สมมติท่านเป็นแพทย์ พยาบาล แล้วหากจู่ๆ มีคนเข้ามาถามท่านว่า ให้บอกการอภิปรายหาแนวทางการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ( Goal of care discussion) ที่เหมาะสมในความเห็นท่าน มาสั้นๆ 1 ประโยค
ประโยคเหล่านี้ ติดโผในใจท่านหรือไม่คะ
"ให้ข้อมูลกับญาติผู้ป่วยทุกฝ่าย"
"วางเป้าหมายการดูแลรักษาผู้ป่วยร่วมกับญาติ"
สองประโยคนี้คือ Top priority ได้จากาารทำ Nominal group technique ในกลุ่มแพทย์เฉพาะทางต่างสาขาจำนวน 5 ท่าน ซึ่งมีประสบการณ์สูงในการดูแลผู้ป่วย palliative care โดยนำเสนอกรณีศึกษา 2 กรณีที่มีการดำเนินโรคต่างกัน แต่ทั้งสองกรณีมีปัญหาความเห็นไม่ตรงกันของคนในครอบครัว
คำถามคือ แต่ละท่านมีความเห็นว่าอะไรเป็นสิ่งสำคัญ พร้อมอภิปราย..
กรณีผู้ป่วยดำเนินโรคเลวลงอย่างรวดเร็ว (Acute rupture aortic aneurysm) :
ความเห็นที่ได้รับการ vote สูงสุดคือ "ให้ข้อมูลกับญาติผู้ป่วยทุกฝ่าย"
กรณีผู้ป่วยดำเนินโรคเลวลงช้าๆ ( Gastric cancer)
ความเห็นที่ได้รับการ vote สูงสุดคือ "วางเป้าหมายการดูแลรักษาร่วมกับญาติ"
ประโยคสั้นๆ นี้หากจะนำไปสู่การปฎิบัติจริงกลับเป็นเรื่องยาว...
สองประโยคนี้ ฟังดูคล้าย แต่ไม่เหมือน
"ให้ข้อมูล" = ข้อมูลเรื่องอะไร แค่ไหน จังหวะไหน ?
"กับญาติ" = มีใครบ้างที่นับเป็นญาติในกรณีนี้ ?
"ทุกฝ่าย" = หมายความว่าต้องนับรวมญาติทุกคนจริงๆ หรือคุยกับ key person
ขอบครอบครัว ( อะไรเป็นสิ่งบอกว่าคนนั้นคือ key person?)
"เป้าหมายการดูแลรักษา" = ไม่ได้หมายถึงเพียงนำเสนอข้อมูล ? แต่เป็นข้อ
ตกลง ? มีความชัดเจนเพียงไร , ตัวเลือกและการนำเสนอตัวเลือกของ
เป้าหมาย ( Curative vs Palliative ?)
"ร่วมกับ" = มีกระบวนการอย่างไร ให้สิทธิตัดสินใจเท่าเทียมกัน หรือชี้แนะ
เหตุใด กรณีผู้ป่วยอาการเลวลงอย่างรวดเร็ว การ "ให้ข้อมูล" จึงได้รับความสำคัญกว่าการ "ทำข้อตกลง"
จะเห็นว่าคำตอบต่อคำถามเหล่านี้ มีความหลากหลาย ขึ้นกับบริบทอย่างมาก แตกต่างจากการบอกว่า "ให้ Proton pump inhibitor" - ผู้ที่ประกอบเวชปฎิบัติอยู่นึกออกทันทีว่าจะให้ยาชื่ออะไร แค่ไหน
*****************************************
..มีผู้แนะนำ เทคนิคการเขียนตำรา หรือ งานวิจัย ไว้ว่า ..ให้ขีดเขียนอะไรก็ตามที่คิดออกมา วันละนิดวันละหน่อย..ใช้เวลากับมันครั้งละ 15-30 นาที..ดีกว่า นั่งแช่คิดแล้วหวังว่าจะคิดจนจบก่อนค่อยเขียน..สุดท้ายก็จะไม่ได้เขียน..เพราะความคิดคนเราส่วนมาก ไม่ได้งอกจากกันแบบเส้นตรง แต่มักจะ "pop up" มาเป็นส่วนๆ ก่อนจะถูกนำมาต่อกันทีหลัง..
##########
update 1 ต.ค. 2554
เวลาผ่านไป ทำให้อะไรกระจ่างขึ้น
Handout ดีๆ ซึ่งขยายด้วยบทความนี้ สร้างความกระจ่างคะ
ขอบคุณพี่อรพรรณ และคุณตัณฑุลาวัฒน์. คะ :-)