ขอยกกลอนสอนศัพท์สร้างเสริมศิษย์
เร่งอ่านคิดค้นคำตำราสอน
จำคำศัพท์จดคำแปลจงแน่นอน
กล่าวกานท์กลอนจำง่ายได้พากเพียร
เสริมคำศัพท์นับคณานำมาฝาก
คำใดยากแยกจำนำขีดเขียน
รู้ความหมายหลายหลากหากรักเรียน
ร้อยเล่มเกวียนความรู้เคียงคู่เรา
ราชาศัพท์คำสุภาพควรทราบโสต
ออกจากโอษฐ์สู่กรรณนั้นหายเขลา
บทกวีคำศัพท์นับไม่เบา
สิ่งก่อนเก่าวรรณคดีมีศัพท์ครัน
อ่านกานท์กลอนตอนใดไปติดศัพท์
ปวดขมับเวียนเกล้าเข้าคับขัน
อรรถรสหดหายสลายพลัน
รีบเร่งวันรู้ศัพท์นับว่าดี
สกุณา สกุณี นี้คือ นก
อีก วิหค ปักษา และ ปักษี
มอง ปักษิน บินมาท่าเข้าที
ศัพท์นกมีมากมายหลากหลายนาม
โอ้ สุกร นอนกรนคนเรียก หมู
เราเรียก งู นาคี มีใครถาม
ทีฆชาติ นาค ก็งูดูงดงาม
ทุกเขตคามมี นาคา ทั่วฟ้าไทย
โค คาวี พฤษภ พอพบหญ้า
เปิดปากอ้ากัดกินแทบดินไหว
ลองเดาทายควายวัวตัวอะไร
ตอบทันใดว่า วัว อย่ามัวเชือน
ควาย กาสร กระบือ หรือ มหิงส์
แต่กระทิงใช่ควายใช่หน้าเหมือน
ช้าง ศัพท์มากอยากรู้ดูอย่าเฟือน
คอยเร่งเตือนค้นคำนำวาที
คช ดำไร ไอยรา คชสาร
ฝากฝังควาญเฝ้าเตือนอย่าเบือนหนี
คอยบังคับ หัสดิน หัสดี
พวก หัตถี กริณี ต้องมีควาญ
เห็นกุญชรตอนตกมันนั้นเหี้ยมโหด
เพิ่มภัยโทษพ้นกำหนด คชสาร
ทำอย่างไรไม่ตกมันต้องทันการณ์
พ้นภัยพานจาก ช้าง อย่างแน่นอน
ลิง เล่นกล้วยลืมกินแม้กลิ่นหอม
เข้าฝูงพร้อมกระโจนวิ่งสู่สิงขร
พานรินทร์ กบินทร์ กระบี่ มิอาทร
เที่ยวสัญจรเจียรจบทั่วภพไพร
แผลง วานร เป็น พานร ในกลอนบท
จงจำจดแคล่วคล่องสมองใส
ม้า ก็มีมากศัพท์เพราะจับใจ
อโนมัย อาชา หัย พาชี
อัสดร ดุรงค์ คงชื่อม้า
แต่หาก หมา สุนัข สมศักดิ์ศรี
"นัข" คือเล็บส่วน "สุ" แปลว่าดี
รวมความมีเล็บงามตามตำรา
ปลา เวียนวนแหวกว่ายสายน้ำใส
สบายใจเหนือสัตว์เหล่า มัจฉา
โอ้อาหารจานดีของ วิฬาร์
ค่อนข้างปลาอาหาร แมว ไม่แคล้วเชียว
มยุรา อะไรใครรู้บ้าง
พึ่งป่ากว้างพนาดรสิงขรเขียว
นกยูง เที่ยงแท้แน่จริงเจียว
ใช่ชื่อเดียว บุหรง คงเรียกกัน
พยัคฆี พยัคฆา แปลว่า เสือ
ล่องล่าเหยื่อบุกป่าพนาสัณฑ์
เพียง พยัคฆ์ คำรามจิตคร้ามครัน
แสนดุดันส่งเสียงหนัก พยัคฆี
นั่นอะไรไหวไหวในป่ากก
เจ้า มณฑก จับ ภุมริน จึงบินหนี
ภุมรา ภุมริน ภุมรี
สามชื่อนี้ แมลงภู่ ผึ้ง จำตรึงใจ
เจ้า ภมร คือผึ้งภู่รู้แจ้งจิต
ข้อควรคิด มณฑก นกหรือไม่
จตุบทมิหลอกบอกความนัย
สัตว์อะไรลองทายคลายพะวง
จตุบท สัตว์สี่เท้าเจ้าอย่าพลาด
ทวิบาท สองเท้าเจ้าอย่าหลง
กบ แน่แท้มิแปรผันถูกมั่นคง
คำตอบตรงถูกต้องมิข้องใจ
ภุมรินบินหา บุปผชาติ
ออกดื่นดาษงามงดสวยสดใส
บินโฉบเฉี่ยวเที่ยวท่องคะนองไพร
ชิงดอกไม้ตอมดมมาชมเชย
หากท่านสนใจเรื่องอื่น ๆ คลิก http://www.nature-dhrama.com