แล้วในวงสนทนาเรามาคุยกันเรื่องจิตคืออะไร ใจคืออะไร

ยามเย็นวันนี้ได้ไปสอนหนังสือใน ม. ทักษิณ  พอถึงเวลาก็ได้เข้าไปในห้องนั้นมีท่านอาจารย์สถาพร  ศรีสัจจัง ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์ร่วมสอนอยู่ด้วยในรายวิชาเกี่ยวกับระบบคุณค่าและจริยธรรม ของ ป. โท เทอมนี้

 

        สำหรับใจความสำคัญที่เราได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันนั้น เราได้ตั้งประเด็นปัญหาเกี่ยวกับเป้าหมายชีวิตของคนเราพอสรุปได้ดังนี้

 

เรื่องในทางจริยธรรมตะวันออกว่าด้วยเรื่อง  สรรพสิ่งคืออะไร..? เราต่างให้คำนิยามกันไม่มีผิดไม่มีถูก  ขอแสดงความคิดเห็นออกมา...แล้วผมบอกว่า...เรื่องนี้มีฐานคิดที่ศาสนาทางตะวันออก  โดยจับหลักคิดตามแนวทางท่านอาจารย์พุทธทาส  ภิกขุสอนไว้ทำนองว่า...สรรพสิ่งคืออะไร..?  ตอบว่าคือ ความทุกข์ 

 

ความทุกข์มี 2 อย่าง 

 

1 . ทุกขลักษณะ    คือ  สภาวะที่ถูกกดันบังคับให้เปลี่ยนเปลี่ยนแปลงไปตามกฎไตรลักษณ์

 

2 . ทุกขเวทนา  คือ  ความทุกข์ใจและทุกข์กายที่จรเข้ามาในวิถีชีวิต

 

และเป้าหมายของชีวิตที่แท้จริงคือ  การพ้นทุกข์  ในทุกศาสนาทางตะวันออกล้วนแสวงหาหนทางพ้นทุกข์หรือดับทุกข์ด้วยกันทั้งนั้น  เช่น ศาสนาพราหมณ์ก็ประพฤติตนเป็นนักบวชเป็นโยคี ศาสนาพุทธก็บรรพชาอุปสมบทหรือเป็นนักบวช  เป็นต้น  โดยมุ่งสอนให้รู้จักความทุกข์และหนทางให้พ้นทุกข์

 

สำหรับทางดับทุกข์อันเป็นเป้าหมายของชีวิตมี 3 สายคือ

 

 1 . เส้นทางทำความดี  โดยมีศีลเป็นฐาน 

 

2 . เส้นทางละเว้นความชั่ว  โดยมีสมาธิเป็นฐาน

 

3 . เส้นทางทำจิตให้ผ่องใสอยู่เสมอโดยมีปัญญาเป็นฐาน

 

แล้วในวงสนทนาเรามาคุยกันเรื่องจิตคืออะไร  ใจคืออะไร  เราจะรู้จักสิ่งเหล่านั้นได้อย่างไร..? และดวงจิตที่สืบต่อไปเป็นอย่างไร...เบื้องหลังการตายของคนเราแล้ววีถีจิตเป็นไปอย่างไร...หมดเวลาซะแล้วคงต่อยอดมุมคิดในโอกาสหน้า...นั้นแล.