ในการเรียนบทละครพูดคำฉันท์เรื่องมัทนะพาธา  นักเรียนต้องรู้จักคำประพันธ์ประเภทฉันท์  ต้องอ่านออกเสียงได้ถูกต้องตามลักษณะคำประพันธ์  ซึ่งหมายถึงนักเรียนต้องรู้จัก ครุ (  ั )   และ ลหุ  ( ) เพื่อให้นักเรียนได้เห็นว่า เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องยาก  จึงนำสิ่งใกล้ตัวนักเรียนมาเป็นสื่อ โดยเริ่มจากการอธิบายความหมายของ ครุ  และ ลหุ ให้นักเรียนได้เข้าใจก่อน

 

 

ครุ ๒

[คะรุ] ว. หนัก, ใช้ในตําราฉันทลักษณ์ หมายถึง พยางค์ที่มีเสียงหนัก

 

ได้แก่ พยางค์ที่ประกอบด้วยสระเสียงยาวและสระเกินทั้ง ๔ คือ สระ

 

อำ ใอ ไอ เอา เช่น ตา ดำ (สระอำถือเป็น ครุ ก็ได้ ลหุ ก็ได้) และพยางค์

 

ที่มีตัวสะกดทั้งสิ้น เช่น หัด เรียน ใช้เครื่องหมาย   ั  แทน, คู่กับ ลหุ ซึ่งใช้

 

เครื่องหมาย  ุ  แทน.

 

ลหุ

[ละ–] ว. เบา; เร็ว, ฉับไว; ใช้ในตำราฉันทลักษณ์ หมายถึง

 

พยางค์ที่มีเสียงเบา ได้แก่ พยางค์ที่ประกอบด้วยสระเสียง

 

สั้นที่ไม่มีตัวสะกด เช่น จะ มิ ดุ, ใช้เครื่องหมาย ( )  แทน, คู่กับ

 

ครุ ซึ่งใช้เครื่องหมาย   ั   แทน.

 

 

                ลำดับต่อมา  ให้นักเรียนเขียนชื่อสกุล   ขณะเดียวกันครูก็เขียนชื่อ-สกุลของครูบนกระดาน แล้วใส่เครื่องหมาย  ครุลหุ  โดยอธิบายทีละพยางค์
      ภาทิพ  ศรีสุทธิ์   ภา  สระเสียงยาว ครุ   ทิพ  แม่กบ  ครุ   ศรี สระเสียงยาว ครุ  สุทธิ์ แม่กด  ครุ
จากตัวอย่างการใส่ครุลหุที่ชื่อ-สกุลของครูบนกระดาน  นักเรียนก็ใส่เครื่องหมาย ครุ ลหุที่ชื่อ-สกุลของตัวเอง
 
              ต่อจากนั้น   ครูเขียนเนื้อหาเพลงที่ครูชอบ ๑ วรรค บนกระดาน   และให้นักเรียนเขียนเพลงที่ตัวเองชอบ ๑  วรรคลงสมุด
                เนื้อเพลงที่ครูชอบ
“เธอ... นั้นเป็นเสมือนดวงดาว ที่คอยส่องแสงพร่างพราว ชัดเจนสว่างไม่จางหายไป”
จากเพลง ครูก็อธิบายทีละพยางค์พร้อมใส่เครื่องหมายกำกับใต้พยางค์นั้น
เธอ  สระเออเสียง ยาว ครุ 
นั้น แม่กน  ครุ   เป็น  แม่กน ครุ
สะ  สระเสียงสั้น ลหุ  เหมือน แม่กน ครุ   
อธิบายและทำเครื่องหมาย ครุ  ลหุ  กำกับ  จนจบวรรค
 
                หลังจากนั้น  ก็ให้นักเรียนใส่เครื่องหมาย ครุ  ลหุ  ใต้ เนื้อเพลงของตนเอง 
นักเรียนจะนั่งทำอย่างมีความสุข   เมื่อใครเสร็จก่อน  ครูก็เดินไปตรวจ  พร้อมสนทนา
สอบถามที่มาของเพลง ใครร้อง  ทำไมถึงชอบ ....    หากพบว่าของใครใส่เครื่องหมายไม่ถูกต้องก็อธิบาย ยกตัวอย่างเพิ่มเติม
 
                บรรยากาศชั่วโมงนี้เป็นไปอย่างมีความสุข
ขอบคุณภาพจากhttp://www.212cafe.com/freewebboard/user_board/papaya/picture/00059_1.jpg