“การวิจัยเชิงคุณภาพไม่ใช่การวิจัยที่มีคุณภาพเสมอไป” การที่นักวิจัยจะตัดสินใจว่าจะเลือกใช้วิธีการวิจัยแบบใด สำหรับหัวข้อการวิจัยที่กำหนดขึ้นมา สิ่งที่ควรคำนึงถึงและสำคัญมากเพื่อเป็นข้อมูลในการตัดสินใจเลือกในการวิจัยควรพิจารณาสิ่งเหล่านี้ประกอบ 1. ต้องพิจารณาเนื้อหาของการวิจัย 2. นักวิจัยต้องเข้าใจอย่างดีว่าวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพใช้ได้ดีกับเรื่องประเภทใดและกับคำถามวิจัยประเภทใด 3. ต้องเข้าใจว่าวีการเชิงคุณภาพมีข้อได้เปรียบและข้อจำกัดในการดำเนินการอย่างไรบ้าง ด้วยเหตุที่ว่าวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพเหมาะที่จะใช้เพื่อการอธิบาย (TO EXPLORE) เพื่อทำ ความเข้าใจกระบวนการ ความหมายของพฤติกรรม หรือปรากฏการณ์ สรุปก็คือ ถ้าสิ่งที่ต้องการทราบมีเหตุผล (WHY) หรือกระบวนการ หรือวิธีการที่นำไปสู่ความเข้าใจในสิ่งที่นักวิจัยสนใจที่จะหาคำตอบ (HOW) นั้นแหละใช้กระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ ดีนักแล โดยปกติแล้วไม่ว่าวิธีการวิจัยแบบเชิงปริมาณ หรือเชิงคุณภาพก็ตาม ย่อมมีข้อจำกัดหรือข้อได้เปรียบกันทั้งนั้น การวิจัยเชิงคุณภาพควรและไม่ควรใช้เมื่อไร ประเด็นที่ควรใช้วิจัยเชิงคุณภาพ 1. เพื่อต้องการค้นหาประเด็นใหม่ ๆ ของเรื่องใดเรื่องหนึ่ง 2. เมื่อต้องการเข้าใจความหมาย หรือกระบวนการของการกระทำ หรือปรากฏการณ์ 3. เมื่อต้องการหาความรู้เบื้องต้น เพื่อสร้างสมมติฐาน หรือสร้างแบบสอบถามสำหรับการวิจัยเชิงปริมาณที่จะตามมาในภายหลัง 4. เมื่อต้องการตรวจ สอบหรือหาคำอธิบาย สำหรับข้อค้นพบจากการวิจัยเชิงปริมาณ 5. เมื่อสถานการณ์หรือประชากรเป้าหมายในการศึกษาไม่เหมาะที่จะให้ทำการวิจัยด้วยวิธีการเชิงปริมาณ ประเด็นที่ไม่ควรใช้วิจัยเชิงคุณภาพ 1. เมื่อสิ่งที่ต้องการทราบคือแนวโน้มของเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่น พฤติกรรม เหตุการณ์ ปรากฏการณ์ 2. เมื่อต้องการพิสูจน์สมมติฐาน หรือ ทฤษฏี 3. เมื่อสถานการณ์ไม่เอื้ออำนวยที่จะให้นักวิจัยติดต่อหรือมีส่วนร่วมกับประชากรเป้าหมายอย่างใกล้ชิด 4. เมื่อเห็นว่าการวิจัยเชิงปริมาณน่าจะให้คำตอบได้ดีกว่า 5. เพียงเพราะคิดไม่ออก ว่าจะใช้วิธีใดดี หรือ เพราะคิดว่าวิธีการเชิงคุณภาพน่าจะง่ายกว่า หรือเมื่อยังไม่แน่ใจว่าตัวเอง มีความเข้าใจในวิธีการนี้ดีพอ วิธีการเชิงคุณภาพอาจไม่ง่ายอย่างที่คิด ถึงตอนนี้เราคงจะพอเดาได้ว่า หัวข้อวิจัยของเราเหมาะสมที่จะใช้วิธีการวิจัย เชิงคุณภาพหรือไม่.....ครับ