บทเรียน การเยี่ยมประเมินคุณภาพพยาบาล

                  ในวันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๕๔ กลุ่มการพยาบาล โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเวียงสระ ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุราษฎร์ธานี นำโดยคุณสุวดี แสงขำ  จัดอาจารย์จากสำนักการพยาบาลเข้าตรวจเยี่ยมคุณภาพการพยาบาล  เป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เกี่ยวกับการประกันคุณภาพ ตามเกณฑ์มาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาล ฉบับปรับปรุงครั้งที่ ๒ (เหลืองสุพรรณหงส์)  มีโรงพยาบาลที่เข้าร่วมการแลกเปลี่ยน ได้แก่ โรงพยาบาลท่าฉาง โรงพยาบาลบ้านนาสาร และโรงพยาบาลศูนย์มะเร็ง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นต้น

            พวกเราได้ประชุมร่วมกันเพื่อถอดบทเรียนที่ได้รับจากการตรวจเยี่ยมครั้งนี้ ดังนี้

             ประเด็น วิสัยทัศน์ กลุ่มการพยาบาล เป็นโรงพยาบาลที่เป็นเลิศในจังหวัด

มีตัวชี้วัดที่แสดงถึงความเป็นเลิศ อะไรบ้าง

                    ๑)การได้รับการรับรองจากบุคคลภายนอก 

                    ๒) จำนวนบุคลกรมีสุขภาพดี

                    ๓) จำนวนนวตกรรม/CQI

                    ๔) การดูแลผู้ป่วยกลุ่มโรคเรื้อรังไม่เกิดภาวะแทรกซ้อน

          

           ประเด็นการวางแผนกลยุทธ์ มีการติดตามอย่างไร ว่ามีความสำเร็จตามเป้าหมายหรือไม่ กำหนดตัวชี้วัดหลักเพื่อติดตามความก้าวหน้าของแผนให้ชัดเจน

                 - จากการติดตามตัวชี้วัดของกลุ่มการพยาบาล โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเวียงสระ มีการติดตามตัวชี้ตามตัวชี้วัดของแผนกลยุทธ์ ประมาณ ๘๔ ตัวชี้วัดเป็นรายไตรมาส และหัวหน้าพยาบาลมาทบทวนว่าแผน/โครงการผ่านหรือไม่ ผ่านกี่เปอร์เซ็นต์ อาจารย์เสนอแนะให้นำเสนอในที่ประชุมคณะกรรมการบริหารกลุ่มการพยาบาล และให้หน่วยงานเป็นผู้ลงคะแนนความเห็นรับทราบ ว่าผ่านหรือไม่

           ประเด็นตัวชี้วัดต้องมีคำนิยามที่ชัดเจน เพื่อที่การเก็บข้อมูล ได้เข้าใจได้ถูกต้อง ตรงกันและการกำหนดตัวชี้วัด ต้องมีความท้าทาย ต่อเนื่อง

              - ให้ทบทวนตัวชี้วัดที่เป็นการพยาบาล (Pure Nursing) >> ใช้กรอบแนวคิด ๗ Major Aspect of Care

              - ตัวชี้วัดการพยาบาล ส่วนมากเป็น Process มิใช่ Outcome แต่ระดับโรงพยาบาลต้องการตัวชี้วัดระดับ Outcome หรือ Impact  

               - การนำตัวชี้วัด มาเกี่ยวโยงกับการพิจารณาขึ้นขั้นเงินเดือน ทำให้การตั้งเป้าตัวชี้ไม่เกิดความท้าทาย เนื่องทุกคนตั้งเป้าให้ต่ำเพื่อผ่านเกณฑ์ และประเมินได้แต้มสูงๆๆๆ

 

          ประเด็นการกำหนดวัฒนาธรรมองค์กร ให้บริการด้วยใจ ดุจญาติมิตร แต่พบว่ามีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับพฤติกรรมบริการสูง

                - วัฒนาธรรมองค์ หมายถึง สิ่งดีๆๆที่ปฏิบัติได้ ๑๐๐% หากยังไม่ถึง ให้กำหนดเป็นค่านิยมองค์กร

                 -  จำนวนข้อร้องเรียน ต้องพิจารณาให้รอบลึก เนื่องจากบริบทคนไทย ไม่นิยมการเขียนร้องเรียน หากมีข้อร้องเรียนเกิดขึ้น ๑ ใบ ให้คิด เพิ่ม โดยคูณ๑๐๐และหารด้วย ๔ เป็นต้น

 

           ประเด็นการจำแนกกลุ่มผู้ใช้บริการ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในหมวดที่ ๓ ต้องแสดงผลลัพธ์ในหมวด ๗.๒ สรุปความเชื่อมโยงของตัวชี้วัด ดังตาราง

เกณฑ์มาตรฐาน

ตัวชี้วัดที่ควรแสดงให้เห็นในหมวด ๗

1. การนำองค์กร

7.6  ผลลัพธ์ด้านการนำองค์กร

2. การวางแผนเชิงกลยุทธ์

7.3 ผลลัพธ์ด้านประสิทธิภาพ

3. การมุ่งเน้นผู้ใช้บริการ

7.2 ผลลัพธ์ด้านผู้ใช้บริการ

4. การวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้

7.5 ผลลัพธ์ด้านระบบงานและกระบวนการสำคัญ

5. การมุ่งเน้นบุคลากร

7.4 ผลลัพธ์ด้านการมุ่งเน้นบุคลากร

6. การจัดการกระบวนการให้บริการพยาบาล

7.1 ผลลัพธ์ด้านการให้บริการพยาบาล

             

             ประเด็นการพัฒนาบุคลากร การกำหนด Specific Competency

    ให้กำหนดครอบคลุมกระบวนการปฏิบัติงานของหน่วยงาน เพื่อสร้างความมั่นใจว่าเกิดคุณภาพแน่นอน  และการวางแผนพัฒนาบุคลากร ให้วางแผนเป็น Individual ระบุว่าจะให้บุคลากรคนไหน (WHO) ในหน่วยงานพัฒนาเรื่องอะไร (WHAT)  ปีไหน (WHENE) และพัฒนาอย่างไร (HOW)  เป็นต้น

 

      ประเด็น การกำหนดกระบวนการ การดูแลต่อเนื่อง หรือการวางแผนจำหน่าย งานห้องคลอด มีประเด็นการวางแผนจำหน่ายอย่งไร (การวางแผนจำหน่ายกับการดูแลต่อเนื่อง +-* = ??)  การดูแลเชื่อมต่อระหว่างหน่วยงาน เป็นการวางแผนจำหน่ายของห้องคลอด เป็นต้น

 

      ประเด็น กระบวนการนิเทศการพยาบาล ตามนโยบายกลุ่มการพยาบาล ให้มีนิเทศการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพ ในทางปฏิบัติพบว่า ยังขาดประสิทธิภาพ การนิเทศงาน ต้องมีการพัฒนาเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

           - การกำหนดการแก้ไขของผลการนิเทศ ต้องมีระบบการแจ้งกลับอย่างไร และกำหนดระยะเวลาการแก้ไขให้แล้วเสร็จ เป็นต้น

       ประเด็น การรับอุบัติเหตุหมู่ หรืออัคคีภัย เราทราบหรือไม่ ว่าเรารับผิดชอบตำแหน่งอะไร  ต้องกำหนดให้ชัดเจน และเจ้าหน้าที่ทุกคนรับทราบ

       ประเด็น กระบวนการดูแล กลุ่มการพยาบาลกำหนดโรคอะไรที่เป็นหลัก ให้พยาบาลวิชาชีพมีความรู้ความสามารถที่ดี (จุดเน้นของกลุ่มการพยาบาล ไม่จำเป็นเอาทุกโรคที่ PCT เล่น แต่ต้องสอดคล้องกับ PCT)

       ประเด็นของงานควบคุมและป้องการการติดเชื้อในโรงพยาบาล มีกระบวนการครอบคลุมผู้ป่วย เจ้าหน้าที่และสิ่งแวดล้อม แต่ต้องมีกระบวนการเชิงรุกถึงชุมชน

       ประเด็น กระบวนการดูแลมารดาติดเชื้อ HIV เรามีการติดตามเยี่ยม และติดตามมาเจาะเลือดอายุถึง ๑๘ เดือน และหลังจากนั้นชีวิตเด็กเหล่านั้นใครรับดูแลต่อ >>  ส่งประเด็นให้กลุ่มได้มีการจัดการและดำเนินการต่อไป

        ประเด็นกระบวนการดูแลผู้ป่วยกลุ่มพิเศษ เป็นอย่างไร ในกระบวนการได้มีการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย >> เสนอการสร้างเครือข่ายให้มีส่วนร่วมในการดูแล มีการติดตาม

        จากการถอดบทเรียนครั้งนี้ พวกเราทบทวนได้ว่า พวกเราทำการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลมาได้ถูกทาง และตรงประเด็นงานการพยาบาลมากขึ้น และพวกเราจะทำการพัฒนาต่อไป