การจัดการเรียนรู้ด้วยตนเอง
ปัจจุบันเป็นยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงด้านข้อมูลข่าวสารอย่างรวดเร็ว ความรู้ใหม่ๆเกิดขึ้นตลอดเวลา ผู้สอนไม่สามารถถ่ายทอดทุกสิ่งทุกอย่างให้แก่ผู้เรียนได้หมด(สุวิมล,2546) การเรียนรู้ด้วยตนเองจึงเป็นสิ่งจำเป็นและเป็นคุณลักษณะที่ผู้เรียนในยุคปัจจุบันต้องมีความสามารถในด้านนี้เพราะตามธรรมชาติของผู้เรียนย่อมใฝ่รู้อยู่แล้ว หากได้รับการฝึกฝนอย่างจริงจัง ผู้เรียนจะสามารถเรียนรู้ได้ตลอดชีวิตซึ่งตรงกับจุดมุ่งหมายของการจัดการศึกษาในปัจจุบัน
การเรียนรู้โดยผู้เรียนเป็นผู้จัดการเรียนรู้ด้วยตนเองเป็นแนวคิดของการเรียนที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ(student center) ลักษณะการเรียนในรูปแบบนี้ผู้เรียนจะเป็นผู้วางแผนการเรียนด้วยตนเองผู้เรียนแต่ละคนจะรับผิดชอบในการวางแผนการเรียน การดำเนินการเรียน รวมทั้งการประเมินผลสิ่งที่ได้เรียนรู้ด้วยตนเอง(สุวัฒน์,2546)
คำว่า “ การจัดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ” มาจากคำในภาษาอังกฤษว่า Self ManagementLearning Control หรือSelf Direct Learning มีผู้ให้ความหมายไว้ว่า การเรียนรู้ด้วยการนำตนเองเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ผู้เรียนคิดริเริ่มในการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยวิเคราะห์ความต้องการกำหนดเป้าหมายของการเรียนรู้ กำหนดกิจกรรมและวิธีการเรียนรู้ กำหนดแหล่งการเรียนรู้ คัดเลือกวิธีการที่เหมาะสมตลอดจนการประเมินตนเองว่าเรียนรู้ได้ผลมากน้อยเพียงใด การเรียนรู้ในรูปแบบนี้ผู้เรียนจึงต้องควบคุมตนเองให้ได้และต้องมีความตั้งใจ มีจุดมุ่งหมายชัดเจนในการแสวงหาความรู้และทำงานอย่างเป็นระบบ ส่วนรูปแบบการเรียนจะเรียนเป็นรายบุคคลหรือเรียนรู้ด้วยการทำงานเป็นทีมก็ได้ เพราะการเรียนรู้ในรูปแบบนี้เป็นการพัฒนาการเรียนรู้และสร้างประสบการณ์อย่างมีเป้าหมายส่วนในภาษาไทยมีการใช้หลากหลายเช่น การเรียนรู้ด้วยการนำตนเอง การเรียนรู้ด้วยการชี้นำตนเอง การจัดการเรียนรู้ด้วยตนเอง เป็นต้น ความหมายคือการเรียนโดยการนำตนเอง การควบคุมตนเอง การสอนตนเอง การเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยตนเองเป็นผู้จัดการกระบวนการให้ได้มา
ซึ่งความรู้ความเข้าใจ เป็นการเรียนแบบอิสระ ขึ้นอยู่กับจุดมุ่งหมายและวิธีการของแต่ละคนโดยไม่ขึ้นกับผู้หนึ่งผู้ใด การเรียนวิธีนี้จึงตอบสนองหลักการเรียนรายบุคคล ตอบสนองความพร้อมและแรงจูงใจที่แต่ละคนสร้างขึ้นด้วยตนเอง โดยให้ความสำคัญกับความรับผิดชอบของแต่ละคน และใช้หลักการของความเชื่อที่ว่าทุกคนมีศักยภาพและควบคุมตนเองได้