ปลูกต้นรัก


ด้วยความเชื่อที่ว่า ถ้าทำงานด้วยความรัก สิ่งยากๆ ก็เปลี่ยนเป็นเรื่องที่ท้าทายและง่ายดายได้...การดูแลระยะสุดท้ายก็เช่นกัน... เลยคิดจะปลูกต้นรักในใจผู้เข้าอบรม ...

หลายเดือนก่อน พี่น้ำ คุณ สูติภรณ์ หัวหน้าหอผู้ป่วย ICU เชิญให้ไปบรรยายเรื่องการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายให้พยาบาลในเครือข่ายโรงพยาบาล...ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าใครเป็นใคร พื้นฐานของผู้เรียนเป็นอย่างไรบ้าง...โจทย์ของพี่น้ำคือให้เวลา 2 วัน ...เลยนั่งคุยกันถึงเป้าหมายและความต้องการของผู้จัด ก่อนนำเสนอรูปแบบการจัดการอบรมให้คิดว่าน่าจะได้ผลให้พี่น้ำรับทราบ พี่น้ำก็ตกลงตามนั้น ...เนื้อหาไม่แน่น เอาใจมาก่อน...

 

ด้วยความเชื่อที่ว่า ถ้าทำงานด้วยความรัก สิ่งยากๆ ก็เปลี่ยนเป็นเรื่องที่ท้าทายและง่ายดายได้...การดูแลระยะสุดท้ายก็เช่นกัน... เลยคิดจะปลูกต้นรักในใจผู้เข้าอบรม ...

 

การจัดกิจกรรมการอบรมเครือข่ายการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย วันแรกตอนเช้าก็เริ่มจากละลายพฤติกรรม ในฐานะที่เราจะเป็นเครือข่ายกัน ก็ต้องรู้เขารู้เราในเครือข่าย ...สำหรับผู้จัดกิจกรรม...ก็จะได้รู้ความคาดหวังของเขา เพื่อเราจะได้ปรับกระบวนการได้ทัน ปรับภาษาและเนื้อหาให้สอดคล้องกับพื้นฐานผู้เรียน...ชอบสอนแบบบัตรเติมเงิน และแถมโปรพิเศษ...ฟังความคาดหวังของผู้เข้าร่วมแล้วหนักไปเลย เพราะความคาดหวังสูง และเยอะ...ถือไปก็หนัก...ไม่เป็นไร...วางก่อน...เอาสิ่งที่เตรียมมา นำเสนอไปก่อน...กลุ่มจะเห็นอย่างไรก็ค่อยว่ากัน...

 

เริ่มด้วยการชวนปลูกต้นไม้ ...เขาว่ากันว่า ต้นไม้ใหญ่...เติบโตจากเมล็ดเพียง 1 เมล็ด; การกระทำ เช่นกัน...เริ่มจาก 1 ความคิด ...วันนี้จึงอยากจะชวนทุกคนมาปลูกต้นไม้ ต้นรักที่ชื่อว่า Palliative care tree โดยมีครูสองคนเป็นคนสวน และมี caring mind เป็นปุ๋ย …ทุกคนดูตั้งใจฟังดี...

 

ตามด้วยการสร้างข้อตกลงร่วมกันในการเข้าอบรม

Just a minute หยุดสงบนิ่ง 1 นาที ก่อนการเรียนทุกครั้งเพื่อเรียกพลังสติกลับเข้าร่าง

Trust the process ให้เชื่อในกระบวนการ และ

Giving and taking – sharing สถานที่แห่งนี้เป็นแหล่งแลกเปลี่ยนและการให้และรับประสบการณ์ 

 

การจัดกิจกรรม เน้น  3 E คือ explore experience and express ให้ทุกคนค้นหา-ใคร่ครวญถึงเมล็ดพันธ์ที่ดีในตัวเอง จัดให้ผู้อบรมมีประสบการณ์เกี่ยวกับสิ่งนั้น และให้ผู้เข้าอบรมแสดงออกถึงความคิดเห็นเกี่ยวกับประสบการณ์นั้นๆ สุดท้ายคือการขอความร่วมมือในการปิดมือถือ ...ทุกคน ตกลงตามนี้

 

เนื้อหาในวันแรก เน้นการเข้าใจตนเอง และแนวคิด ช่วงเช้าเป็นเรื่องแนวคิดการดูแลแบบประคับประคองและระยะสุดท้าย ต่อด้วย เมื่อโรคไม่สามารถการรักษาให้หายได้ หมายถึง เราสิ้นสุดกันแค่นั้นใช่ไหม ...ทุกคนก็ตอบว่าไม่ สิ่งที่ยังอยู่ก็คือ การดูแล ...ศาสตร์ของพยาบาล ...แล้วให้ทุกคนทุกคนแสดงออกถึง ประสบการณ์การดูแลของตัวเอง

 

ช่วงบ่าย เป็นช่วงของการปราบเซียน ...ท้าทายมาก ทำอย่างไรไม่ให้คนเรียน หลับใน ...อยากนอนก็ให้นอน ...เลยจัดกิจกรรม บทพิจรณาความตาย ที่ได้จากการอบรม การเผชิญความตาย ของพระไพศาล มาให้ผู้เข้าอบรมมีประสบการณ์ ...หลายคนบอกว่ากิจกรรมนี้มีความเสี่ยงสูงที่จะไม่บรรลุตามเป้าหมายของกิจกรรม หากผู้เรียน ไม่อินพอ หรือใช้เวลาให้ผู้เรียนคุ้นเคยกับเรื่องระยะหนึ่งก่อน ...ไม่มีเวลาแล้ว เป็นไงก็เป็นกัน...เพื่อลดความเสี่ยงก็ต้องปรับจังหวะสื่อสารด้วยเนื้อหาเพื่อจูงใจเข้าบรรยากาศ ...

ทุกอย่างผ่านไปได้ด้วยดี ...อาจจะไม่บรรลุ 100 % แต่ กิจกรรมนี้ก็ปลุกจิตวิญญาณที่อยู่ลึกๆ ของผู้เรียน ... ผู้เรียน 1 คนแลกเปลี่ยนว่า เมื่อฟัง ก็คล้อยตาม พร้อมที่จะตาย แต่เมื่อพูดถึงพ่อแม่ก็อดร้องไห้ไม่ได้ ...ไม่อยากจากไป...เลยแอบสะกิดใจให้คิดต่อว่า แล้วจะมีคนไข้ของเราคิดเหมือนเราไหมหนอ...อาจจะมีอะไรลึกๆ ที่คนไข้ก็รู้สึกอยู่นะ บ่ายนั้นเราเลยพูดเรื่องตายดีกัน

 

วันต่อมาก็ เริ่มเรื่องการจัดการกับอาการ โดยเชื่อมโยงกับตายดีที่ทุกคนไม่อยากตายอย่างทุกข์ทรมาน อีกครั้งที่จัดการเช็ดกระจก ให้ผู้เรียนเห็นตัวเองชัดๆ ให้ทำแบบทดสอบก่อน ...ได้ผล ตั้งใจเรียนกันใหญ่ ...แต่ก็เปิดพื้นที่ให้เขาได้แลกเปลี่ยนวิธีการจัดการกับอาการที่ผู้เรียนเคยใช้ช่วยบรรเทาอาการต่างๆให้คนไข้แล้วได้ผล ..ปิดท้ายช่วงเช้า โดยเพิ่มเติมเนื้อหาจากที่เขามีอยู่ แบบบัตรเติมเงิน

 

ช่วงบ่ายบอกให้เข้ารีบรับประทานอาหารเพราะมีวิทยากรพิเศษ บินตรงมาถึงห้องประชุมเลย  เมื่อทุกคนพร้อมก็เปิด CD living will ของ อ. แสวงที่มาบรรยายให้กับนักศึกษาแพทย์ฟัง ที่คณะแพทยศาสตร์ ม. สงขลานครินทร์ ตามด้วยการแลกเปลี่ยนรูปแบบการดูแลแบบประคับประคองของโรงพยาบาลหาดใหญ่ โดยพี่น้ำ และปิดด้วยกิจกรรมการรวมใจ รวมเครือข่าย ให้ทุกคนเขียนสิ่งที่เรียนรู้ทั้งหมดลงในสมุด และสิ่งที่ต้องการเรียนเพิ่มเติม ก่อนจะแลกเปลี่ยนให้เพื่อนในกลุ่มรับฟัง

 

ฟังแล้วชื่นใจ หายเหนื่อย ...คิดว่า ความสุขของคนสวน เกิดจากการได้เห็นเมล็ดพันธุ์ที่บ่มเพาะเติบโต งอกงาม สำหรับการจัดอบรมครั้งนี้ ก็ได้เห็นว่า เมล็ดพันธุ์เหล่านี้เริมผลิใบ บางต้นก็แตกกิ่ง และที่ประทับใจสุดๆ คือการออกดอกออกผล

 

ผู้เข้าอบรมท่านหนึ่งแลกเปลี่ยนว่า

“เป็นครั้งแรกของการอบรม ได้เรียนรู้มากมาย ได้รู้ใจตัวเอง ได้รู้ว่าคนไข้มีอะไรลึกๆ อยู่ในใจอีกมาก และขอเล่านะคะ เมื่อวานหลังจากอบรมก็ไปขึ้นเวรบ่าย มีคนไข้รายหนึ่งที่นอนเงียบๆ หนูก็สงสัย เลยถามญาติ ญาติบอกว่าคนไข้มีลูกคนหนึ่งที่ไม่เคยมาเยี่ยมเลย และคนไข้ก็รอลูกคนนี้อยู่ เหมือนเขามีเรื่องกัน หนูเลยตัดสินใจขอเบอร์โทรศัพย์ และโทรศัพย์ไปคุยกับลูกเขา ...แล้วลูกเขาก็ได้คุยกับพ่อเขาแล้ว...หนูดีใจมาก และมีความสุขค่ะ”

 

ฟังเรื่องราวของน้องพยาบาลคนนี้แล้ว ชื่นใจ ปลื้มใจ ...ความรักทำให้เกิดความกล้าหาญ และการเปลี่ยนแปลงตัวเองสู่สิ่งที่ดี

 

วันรุ่งขึ้นรีบเล่าให้เพื่อน ...คนสวนอีกคนที่ไปร่วมปลูกต้นรัก...เพื่อนบอกฉันว่า วันนี้หน้าตาเธอดูเหมือนดอกบัวเชียว หน้าบานเป็นดอกบัวเลย ...ก็คนมีความสุขนี่จ๊ะ

หมายเลขบันทึก: 440964เขียนเมื่อ 27 พฤษภาคม 2011 08:12 น. ()แก้ไขเมื่อ 11 ธันวาคม 2012 13:44 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี