การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้าน

          การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้าน

       การปลูกพืชอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้เราสามารถเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณค่าจากรุ่นสู่รุ่น  เป็นการคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพด้วยตัวของเราเอง สิ่งสำคัญที่สุดคือประสบการณ์และความละเอียดรอบคอบ

1.การตากแดด

       นับเป็นเทคนิควิธีพื้นบ้านที่ชาวบ้านใช้กันอย่างแพร่หลายเพื่อใช้เก็บรักษาพืชผลให้ยาวนาน

2.การเก็บเกี่ยวหรือผึ่งในที่แห้ง

      ใช้ในการเก็บพืชไร่และพืชสวน ในส่วนที่เป็นหัวหรือผักมัดรวมเป็นกำๆ แขวนไว้บนราวไม้ที่พาดไว้ตามยุ้งฉางหรือใต้ถุนบ้าน เพื่อระบายลมได้ดี สามารถป้องกันการเกิดเชื้อรา ทำให้เก็บผลผลิตไว้ได้นานๆ

3.การรมควัน

       เป็นวิธีการพื้นบ้านที่ใช้ถนอมรักษาพืชผักหลายชนิดให้ยาวนาน การรมควันอาจกระทำได้ทั้งโดยตรง หรืออาจเป็นการรมควันแบบทางอ้อม คือ การนำพันธุ์พืชผัก ใส่ห่อหรือถุงผ้า และเชื้อพันธุ์พืชต่างๆ ใส่ลงในกระด้งนำไปแขวนเหนือครัวไฟในครัวเรือน จะช่วยป้องกันแมลงโดยเฉพาะมอดและเชื้อรา 

4.การเก็บในที่ร่มเย็น

       วิธีการนี้ให้นำพืชสวนต่างๆ ไปเก็บไว้ในบริเวณที่ไม่ค่อยได้รับแดด และออกจะมีอากาศเย็นๆ กว่าบริเวณอื่นๆ ก็จะช่วยยืดอายุการเก็บรักษาพืชผลได้นาน

5.การใช้ขี้เถ้าโรยกลบ

        เป็นการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ นิยมโรยขี้เถ้าแล้วเก็บในภาชนะปิด เช่น ปี๊บ ก็สามารถเก็บรักษาพืชผลและป้องกันมด แมลงมากัดกิน ได้เป็นเวลานาน

6.การหมกดินหรือทรายและการขุดหลุม

        พืชที่เป็นหัวและแง่ง เมื่อใช้ไม่หมด ชาวบ้านมักนิยมนำไปหมกไว้ในดินหรือทรายที่บรรจุอยู่ในภาชนะที่ไม่ใช้แล้ว  ส่วนพืชที่เป็นหัว เช่น เผือก มัน หรือแม้แต่ฟักทอง ชาวบ้านใช้วิธีขุดหลุดฝังกลบด้วยดิน อาจใช้ขี้เท่าโรยทับก่อนเอาไม้แผ่นหรือตะแกรงไม้ไผ่วางปากหลุม กลบด้วยดินเป็นขั้นตอนสุดท้าย

7.การคลุกเมล็ดพันธุ์ด้วยน้ำมันพืช

       สามารถช่วยในการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์พืชเพื่อเอาไว้ใช้ในฤดูกาลต่อไป นำเมล็ดพันธุ์พืชที่เราคัดเลือกไว้แล้วตามจำนวนที่ต้องการ จากนั้นเอามาคลุกกับมันพืชยี่ห้อใดก็ได้ ข้อสำคัญคือห้ามใช้น้ำมันเก่า แล้วนำไปเก็บในยุ้งฉางหรือที่ปลอดภัยจากแมลง