การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตาก

การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตาก

 (The Development of a Model  for  Child Health Promotion in  Child Center of  Bantak Hospital)

ปิย์วรา  ตรีบุพชาติสกุล (พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ)  โรงพยาบาลบ้านตาก จ.ตากและคณะ

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------

         บทนำ: การสร้างเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคเป็นสิ่งที่สำคัญมาก และมีประโยชน์สูงสุด จึงควรมีการสร้างเสริมสุขภาพตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องจากเด็กจำนวนมากต้องใช้เวลาอยู่ในสถานเลี้ยงเด็กขณะที่บิดามารดาออกไปทำงานนอกบ้าน สถานรับเลี้ยงเด็ก ศูนย์เด็กเล็กจึงมีบทบาทสำคัญในการดูแลเด็ก การสร้างเสริมสุขภาพจึงต้องทำอย่างต่อเนื่องทั้งที่บ้านและศูนย์เด็กเล็ก ดังนั้นการพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพในศูนย์เด็กเล็กจึงจำเป็นต้องทำอย่างมีคุณภาพ และต่อเนื่อง

         วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาและพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตาก  

         วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยปฏิบัติการ (Action research) โดยการพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพเด็ก 124 ราย ในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตาก ในปี 2549 -2552 โดยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้เครื่องชั่งน้ำหนัก เครื่องวัดความยาว/ความสูง เครื่องมือในการประเมินและการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก DSI. กราฟมาตรฐานน้ำหนักและส่วนสูงของเด็ก แบบบันทึกภาวะสุขภาพและพฤติกรรมเด็ก

         ผลการศึกษา:   ผลการวิจัยระยะวางแผน พบว่า 1) ได้ข้อมูลเบื้องต้นการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในศูนย์เด็กเล็ก 2) ได้ข้อมูลเบื้องต้นที่ช่วยในการวางแผนการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในศูนย์เด็กเล็ก และ ผลการวิจัยระยะปฏิบัติการ พบว่า 1)มีการพัฒนาโปรแกรมการสร้างเสริมสุขภาพในเรื่อง การดูแลสุขภาพร่างกายเพื่อป้องกันโรค การสร้างเสริมภาวะโภชนาการและการเจริญเติบโต การตรวจสุขภาพ การสร้างเสริมทันตสุขภาพ โปรแกรมการเลิกขวดนม โปรแกรมการสร้างเสริมพัฒนาการเด็ก โปรแกรมการปรับพฤติกรรมสุขภาพเด็ก การดูแลให้มีพฤติกรรมที่เหมาะสม การควบคุมโรคติดเชื้อ การจัดสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันอุบัติเหตุ การให้คำแนะนำแก่ผู้ปกครองและการให้ความรู้แก่บุคลากร2)เด็กในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตากได้รับการสร้างเสริมสุขภาพตามโปรแกรม ผลการวิจัยระยะประเมินผล พบว่า เด็กในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตากได้รับการสร้างเสริมสุขภาพตามโปรแกรมมีการเจริญเติบโตและพัฒนาการรวมถึงพฤติกรรมสุขภาพที่ดีขึ้น บุคลากรมีความรู้เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพมากขึ้น และมีความพึงพอใจต่อบริการที่ดำเนินการในรูปแบบสร้างเสริมสุขภาพเด็ก

        สรุป: จากผลการศึกษาจะทำให้เห็นว่าการพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในศูนย์เด็กเล็กโรงพยาบาลบ้านตาก เป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยในการดูแลเด็กอย่างต่อเนื่องและครอบคลุมการสร้างเสริมสุขภาพเด็ก ซึ่งอาจนำไปปรับใช้กับการสร้างเสริมสุขภาพเด็กในสถานเลี้ยงเด็ก และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอื่นได้

 คำสำคัญ: การสร้างเสริมสุขภาพ, ศูนย์เด็กเล็ก,