" เมื่อไรควรใช้ และไม่ควรใช้ การวิจัยเชิงคุณภาพ"
     “การวิจัยเชิงคุณภาพไม่ใช่การวิจัยที่มีคุณภาพเสมอไป”  การที่นักวิจัยจะตัดสินใจว่าจะเลือกใช้วิธีการวิจัยแบบใด  สำหรับหัวข้อการวิจัยที่กำหนดขึ้นมา  สิ่งที่ควรคำนึงถึงและสำคัญมากเพื่อเป็นข้อมูลในการตัดสินใจเลือกในการวิจัยควรพิจารณาสิ่งเหล่านี้ประกอบ
      1.	ต้องพิจารณาเนื้อหาของการวิจัย
      2.	นักวิจัยต้องเข้าใจอย่างดีว่าวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพใช้ได้ดีกับเรื่องประเภทใดและกับคำถามวิจัยประเภทใด
      3.	ต้องเข้าใจว่าวีการเชิงคุณภาพมีข้อได้เปรียบและข้อจำกัดในการดำเนินการอย่างไรบ้าง ด้วยเหตุที่ว่าวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพเหมาะที่จะใช้เพื่อการอธิบาย (TO EXPLORE)  เพื่อทำ ความเข้าใจกระบวนการ  ความหมายของพฤติกรรม  หรือปรากฏการณ์  สรุปก็คือ  ถ้าสิ่งที่ต้องการทราบมีเหตุผล (WHY)  หรือกระบวนการ  หรือวิธีการที่นำไปสู่ความเข้าใจในสิ่งที่นักวิจัยสนใจที่จะหาคำตอบ  (HOW)  นั้นแหละใช้กระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ  ดีนักแล
โดยปกติแล้วไม่ว่าวิธีการวิจัยแบบเชิงปริมาณ  หรือเชิงคุณภาพก็ตาม   ย่อมมีข้อจำกัดหรือข้อได้เปรียบกันทั้งนั้น การวิจัยเชิงคุณภาพควรและไม่ควรใช้เมื่อไร
ประเด็นที่ควรใช้วิจัยเชิงคุณภาพ
       1.	เพื่อต้องการค้นหาประเด็นใหม่ ๆ  ของเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
       2.	เมื่อต้องการเข้าใจความหมาย  หรือกระบวนการของการกระทำ  หรือปรากฏการณ์
       3.	เมื่อต้องการหาความรู้เบื้องต้น  เพื่อสร้างสมมติฐาน  หรือสร้างแบบสอบถามสำหรับการวิจัยเชิงปริมาณที่จะตามมาในภายหลัง
       4.	เมื่อต้องการตรวจ สอบหรือหาคำอธิบาย  สำหรับข้อค้นพบจากการวิจัยเชิงปริมาณ
       5.	เมื่อสถานการณ์หรือประชากรเป้าหมายในการศึกษาไม่เหมาะที่จะให้ทำการวิจัยด้วยวิธีการเชิงปริมาณ ประเด็นที่ไม่ควรใช้วิจัยเชิงคุณภาพ
       1.	เมื่อสิ่งที่ต้องการทราบคือแนวโน้มของเรื่องใดเรื่องหนึ่ง  เช่น  พฤติกรรม  เหตุการณ์  ปรากฏการณ์  
       2.	เมื่อต้องการพิสูจน์สมมติฐาน  หรือ  ทฤษฏี
       3.	เมื่อสถานการณ์ไม่เอื้ออำนวยที่จะให้นักวิจัยติดต่อหรือมีส่วนร่วมกับประชากรเป้าหมายอย่างใกล้ชิด
       4.	เมื่อเห็นว่าการวิจัยเชิงปริมาณน่าจะให้คำตอบได้ดีกว่า
       5.	เพียงเพราะคิดไม่ออก  ว่าจะใช้วิธีใดดี  หรือ เพราะคิดว่าวิธีการเชิงคุณภาพน่าจะง่ายกว่า  หรือเมื่อยังไม่แน่ใจว่าตัวเอง  มีความเข้าใจในวิธีการนี้ดีพอ  วิธีการเชิงคุณภาพอาจไม่ง่ายอย่างที่คิด
                         ถึงตอนนี้เราคงจะพอเดาได้ว่า  หัวข้อวิจัยของเราเหมาะสมที่จะใช้วิธีการวิจัย  เชิงคุณภาพหรือไม่.....ครับ