อะไรคือองค์ประกอบสำคัญของการบริหารการเปลี่ยนแปลงในยุคโลกาภิวัตน์
รองศาตราจารย์ ดร.สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์ ได้กล่าวเกี่ยวกับระบบความคิดเชิงกลยุทธ์ไว้ว่า
ระบบความคิดเชิงกลยุทธ์
- การพัฒนาระบบความคิดเชิงระบบ ซึ่งมี 2 ความหมาย คือ
- Systemanatics thinking เป็นกระบวนการพัฒนาการคิดให้เป็นระบบเป็นหัวใจสำคัญแห่งความสำเร็จ อะไรที่ว่ายาก ก็จะง่าย เช่น คนบางคนเดินหาตึกที่จะเรียน แต่บางคนอยากจะเห็นในภาพกว้าง จึงปีนขึ้นสูง บางคนคิดเพียง 5 นาที สามารถชนะคนที่คิดเป็นเวลานาน ๆ ได้ เป็นต้น
- Systems thinking จะมองไปข้างหน้าทุกก้าวเดิน จะเริ่มและดำเนินการไปต้องมีมูลค่าเพิ่ม มีระบบการคิดตั้งแต่ต้นจนจบ
2. Innovation ,มีความคิดสร้างสรรค์ รวดเร็ว มีความรับผิดชอบ ออกมาเป็นรูปร่างให้เห็นชัดเจน
3. Strategic Thinker สามารถทำนายอนาคต มองเห็นอนาคต จะมาไม้ไหนรับได้เสมอ
องค์ประกอบของการวางแผนเชิงกลยุทธ์ที่ดี
- การทำ SWOT ให้ถูกต้องตามความเป็นจริง
- มีแผนระยะยาว ระยะกลาง และระยะสั้น
- ทุกองค์ประกอบของแผน จะต้องมีความสัมพันธ์เป็นองค์รวม(Holistic) เชื่อมโยงเป็นระบบ(Systems) มีความสัมพันธ์ในเชิงสาระและเงื่อนเวลา สัมพันธ์ในการสร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Added) สู่เป้าหมายที่กำหนดไว้
- เป็นแผนที่ท้าทาย (Challenging) แต่เป็นไปได้ (Realistic)
5. กลยุทธ์การแข่งขัน (Competitive Strategies) เป็นวิธีการทีจะทำให้วัตถุประสงค์หรือเป้าหมายประสบผลสำเร็จ เช่น ระดับธุรกิจ ต้องคำนึงถึงดังต่อไปนี้
- ต้นทุน มีการกระจายธุรกิจออกไปหรือไม่ จัดบุคคลแต่ละฝ่ายปฏิบัติหน้าที่ ตรงตามความรู้ความสามารถ เช่น ฝ่ายการตลาด จัดส่ง ผลิต การเงิน บุคคล
- สร้างความแตกต่างให้กับผลผลิต
- มุ่งที่ความแตกต่างในการกำหนดกลยุทธ์
6. การคิดเชิงกลยุทธ์ (Strategic Thinking)
การบริหารเชิงกลยุทธ์ แบ่งออกเป็น 3 ระดับ
1.กลยุทธ์ในระดับองค์กรหรือของบริษัท กลยุทธ์ในระดับนี้ครอบคลุมถึงขอบเขตการทำธุรกิจ ทิศทางธุรกิจ หมายถึงการพัฒนาธุรกิจไปสู่ทิศทางใดทิศทางหนึ่ง การขยายสายผลิตภัณฑ์ หรือการดำเนินธุรกิจครบวงจร หรืออาจจะขยายธุรกิจไปในสิ่งที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกันเลยยังครอบคลุมไปถึงการจัดโครงสร้างขององค์กรหรือการจัดโครงสร้างทางด้านการเงิน ตลอดจนแนวทางในการที่จะจัดสรรทรัพยากรเพื่อบรรลุเป้าหมายแห่งการกำหนดทิศทางของธุรกิจ
2. กลยุทธ์ในระดับธุรกิจ หมายถึงการกำหนดกลยุทธ์ในด้านการตลาดเพื่อบรรลุสู่ลูกค้าเป้าหมายกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือการกำหนดกลยุทธ์ในด้านการตลาดซึ่งอาจจะเน้นในเรื่องของต้นทุนที่ถูก หรือการกำหนดในการเน้นประสิทธิภาพตลอดจนการพัฒนาด้านเกี่ยวกับเทคโนโลยี ถ้าจะเปรียบเทียบกลยุทธ์ในระดับธุรกิจกับกลยุทธ์ในระดับองค์กร อาจจะกล่าวได้ว่ากลยุทธ์ในระดับธุรกิจนั้นเป็นกลไกหรือแนวทางเพื่อบรรลุทิศทางของธุรกิจ ที่ถูกกำหนดในระดับองค์กร
3. กลยุทธ์ในระดับปฏิบัติการ เป็นการกำหนดกลยุทธ์ในเชิงเทคนิค หมายถึงการกำหนดกลยุทธ์ในด้านเทคนิคการตลาด การเงิน และการผลิต อาจจะครอบคลุมถึงการกำหนดราคา การกำหนดแรงจูงใจสำหรับลูกค้า การส่งเสริมการขาย การกำหนดแผนงานพัฒนาบุคลากรและอื่น ๆ
สรุปได้ว่า ผู้นำหรือผู้บริหารระดับสูงต้องมีการจัดการในเชิงบูรณาการตามความเหมาะสมและขึ้นอยู่กับสถานการณ์และความพร้อมขององค์กรนั้นๆที่จะสามารถช่วยให้องค์กรนั้นมีทั้งประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่เป็นรูปธรรม