ปัญหา ที่ผู้เพาะเห็ดทั้งมือสมัครเล่นและมืออาชีพ บ่นให้ฟังบ่อยๆในปัจจุบันส่วนใหญ่จะเป็นปัญหาเห็ดไม่ออกดอก ทั้งที่ก้อนเชื้อที่สั่งซื้อก็จากแหล่งเดิม วิธีการดูแลก็เหมือนเดิม โรงเรือนก็ที่เดิม โรคแมลงศัตรูก็ดูแลแก้ปัญหากันเป็นปรกติไม่ได้มีอะไรที่แปลกแตกต่างไปจาก เดิมมากนัก แต่ทำไมเห็ดจึงดื้อแพ่งไม่ยอมออกดอกมาให้ยลโฉมเหมือนเดิม เจ้าของฟาร์มจะได้มีกำลังใจในการทำมาหาเลี้ยงชีพต่อไปได้อย่างสุขใจ
ปัญหาที่เกิดขึ้นถ้าไม่สังเกตจริงๆอาจจะเข้าใจยากสักหน่อย แต่ถ้าเราสังเกตสภาพภูมิอากาศรอบตัวเราในแต่ละวัน แต่ละเดือน แต่ละปี ล้วนแตกต่างปรวนแปรไปแทบทุกๆนาทีหรือทุกวัน จากปรากฏการเรือนกระจกที่ส่งผลให้อุณหภูมิของโลกเราร้อนเพิ่มขึ้นทุกวัน ทำให้อากาศแต่ละแห่งแหนสับเปลี่ยนหมุนเวียนเปลี่ยนไป จากที่ร้อนกลับเย็น จากแล้งแสนเข็นกลับมีฝน จากที่มีฝนกลับแล้งแห้งเหือด จาก ที่อุณหภูมิเดือดกลับมีหิมะตก วกไปวนมาจนผู้คนสับสนปนเปไม่รู้ว่าเป็นฤดูหนาวหรือฤดูร้อน หรือฤดูฝน ไม่ต้องคิดมากว่าสาเหตุมาจากอะไรหรือใครหรอกนะครับ ก็เราๆ ท่านๆ นี่แหละที่เป็นผู้ทำลายกันเองทั้งนั้น ทั้งตัดไม้ทำลายป่า ทั้งโรงงานอุตสาหกรรมที่ผลิตออกมาเพื่อจำหน่ายเสียจนล้นเหลือเกินกว่าที่จะ บริโภคได้หมด (Economies of scale) ส่งผลให้เกิดก๊าซเรือนกระจกทำลายชั้นบรรยากาศ ทำให้รังสีจากดวงอาทิตย์ทะลุผ่านเข้ามาได้ง่าย และรังสีความร้อนออกยาก ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ภายในพื้นผิวโลกมากมาย
ดัง นั้นการที่จะทำให้สภาพแวดล้อม อุณหภูมิ และอากาศรอบๆ บริเวณโรงเรือนของเกษตรกรผู้เพาะเห็ดไม่ให้เปลี่ยนแปลงผันแปรไปมากมายนัก ก็ควรสร้างความร่มรื่น ร่มเย็นให้มากขึ้น โดย การปลูกป่า 3 อย่าง ได้ประโยชน์ 4 อย่าง ดังพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ต้องการให้ราษฎรได้รับ ประโยชน์จากป่า คือได้ ไม้ใช้สอย ไม้กินได้ ไม้เศรษฐกิจ โดยปลูกรองรับการชลประทาน ปลูกรับซับน้ำ และปลูกอุดช่วงไหล่ตามรอยห้วยโดยรับน้ำฝนอย่างเดียว ประโยชน์อย่างที่ 4 คือสามารถช่วยอนุรักษ์ดินและน้ำ แปลความสรุปอย่างเข้าใจง่าย ปลูกไม้ให้พออยู่ พอกิน พอใช้ และมีประโยชน์ช่วยรักษาระบบนิเวศน์ พออยู่ หมายถึง ไม้เศรษฐกิจปลูกไว้ทำที่อยู่อาศัย และจำหน่าย, พอกิน หมายถึง ปลูกพืชเกษตรเพื่อการกินและสมุนไพร, พอใช้ หมายถึง ปลูกไม้ไว้ใช้สอยโดยตรงและพลังงาน เช่น ไม้ฟืน, และ ไม้ไผ่ เป็นต้น ประโยชน์ต่อระบบนิเวศน์ สร้างความสมบูรณ์และก่อให้เกิดความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ป่า ส่งผลให้บรรยากาศรอบๆ มีความร่มรื่นร่มเย็น อากาศและอุณหภูมิไม่เปลี่ยนแปลงง่าย ส่งผลให้ผลผลิตเห็ดออกดอกได้อย่างต่อเนื่อง ใครที่ทำอาชีพเพาะเห็ดและพอจะมีพื้นที่สร้างเป็นป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่างหรือป่าผสมผสานก็น่าจะลองทำดูนะครับ
มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com
