ค่าวก้อม ประวัติพระเจ้าตนหลวง
อ้วน ขันทะวงศ์
โรงเรียนพญาลอวิทยาคม
นมัสการ สานมือน้อมนบ ท่านที่เคารพ ผมขอไว้สา
แต้มเขียนค่าวจ๊อย เป๋นถ้อยกำจ๋า แบบเบ้าล้านนา อาจ๋ารย์ผู้เถ้า
ผิดพลาดอย่างใด อภัยลูกเต้า กำหนักกำเบา บ่คับ
หื้อสามตั๋วเหลียว เจ็ดตั๋วเตียวนับ กฎเก๋ณฑ์ปราชญ์เจ้า โบราณ
หวังจักสืบไว้ เจ่นลูกเจ่นหลาน หนังสือตำนาน ต๋นหลวงพระเจ้า
เป๋นพระกู่เมือง มาแต่เก๊าเหง้า จังหวัดพะเยา แม่นตั๊ด
พระเจ้าต๋นหลวง สถิตอยู่วัด สลีใหญ่กว้าง โคมคำ
ตำนานว่าไว้ ผมได้จดจ๋ำ มาเขียนเป๋นกำ ละบำค่าวสร้อย
อยู่ในปั๊บสา เหล้มหนาบ่หน้อย ติดต๋ามฟังกอย ผ่อเต๊อะ
เมื่อพุทธก๋าล แม่อิงเติกเมอะ สัตถาต่องผ้าย เตียวมา
พระชนมายุ หกสิบวะสา มาเถิงปารา ล้านนาว่าอั้น
กับพระอานนท์ อดทนสอดดั้น ป่าใหญ่ไพรวัน บ่ค้าน
มาเถิงจอมดอย อยู่ติดฮิมกว้าน โผดผายจาวบ้าน ฮิมดอย
สั่งสอนธรรมะ บ่ละบ่ถอย จาวบ้านฮิมดอย ใจ๋บานจื่นสู้
สล่าตี๋คำ ใจ๋งามหลิ่งหลู้ จ๋ำศีลทำบุญ บ่ละ
ได้เกียมจั๋งหัน ถวายพุทธะ พร้อมสาวกเจ้า ทุกองค์
สัตถาพระพุทธ ฉันต๋ามประสงค์ มือขวาลูบลง ได้ผมหนึ่งเส้น
ช่างทองดีใจ๋ จิตไหวตื่นเต้น ไหว้สารับเอา เมื่อนั้น
เก็บเส้นเก๋ศา สัตถาเจื่องจั๊น บอกไม้ฮวกอั้น เลางาม
เอาทองหุ้มทับ บอกเงินใส่ต๋าม เจ็ดจั๊นดูงาม ไว้จ๋อมดอยหั้น
ผู้คนฮู้หัน เหตุก๋ารณ์อย่างอั้น จึ่งฮ้องดอยทอง ทั่วแคว้น
องค์พระสัตถา ทำท่าจะแก๊น หลังฉันคาบเข้า ยามงาย
ช่างทองฟั่งล้ำ น้ำบ่ถวาย กึ๊ดผ่อเต๊อะนาย เมื่อยามกิ๋นเข้า
ส่วนองค์สัตถา พระพุทธเจ้า จึ่งหื้ออานนท์ เถระ
ตักน้ำยังหนอง พญานาก๊ะ บ่ปล๋งปล่อยหื้อ ตักเอา
พญานากนั้น ขางน้ำของเขา อานนท์ตักเอา ตึงบ่ยอมหื้อ
นากใหญ่พ่นอาย ปิดบังมืดตื้อ บ่หันตางลง ต่าน้ำ
อานนท์จ๋นใจ๋ ลงไปยากล้ำ จึ่งปิ๊กป้อกเต้า คืนมา
ทูลเรื่องนาก๊ะ แต่พระสัตถา องค์ศวัสดา จึ่งเตียวต่องเต้า
แป๋งก๋ายแปดวา ไปหนองนากเฝ้า ต๋ามอานนท์เรา บอกตั๊ก
เปล่งรัศมี หกสีหน้ารัก นากหันเอ่ยอู้ วาตา
ว่าต่านเป๋นตุ๊ ตี๋ไหนจาหา องค์ศวัสดา จึ๋งจ๋าตอบถ้อย
ว่ากู ตถา กตะยอดสร้อย พักอยู่บนดอย แห่งนี้
นำธรรมวินัย มาไขกล่าวจี๊ ไปต๋ามหมู่บ้าน จาวจอง
นากหันอย่างนั้น หมดความจ๋องหอง รับบาตรมารอง ตักน้ำยื่นหื้อ
หมดความสงสัย ใจ๋ตี่ด้านดื้อ บ่เหลือสักอัน เปล่งว้าง
เมื่อพุทธก๋าล เกิ่งกล๋างข้างม้าง ได้กึ๊ดก่อสร้าง แตนองค์
สารูปพุทธะ นาก๊ะประสงค์ รูปพุทธองค์ แปดวาว่าอั้น
พอศอ สองปัน สามสี่ แม่นหมั้น จึ่งได้ลงมือ แฮกไว้
นำคำสี่แสน ห้าร้อย จ่ายใจ๊ ฮิมน้ำหนองเอี้ยง ภูยาว
นากได้มอบอั๊บ สองเถ้าผมขาว ตำนานภูยาว เลี้ยงเป็ดอยู่หั้น
ดินกี่ ดินขอ เกียมดาก่อปั้น เปียรแป๋ง ตึงวัน บ่ละ
ก่อสร้างสำเร็จ สารูปพุทธะ ต๋นหลวงใหญ่กว้าง องค์งาม
เวลาตี่ใจ๊ ได้ สามสิบสาม ขวบเข้าดีงาม ต๋นหลวงกราบไหว้
สองศูนย์ หกเจ็ด สำเร็จลงได้ คนทั่วเมืองไทย ต่างฮู้
ด้วยความเหลื้อมใส ต๋าไหลกิ่นกู๊ ผมได้เล่าอู้ วาตา
ส่วนลักขณะ อรหันต๋า ขององค์สัมมา สัมพุทธเจ้า
เก๋ศายังเศียร แม่หลอมหล่อเบ้า สองปันองค์เลา ห้าร้อย
ยอดจิกโมลี บ่ใจ่ของน้อย สูงสมศอกได้ พอดี
ความกว้างพระพักตร์ สองวาดีหลี หน้าตักพอดี เจ็ดวาแม่นหมั้น
วัดตางส่วนสูง องค์ยาวบ่สั้น แปดวาเตียมตัน ปี่น้อง
พระเนตร พาหา อังสา หน้าต๊อง สร้างได้ถูกต้อง เปิงกวร
พระโอษฐ์ อุระ หนุ รากขวัญ องก๊ะ ตึงมวล เหมาะสมหน้าไหว้
หมู่ญาติก๋า ตึงไกล๋และใกล้ หาเวลาไป กราบนบ
เพื่อเป๋นมงคล เกิดมาได้ป๊บ ศาสนาเจ้า โกดม
ปี่น้องทั่วทิศ ญาติมิตรของผม มาไหว้มาจม จิตใจ๋เปล่งปล้อย
ตี่ผมได้จ๋า วาตากล่าวถ้อย ก็ขอวางลง เต่านี้
ตั๊ดใดหลงหลำ บ่ ได้กล่าวจี๊ ก็ขอโตษอั้น ขมา
เกยอยู่วัดนี้ ได้แปดวะสา ขอกราบวันตา จบไว้เต้าอี้....ๆ
