ลานปัญญา...การศึกษาทางเลือก

ต้นเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา มีการจัดงาน ข่วงผญา หรือลานปัญญา : การศึกษาทางเลือก  ณ โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา ภายในงานมีซุ้มนิทรรศการและกิจกรรมต่างๆ มากมาย ที่บอกเล่าเรื่องราวของกลุ่มการศึกษาทางเลือกในภาคเหนือตอนบน ทั้งกลุ่มครูภูมิปัญญา กลุ่มศิลปวัฒนธรรม กลุ่มเกษตร กลุ่มเยาวชน กลุ่มชนเผ่า โรงเรียนทางเลือก และอื่นๆ อีกมากมาย

ครอบครัวบ้านเรียนเราก็ร่วมแรงร่วมใจกันจัดซุ้มนิทรรศการ และกิจกรรมต่างๆ  เพื่อสะท้อนแนวคิดและจำลองวิถีการเรียนรู้ของเด็กบ้านเรียนแต่ละครอบครัว เพื่อเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ร่วมกัน และยังเป็นเวทีแลกเปลี่ยนความรู้และมุมมอง สร้างเสริมความเข้าใจ ทั้งในระหว่างครอบครัวบ้านเรียน และกลุ่มผู้สนใจ

ตอนแรก ยังกังวลอยู่ว่างานจะออกมาเป็นอย่างไร เพราะกลุ่มอื่นๆ เขาดูมีความเป็นองค์กรกันค่อนข้างชัดเจน แต่เครือข่ายบ้านเรียนเราเป็นครอบครัวเดี่ยวๆ หลายๆ ครอบครัวที่เกาะเกี่ยวกันด้วยความสัมพันธ์ฉันท์ญาติมิตร แต่ละครอบครัวต่างก็มีวิถีทางและภาระของตน ไม่มีหน่วยงานกลาง ไม่มีเจ้าหน้าที่ประจำ บางครอบครัวอยู่ห่างไปเป็นร้อยกิโล(เมตร)...

พอถึงงานจริง...ตั้งวันเตรียมงานเรื่อยไปจนถึงจบงาน ซุ้มบ้านเรียนอุ่นหนาฝาคั่ง คนเต็มซุ้มตลอดงาน ทั้งสมาชิกชาวบ้านเรียน ผู้สนใจ และเด็กจากเครือข่ายอื่นๆ ที่เข้ามาร่วมกิจกรรม ได้ยินเสียงแอบแซวว่า “ซุ้มนี้มาก่อน กลับทีหลังทุกวัน”  บรรยากาศอบอุ่นราวกับเป็นครอบครัวเดียวกันจริงๆ


ช่วยกันเตรียมงาน ตั้งแต่เริ่มเคลียสถานที่ จัดการกับส่วนที่อาจจะไม่ปลอดภัยสำหรับเด็กๆ

เด็กๆ บ้านเรียนตระเตรียมกองทรายไว้เป็นสนามเล่นส่วนกลาง
เสร็จแล้วมาตกแต่งกรอบรูป สำหรับบอร์ดนิทรรศการฯ

ภาพโดยรวมในซุ้มฯ นอกจากการนำเสนอตัวอย่างผลงานของเด็กๆ แต่ละบ้านเรียนแล้ว ก็เป็นกิจกรรมเด็กที่แต่ละบ้านเรียนเตรียมมาผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกัน และการพูดคุยแลกเปลี่ยนทั้งวงใหญ่วงย่อยตามความสะดวก รายละเอียดค่อนข้างมาก เล่าทั้งหมดคงยืดยาว ขอเสนอเป็นภาพเท่าที่มีโอกาสบันทึกมาได้ (ซึ่งไม่ครบถ้วน) เพื่อนๆ ครอบครัวใดมีภาพ/เรื่องเพิ่มเติม ขอเชิญเสริมๆ กันมาในกรอบความคิดเห็นก็ได้ครับ...


ตัวอย่างผลงานของเด็กบ้านเรียนที่นำมาจัดแสดง

           แม่ปุ้ย-น้องอะตอมเตรียมกิจกรรมแซนวิทแฟนซี

ชวนกันทำหุ่นนิ้วมือ
น้องต้นกล้า สอนทำนาโยน
 น้องแปลนชวนเพื่อนๆ ทำเครื่องปล่อย UFO

ในงานมีดักแด้ผีเสื้อยักษ์ มาแบ่งปันสำหรับผู้สนใจ... ออกจากดักแด้แล้วผีเสื้อยักษ์ใหญ่แด่ไหน มาดูกัน

นอกจากกิจกรรมที่เด็กๆ ช่วยกันเป็นวิทยากรแบ่งปันความรู้ ชวนกันเล่นชวนกันทำ โดยมิได้แบ่งแยกว่าเด็กบ้านเรียนหรือเด็กโรงเรียน คนในเมืองหรือกลุ่มชาติพันธุ์จากดงดอย แทบจะตลอดเวลาที่ภายในซุ้มบ้านเรียนจะมีวงเสวนา กลุ่มเล็กบ้างใหญ่บ้าง ทั้งชาวบ้านเรียน กลุ่มผู้สนใจ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จับเข่าคุยกัน ไถ่ถามได้ทุกประเด็น ทั้งการดำเนินการ การเรียนการสอน แนวคิดแนวทาง ความกังวล/ข้อสงสัย...

สองสามวันในงานข่วงผญา ผ่านไปอย่างรวดเร็ว... หลายคนยังไม่ทันทำความรู้จักกันอย่างทั่วถึง หลายคนยังมีเรื่องอยากชวนคุยอีกมาก... จากการพูดคุยในวงใหญ่ หลายคนเสนอให้มีจุดกลางในการประสานงาน/ส่งข่าว/พูดคุยแลกเปลี่ยนกัน และเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับผู้สนใจ... เลยขอถือโอกาสนี้ สร้างบล็อกของเครือข่ายบ้านเรียนล้านนาใน G2N เพื่อแลกเปลี่ยนและแบ่งปัน...

ไม่เพียงเรื่องราวและกิจกรรมของชาวบ้านเรียน แต่เราจะทะยอยแนะนำบ้านเรียนให้รู้จักทีละครอบครัวในโอกาสต่อๆ ไป... โปรดคอยติดตามเป็นกำลังใจและให้คำแนะนำเพื่อขับเคลื่อนรูปแบบการศึกษาทางเลือกโดยครอบครัว พัฒนาศักยภาพของเด็กไทย และเพื่อเป็นทางเลือกในการเรียนรู้ ทั้งสำหรับการศึกษาในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย