สภามหาวิทยาลัยมหิดลเยี่ยมชื่นชมวิทยาเขตนครสวรรค์

วันที่ ๒๕ ส.ค. ๕๔ สภามหาวิทยาลัยมหิดลไปเยี่ยมชื่นชมวิทยาเขตนครสวรรค์ เป็นหน่วยงานลำดับที่ ๓๓ ที่ไปเยี่ยมชื่นชมในการเยี่ยมชื่นชมรอบที่ ๒ ซึ่งเริ่มตั้งแต่วันที่ ๑๕ ม.ค. ๒๕๕๓ ที่คณะสาธารณสุขศาสตร์เป็นหน่วยงานแรก

อ่านประวัติของการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ได้ที่นี่ อ่านนโยบายของสภามหาวิทยาลัยมหิดลต่อวิทยาเขตทั้งสามแห่งได้ที่นี่

ผมชอบวิธีการนำเสนอต่อผู้ไปเยี่ยมชื่นชมแบบ distributive คือรองอธิการบดีไม่นำเสนอเอง (ไม่ใช่ centralized) แต่เตรียมการณ์ให้ผู้รับผิดชอบแต่ละส่วนเป็นผู้นำเสนอ การบริหารงานแนวนี้จะสร้างความเข้มแข็งให้แก่ทีมงาน มีการเรียนรู้ มีแรงบันดาลใจ มีความเข้าใจภาพรวมของวิสัยทัศน์ขององค์กรเชื่อมโยงกับวิสัยทัศน์ย่อยและแผนยุทธศาตร์ของหน่วยงานย่อย

ที่ผมชื่นชมสูงสุดคือแนวทาง “มหาวิทยาลัยมหิดลนครสวรรค์เติบโตไปด้วยกันกับชุมชน” เป็นมหาวิทยาลัยที่มีชุมชน ชาวนครสวรรค์ และพื้นที่ใกล้เคียง เป็นเจ้าของ ไม่ใช่รัฐบาลเป็นเจ้าของ ไม่ใช่มหาวิทยาลัยมหิดลเป็นเจ้าของ และมีการเอื้อเฟื้อแบ่งปันทรัพยากรกับหน่วยงานอื่น และกับชาวบ้านโดยรอบ เช่นการตัดถนนให้ชาวบ้านที่อยู่หลังพื้นที่มหาวิทยาลัยที่เขาทองได้มีถนนสัญจร การแบ่งปันน้ำสำหรับการเกษตรกับชาวบ้านตำบลเขาทอง เป็นต้น

แนวทาง “เตรียมคน” ไปพร้อมๆ กับเตรียมพื้นที่ (ที่ดิน) ก็น่าชื่นชม ยิ่งการคัดเลือกคนดำเนินการโดยคณะทำงานที่ผู้นำในท้องถิ่นมาร่วมคัด “คนดี” ที่มีแรงบันดาลใจตรงกับวิสัยทัศน์ของมหาวิทยาลัยด้วยแล้ว ยิ่งน่าชื่นชม ผมได้ข่าวว่าคณะทำงานชุดนี้ยังช่วยกัน “คัดออก” คนไม่เหมาะสม ยิ่งชื่นชม ผมมีความเห็นที่รุนแรง ว่าหน่วยงานที่ต้องการ “ความเป็นเลิศ” ต้องมีกลไก “คัดคนออก” ด้วย ไม่ใช่มีแต่กลไกคัดคนเข้า

การเตรียมคน ไม่ใช่แค่คัดคนเข้า ต้องมีกิจกรรม คือทำงานวิชาการ และงานอื่นๆ ตามหน้าที่ เพื่อเตรียมรับงานใหญ่ที่จะตามมา ช่วงที่การก่อสร้างยังเพิ่งเริ่ม เป็น “โอกาสทอง” ของคนที่เข้ามาทำงาน ที่จะมีเวลาทุ่มเทกับการทำงานสร้างข้อมูล สร้างความรู้ ในพื้นที่ สำหรับฝึกฝยตนเอง และเพื่อการเรียนรู้ เพื่อสร้างความสัมพันธ์กับพื้นที่ผ่านกิจกรรมที่มีสาระทางวิชาการ เรื่องแบบนี้ผมมีประสบการณ์ส่วนตัวที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ระหว่างปี ๒๕๒๑ – ๒๕๒๔ ช่วงที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์มีความล่าช้าในการก่อสร้าง ผมได้ใช้เวลา ๔ ปีนี้ทำงานวิชาการในพื้นที่ได้ความรู้มากมาย ผมยังนึกเป็นหนี้บุญคุณเทวดาอยู่เสมอ ที่มาดลใจให้ผมลุกขึ้นชวนผู้คนรอบข้างร่วมกันทำงานวิจัย

ก่อนคัดคนเข้า ก็ต้องมีแผนแม่บททางวิชาการ ที่มีจุดเน้นหรือความแตกต่างอย่างชัดเจน คือเน้น ๓ ด้าน คือ วิทยาศาสตร์สุขภาพ เกษตรและสิ่งแวดล้อม และการจัดการที่เน้นผู้ประกอบการท้องถิ่น

การเตรียมการณ์สร้างมหาวิทยาลัยมหิดลนครสวรรค์ที่ตำบลเขาทอง ด้านอื่นๆ ชัดเจนและเริ่มต้นแล้ว มาถึงจุดสำคัญที่ยังไม่ชัดเจนแม้จะเริ่มแล้ว คือการก่อสร้าง ที่ต้องใช้เงินงบประมาณก้อนใหญ่ รวมแล้วหลายพันล้านบาท ซึ่งอาจทะยอยดำเนินการปีละ ๒ – ๓ ร้อยล้านก็ได้ ซึ่งจะต้องใช้งบประมาณแผ่นดิน ต้องการความแน่วแน่ของฝ่ายการเมือง (ซึ่งชุมชนนครสวรรค์ต้องเรียกร้อง) ที่จะสนับสนุน โดยผมมีความเห็นว่า มหาวิทยาลัยมหิดลต้องเสนอแผนแม่บทไปให้ ครม. อนุมัติแผนงบประมาณผูกพันระยะยาว ๕ – ๑๐ ปี และชาวนครสวรรค์ต้องช่วยกันขับเคลื่อนความแน่วแน่ของฝ่ายการเมือง

เราเห็นพลังสังคม ที่เข้ามาร่วมกันขับเคลื่อนการก่อตั้งมหาวิทยาลัยมหิดลนครสวรรค์ ที่ครบทุกฝ่ายจริงๆ และเป็นมงคลยิ่งที่ฝ่ายสงฆ์ มีท่านเจ้าอาวาสวัดเขาทอง พระครูนิภาธรรมวงศ์ คอยเอาใจใส่ช่วยทำความเข้าใจกับชาวบ้าน ให้คำแนะนำแก่ทีมงานของมหาวิทยาลัย รวมทั้งให้สถานที่สำหรับการทำงานในชุมชน ที่ผมประทับใจที่สุดคือท่านคอยทำหน้าที่เตือนสติในทางศีลธรรมแก่ผู้เกี่ยวข้อง ให้ทำงานเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมอย่างแท้จริง ไม่ทำงานแบบบังหน้าแฝงผลประโยชน์ส่วนตัวเป็นเป้าหมายหลัก ดังที่ในวันนี้ท่านกล่าวระลึกถึงคำพูดของผมเมื่อ ๔ ปีที่แล้ว ที่โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ ว่าผมได้แนะนำท่านรองอธิการบดี นพ. สมพงษ์ ยูงทอง ว่าต้องระมัดระวัง อย่าให้คนระแวงว่าทำงานเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน เช่น ต้องไม่ซื้อที่ดินโดยรอบวิทยาเขตเขาทอง คนทำงานใหญ่ให้แก่บ้านเมืองต้องไม่โลภต่อผลประโยชน์ส่วนตน เพราะจะทำให้ผู้คนขาดความเชื่อถือ ทำงานใหญ่ไม่สำเร็จ

เรายังได้ท่านพระครูอรรถกิจนันทคุณ จากกำแพงเพชร มาร่วมเยี่ยมชื่นชมตลอดทั้งวัน ท่านเป็นน้อง ศ. นพ. ประดิษฐ์ เจริญไทยทวี อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดลผู้ล่วงลับ เมื่อได้สนทนาก็ทราบว่าท่านเป็นพระที่สนใจการทำงานสร้างสรรค์แก่บ้านเมือง เช่นท่านไปร่วมงานบัณฑิตอาสาภาคใต้ของ วพส. ด้วย

วิจารณ์ พานิช
๒๗ ส.ค. ๕๔