies แทนที่จะยึดวิชา ตามแนวคิดเดิม
สาระในจดหมายก็คือ ให้เปลี่ยนวิธีกำหนดหลักสูตรเตรียมแพทย์ ว่ากำหนดให้ต้องเรียนวิชาใดบ้าง มาเป็นกำหนดว่าต้องมี competencies ใดบ้าง คือเปลี่ยนหลักสูตรจาก subject-based มาเป็น competency-based
คณะผู้เขียนจดหมายอ้างถึงรายงาน Scientific Foundations for Future Physicians, “Report of the AAMC-HHMI Committee” ที่ระบุว่า ข้อกำหนดของโรงเรียนแพทย์ ให้ต้องเรียนวิชาใดบ้างในหลักสูตรเตรียมแพทย์ (ใน สรอ. คนที่จะเป็นแพทย์ต้องเรียนเตรียมแพทย์ ๔ ปี ได้ปริญญาตรี แล้วเรียนแพทย์อีก ๔ ปี ถือว่าได้ปริญญาเอก) เป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปการเรียนรู้ในวิชาวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัย ทำให้จัดการเรียนรู้แบบสหสาขาวิชาไม่ได้ รายงานนี้เสนอแนะให้เลิกกำหนด prerequisite ของหลักสูตรเป็นวิชา แต่ให้กำหนดเป็น competencies แทน
ถ้อยคำที่สะท้อน competencies ด้านวิทยาศาสตร์ได้แก่ “แสดงออกว่ามีความรู้และความสามารถในการใช้หลักการพื้นฐานด้านคณิตศาสตร์และสถิติ, ฟิสิกส์, เคมี, ชีวเคมี, และชีววิทยา ที่จำเป็นเพื่อการประยุกต์ใช้ในกรณีที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของมนุษย์และโรคภัยไข้เจ็บ แสดงทักษะด้านการสังเกตและการวิเคราะห์ และความสามารถประยุกต์ใช้ทักษะและหลักการเหล่านั้นในสถานการณ์ด้านชีววิทยา”
ต่อมาเมื่อเดือนมีนาคม ๒๕๕๔ สมาคมโรงเรียนแพทย์อเมริกัน (AAMC – Association of the American Medical Colleges) ตีพิมพ์รายงาน “5th Comprehensive Review of the Medical College Admission Test (MCAT)” เสนอวิธีดำเนินการตามรายงานแรก เริ่มใช้ปี 2015
คณะผู้ลงชื่อในจดหมาย เรียกร้องให้มีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรเตรียมแพทย์ตามข้อเสนอแนะในรายงานทั้งสองนี้ เป้าหมายของเขาคือ โอกาสในการปรับเปลี่ยนหลักสูตรและรายวิชาด้านวิทยาศาสตร์ ให้ทันสมัยยิ่งขึ้น
แต่ผมมีความเห็นว่า นี่คือการปรับเปลี่ยนที่ยิ่งใหญ่ เปลี่ยนกระบวนทัศน์จากเรียนวิชา เป็นเรียนรู้ทักษะหรือขีดความสามารถ (competency) ที่จำเป็น
การเปลี่ยนการศึกษาจาก Subject-Based เป็น Competency-Based เป็นเรื่องยิ่งใหญ่ ที่อุดมศึกษาไทยจะต้องเอาจริงเอาจัง เปลี่ยนแปลงให้ได้
วิจารณ์ พานิช
๑๓ พ.ย.๕๔
