เมื่อ 2-3 วันที่ผ่านมา...ผมได้เพิ่มบันทึกเกี่ยวกับ ศูนย์การเรียนรู้เพื่อการปฏิรูปที่ดิน ปรากฎว่า มีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็น ถามเกี่ยวกับปัญหาที่ดิน ส.ป.ก. ผมจึงมีความคิดที่จะนำคำถามต่างๆพร้อมคำตอบ มาให้ท่านที่สนใจ เผื่อจะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านได้บ้าง....ครับ
ถาม : ส.ป.ก. 4-01 คืออะไร ?
ตอบ : ส.ป.ก.4-01 คือ หนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินในที่ของ รัฐไม่ใช่เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน
ถาม : เขตปฏิรูปที่ดินหมายความว่าอย่างไร ?
ตอบ : เขตปฏิรูปที่ดิน หมายความว่า เขตที่ดินที่ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเป็นเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ซึ่งมีแผนที่แสดงเขตระบุท้องที่ที่อยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินด้วย และให้กำหนดเฉพาะที่ดินที่จะดำเนินการปฏิรูปที่ดิน เว้นแต่ในกรณีที่จำเป็นจะถือเขตของ ตำบลหรืออำเภอเป็นหลักก็ได้ และมีข้อยกเว้นไม่ต้องประกาศเขตปฏิรูปที่ดิน ในกรณีที่ ส.ป.ก.ได้ที่ดินมาเป็นแปลงเล็กแปลงน้อยและมิได้อยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน ให้ ส.ป.ก.มีอำนาจจัดที่ดินให้กับเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกร เสมือนว่าเป็นที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน
ถาม : ประเภทของที่ดินที่นำมาปฏิรูปที่ดิน มีอะไรบ้าง?
ตอบ : ที่ดินที่นำมาปฏิรูปที่ดิน มี 2 ประเภท คือ ที่ของรัฐ และที่ของเอกชน ซึ่งรวมที่ดินบริจาคไว้ด้วย
ถาม : ส.ป.ก. จัดที่ดินให้นายทุน ได้หรือไม่?
ตอบ : การได้รับที่ดินโดยวิธีการปฏิรูปที่ดิน จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่ คปก.กำหนด โดยขั้นตอนการปฏิบัติ ผู้ได้รับการจัดที่ดินจะต้องมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ และต้องอยู่ในเงื่อนไขที่กำหนดไว้ คือ
1. ต้องนำชี้แปลงที่ตนทำประโยชน์ให้ช่างรังวัดจัดทำแผนที่
2. ต้องให้ถ้อยคำในการสอบสวนสิทธิต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้เป็นพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญาตามความเป็นจริง หากให้ความเท็จอาจถูกดำเนินคดีอาญาได้
3. ต้องได้รับการรับรองจากผู้ปกครองท้องที่ คือ ผู้ใหญ่บ้าน หรือกำนันว่าเป็นเกษตรกรผู้ทำประโยชน์จริง
4. ต้องผ่านการพิจารณาของคณะอนุกรรมการคัดเลือกเกษตกรซึ่งมีนายอำเภอเป็นประธาน มีหัวหน้าส่วนราชการประจำอำเภอ และผู้แทนเกษตรกรในอำเภอเป็นอนุกรรมการ
5. ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวด ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธาน
ถาม : อาโอนที่ดินให้หลานตัวได้หรือไม่?
ตอบ : ตามกฎหมายปฏิรูปที่ดิน ส.ป.ก.เป็นเจ้าของที่ดิน คุณไม่มีสิทธิโอนให้ใครยกเว้นตกทอดทางมรดกให้ สามี ภรรยา และบุตร โดยชอบด้วยกฎหมายก่อนแล้วจึงจะถึงเครือญาติ แต่ต้องเป็นเกษตรกรด้วย ดังนั้น หลานต้องไปยื่นคำร้องขอรับการจัดที่ดินก่อน
ถาม : ค่าใช้จ่ายในการโอนที่ดินคิดอย่างไร?
ตอบ : ที่ดินของรัฐที่ ส.ป.ก.เป็นเจ้าของไม่เสียค่าธรรมเนียมในการโอน แต่ถ้าเป็นที่ดินเอกชนที่ ส.ป.ก.จัดซื้อมา เมื่อเกษตรกรชำระค่าเช่าซื้อครบถ้วนแล้วจะโอนกรรมสิทธิ์ เกษตรกรต้องเสียค่าโอนร้อยละ 1 ของราคาประเมินของกรมที่ดิน
ถาม : ซื้อที่ดินมีใบ สทก. ทำอย่างไรจึงจะได้ใบ ส.ป.ก.4-01?
ตอบ : ที่ดินนั้นต้องอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน ต้องทำหนังสือยินยอมสละสิทธิ สทก.และต้องมีคุณสมบัติเป็นเกษตรกรตามระเบียบข้อบังคับและผ่านการคัดเลือกของ ส.ป.ก.
ถาม : ซื้อที่ดินมีใบ ภบท.5 เท่านั้นไม่มีหลักฐานอื่น ถ้า ส.ป.ก. มาจัดที่ดินให้จะได้รับที่ดินไหม?
ตอบ : การซื้อที่ดินที่มีใบ ภบท.5 และคุณเสียภาษีต่อจากคนเดิม แสดงว่าคุณได้ถือครองทำประโยชน์ต่อเนื่องมาจากคนเดิม แต่เป็นการถือครองมือเปล่าเพราะเป็นที่ของรัฐ ถ้าที่ดินนั้นอยู่ในพื้นที่ของ ส.ป.ก.หรือประกาศเขตปฏิรูปที่ดินแล้ว แต่ยังไม่ได้จัดให้ใคร ส.ป.ก.จะสอบสวนสิทธิและรังวัดที่ดิน ซึ่งคุณจะต้องชี้แนวเขตและคุณต้องเป็นเกษตรกรที่ทำกินด้วยตนเองเต็มเวลา ไม่มีอาชีพอื่นและที่ดินที่อื่นที่เพียงพอแก่การครองชีพ รวมทั้งต้องผ่านการพิจารณาคัดเลือกเกษตรกรก่อน จึงจะได้รับที่ดินนี้
ถาม : ใบ ภบท.5 คืออะไร?
ตอบ : ใบ ภบท.5 คือ หลักฐานการเสียภาษี บอกแต่เพียงชื่อที่ปรากฎอยู่ว่าเป็นผู้ที่สียภาษีบำรุงท้องที่เท่านั้น ไม่ได้แสดงหลักฐานการครอบครอง
ถาม : น.ส.3 คืออะไร?
ตอบ : น.ส.3 เป็นหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน ออกโดยกรมที่ดิน
ถาม : ส.ท.ก. คืออะไร?
ตอบ : ส.ท.ก. คือหนังสืออนุญาตให้ทำกินในที่ดินป่าสงวนแห่งชาติเป็นการชั่วคราว ออกโดยกรมป่าไม้
ข้อสงสัยเกี่ยวกับ ส.ป.ก. ยังมีอีกเยอะครับไว้คราวหน้า จะนำมาเพิ่มเติ่มความรู้แก่ผู้สนใจครับ....
ถ้าอยากรู้เรื่อง ส.ป.ก.โดยตรง เข้าไปที่ www.alro.go.th ครับ
